10. Hukuk Dairesi 2025/14988 E. , 2026/3799 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/112 E., 2025/2312 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İzmir 9. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2019/114 E., 2022/285 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işveren ait iş yerinde matbaa bölümünde çalıştığını, 15.10.1994-26.11.2007 tarihleri arasında geçen ve bildirilen hizmetleri için itibari hizmet süresi verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
2-Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; işyerinin matbaa olmadığını, işyerinde ambalaj işi yapıldığını, davacının kimyasal etkenlere maruz kaldığı hususunun ispatlanmadığını, varsayımsal olarak zararlı etkenlere maruz kaldığı belirtilerek karar verildiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki parağrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesinde 506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir dedikten sonra tabloda \"II\" numaralı bentte \"Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar \"ın;
a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,
b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,
c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,
d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,
e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,
f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerlerinde geçen çalışmaları için itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğini düzenler.
İnceleme konusu davada, davacının davalı işverene ait ve davalı Kurumda mahiyeti matbaacılık olarak tescil edilen işyerinde geçen ve bildirilen 15.10.1994-26.11.2007 tarihleri arasındaki bildirimleri için itibari hizmet süresi verilmesini talep ettiği, Mahkemece yapılan tahkikat sonucunda davanın kabulü ile talep edilen tüm süre için hesaplanan itibari hizmet süresinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre; Mahkemece, 26.02.2021 tarihinde yapılan keşfin davalı işverenin 2000 yılının 9. ayında taşındığı işyerinde yapıldığı, talep konusu 15.10.1994-200/8. ay arasındaki hizmetlerin geçtiği işyerinin fiziki koşulları ve çalışma koşulları ile ilgili dosyada herhangi bir bilgi ve belge ile tespitin bulunmadığı görülmektedir.
Mahkemece davacının söz konusu sürede işin geçtiği iş yerinde de keşfi yapılarak ve fiziki koşulları ile çalışma koşulları açısından bordro tanıkları dinlenerek, tarafların ibraz edeceği her türlü bilgi ve belgeler ile varsa resmi kayıt ve raporların, varsa emsal dosyalar da yapılmış keşif ve bilirkişi tespitlerini içerir rapor ve belgelerin dosya içine celbi ile davacının talep konusu sürede ek 5. maddenin II numaralı bendinde belirtilen zararlı etkenlere maruziyetinin bulunup bulunmadığı açık ve net olarak tespit edilip varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 gününde oybirliğiyle karar verildi.