10. Hukuk Dairesi 2025/15105 E. , 2026/4377 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2024/3773 E., 2025/2631 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İzmir 1. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/356 E., 2024/333 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı- birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin boşanmasının akabinde ... babası .. ... ve annesi .. ...'den dolayı yetim aylığı bağlandığını, müvekkili ve eşinin gerçek iradelerine uygun olarak boşanmış ve boşanma nedeniyle fiilen de ayrı yaşamaya başlamış olduklarını, boşanmadan sonra müvekkilinin “.. mah. ../.. sk. No:.. İç Kapı No:.. .. ..” adresinde, boşandığı eşinin ise evliyken fiilen yaşadıkları “... .. Cad. No:.. D:.. ..” adresindeki ikametini devam ettiğini, ayrıca müvekkilnin bir dönem de kızının yanına .. Mah. ../.. Sok. NO:.. D:.. ../.. adresine nakil olmuş ve burada yaşamış olduğunu, müvekkilinin ve eski eşinin 19.02.2019 tarihinde yeniden evlenmiş olduklarını, eşlerin bu ikinci evlilikten sonra birlikte yeniden “... .. Cad. No:.. D:.. ..-..”adresinde ikamet etmeye başladıklarını, müvekkilin, boşanma nedeniyle gelir/aylık bağlandıktan sonra boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşaması durumu kesinlikle söz konusu olmadığını, müvekkilinin ve boşandığı eşinin yeniden evlenmesinden sonra müvekkilinin yetim aylıklarının müvekkilinin bildirimi ile kesildiğini, ayrıca davalı Kurumca müvekkiline borç bildirim belgesi gönderilmiş olduğunu, 2...1 dosya numaralı borç bildirim belgesinde borcun sebebi “hak sahibinin boşanma nedeniyle gelir/aylık bağlandıktan sonra boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi” olarak; 2...0 7 dosya numaralı borç bildiriminde ise borcun sebebi “gelir ve aylıklarının kesilmesi gerektiği halde durumun gizlenmesi ve/veya bildirilmemesi- 30.09.20 20... /../38 sayılı denetim raporuna istinaden anlaşmalı boşanma tespit edildiği için..” şeklinde belirtilmiş olduğunu, ayrıca borç bildirim belgelerine taraflarınca yasal süresi içerisinde Kurum nezdinde 07.09.2021 tarihinde itiraz ettiklerini aradan geçen süre içerisinde itirazlarına Kurumca herhangi bir cevap verilmediğini, bu nedenle davacının ... babası .. ... ve annesi .. ...'den dolayı aldığı yetim aylıkları yönünden davalı Kurumca borçlandırılması işleminin iptaline, müvekkilinin yersiz ödeme nedeni ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... adına kurum tarafından açılan İzmir 25. İcra müdürlüğünün 2023/4881 esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, ayrıca İzmir 1. İş Mahkemesinin 2021/356 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında yaptıkları incelemede davacıya, anne ve babasının vefatı ile birlikte, .. ..... ... numaralı tahsis dosyalarından ölüm aylığı bağlandığını, Kurumca yapılan denetim sonucunda, davacının Kurumdan yetim aylığı almakta iken boşandığı eşi birlikte yaşadığı tespit edilmiş ve haksız ödenen aylıkların durdurulmuş olduğunu, bu nedenle de 55 10... . m ve 96. m uyarınca yapılan maaş ve yersiz ödemelerinin geri alınması gerektiğini, Kurumca yapılan işlemlerin yasal olduğunu, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ana davanın reddine; birleşen davanın kabulü ile; davacı kurum tarafından yapılan İzmir 26. İcra Dairesi'nin 2023/4881 esas sayılı dosyasına davalı ... tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına, asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı kuruma verilmesine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF MAHKEMESİ KARARI
Davacı- birleşen dosya davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İstinaf Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı- birleşen dosya davalısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamadığının resmi ikametgah kayıtları, seçmen bilgi formları ve tanık beyanları ile sabit olduğunu, karara esas alınan ... denetmen raporunun somut bir saha araştırmasına dayanmayan soyut ve yoruma dayalı tespitlerden ibaret bulunduğunu, bilirkişi raporunun ise dosyadaki somut verilerle çeliştiğini ve denetmen raporunu sorgulamadan tekrar ederek görev sınırlarını aştığını ileri sürmüştür. Ayrıca, Medula sistemindeki adres güncellemelerinin manuel yapılması nedeniyle fiili durumu yansıtmadığını, uyuşmazlığın çözümünde \"şüpheden birey yararlanır\" ilkesinin gözetilmesi gerektiğini, alacağın likit ve muaccel olmaması sebebiyle aleyhe hükmedilen %20 icra inkar tazminatının hukuka aykırı olduğunu belirterek; Mahkeme ve bölge adliye mahkemesi kararlarının bozulmasını, borç tahakkukunun iptalini ve tehir-i icra kararı verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, asıl dava bakımından fiili birliktelik nedeniyle kesilen ölüm aylığına yönelik Kurum işleminin iptali, birleşen dosya ise itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
1-İncelenen dava dosyasında; davacı ...'in 17.02.2014 tarihinde boşandığı,sonrasında 19.02.2019 tarihinde boşandığı eşi ile yeniden evlendiği, 13.04.2013 tarihinde vefat eden babasından ve 10.12.3011 tarihinde vefat eden annesinden dolayı davacıya aylık bağlandığı, Kurumun 30.09.2020 tarihli raporunda davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğinin belirtilmesi üzerine aylığının kesildiği ve ödenen aylıkların da borç tahakkuk ettirilerek davacıdan istendiği, Mahkemece asıl davanın reddine, Kurumun açtığı itirazın iptali davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmakla verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
2- Mahkemece yapılması gereken iş, davacı ...'in boşandıktan sonra 2016 yılına kadar kayıtlı adresi olarak görünen .. Sitesi ../.. adresinde ve davacı ...'in eski eşinin boşandıktan sonra kayıtlı adresi olarak görünen .. Mahallesi ... .. Caddesi ../.. adresleri itibariyle boşanma ve yeniden evlenme arası olan 17.02.20 14... .02.2019 tarihleri arasında ayrı ayrı zabıta araştırılması yapılarak fiilen birliktelikte yaşayıp yaşamadıkları araştırılmalı; ayrıca belirtilen adreslerden komşular, apartman görevlileri, yöneticilerden olmak üzere kamu tanıkları tespit edilerek; davacı ve eski eşinin fiili birlikteliği hususunda beyanlarına başvurulmalı, dosya kapsamındaki tüm deliller de değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuca göre hüküm tesis edilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.