10. Hukuk Dairesi 2025/12800 E. , 2026/3773 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2025/69 E., 2025/1151 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Ergani 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI\t: 2015/1448 E., 2024/436 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA\t
Davacı vekili dava ve talep artırım dilekçesinde özetle; sigortalının 01.07.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçekleşen kazada davalının kusurunun bulunmadığını, işin bittiğini, davacının talep üzerine inşaatta kalmasına muvafakat edildiğini, işverence talimat olmamasına rağmen asansör boşluğunda sıva yaptığını ve kazanın gerçekleştiğini, kusurun davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
\"Davanın kısmen kabulü ile,
1- 352.531,07-TL maddi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği 01.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- 50.000,00-TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği 01.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda iş kazasının meydana gelmesinde işveren sıfatı bulunan davalının %80 oranında, davacının ise %20 oranında kusurlu bulunduğunun belirtildiği ve kazanın meydana geliş şekli ve tüm dosya kapsamı göz önüne alındığında somut olayda kusur oranlarının isabetli olduğunun anlaşıldığı, Mahkemece itibar edilen ve hükme esas alınan hesap raporundaki verilerin açık ve somut olaya uygun olduğu, davacının geçirdiği kaza sebebiyle meslekte kazanma gücü kaybı oranının %22 olarak tespit edildiği, hesaplamaya esas ücretin yöntemince tespit edildiği anlaşılmakla, dosya kapsamı, bilirkişi raporuna itiraz sebepleri ve davalı vekilinin istinaf dilekçesi göz önüne alındığında İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat alacağının yazılı tutarda hüküm altına alınmasının isabetli olduğu, yaralanan işçinin kaza tarihindeki yaşı, olayın oluş şekli, davacının geçici iş göremez kaldığı dönem, davacı nezdinde oluşan sürekli iş göremezlik oranı, kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü ile dosya kapsamı nazara alınarak yapılan değerlendirme sonucunda; İlk Derece Mahkemesince manevi tazminat alacağının yazılı tutarda hüküm altına alınmasının isabetli olduğu gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a.Davacının kazanın gerçekleştiği tarihte davalıya ait inşaatta çalışma halinde olmadığını ve mesaisinin de bulunmadığını, davacının kazanın meydana geldiği apartmanı akşamları kalmak için kullandığını, davacının kendi insiyatifiyle asansör boşluğundaki eksikliği gidermek maksadıyla davalının bilgisi dışında çalıştığı ve kazanın gerçekleştiğini, gerçekleşen kazada davacı işçinin kusurlu olduğunu, kazanın iş dışında gerçekleştiğini, davacının kendisinden beklenen dikkati ve özeni göstermediğini, davalının kusurunun bulunmadığını ve mevzuattan kaynaklanan tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, tüm tedbirleri aldığını, kusur raporunu kabul etmediklerini,
b. Davacı lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesinde, “destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.” hükmüne yer verilmiştir.
3.Adalet Komisyonu'nun 55. madde gerekçesine göre; “sosyal güvenlik ödemelerinin, denkleştirme (indirim) işlevi görebilmesi, onun sorumluluğu doğuran olaya sebebiyet verenlere rücu edilebilmesine bağlıdır. Bu kural gereği, rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri; teknik arıza, tam kaçınılmazlık hallerindeki ödemeler, bu tazminatlardan indirilemez. Bağlanan gelirlerin, işçinin kusuru ve kaçınılmazlık gibi nedenlerle rücu edilemeyen kısmı da indirilemez. Bir kısmı rücu edilemeyen miktar dahi denkleştirilemeyeceği gibi zarar görenin kusuruna (müterafık kusura) yansıyan sosyal güvenlik ödemeleri, tahsis tarihinden sonra meydana gelen sosyal güvenlik ödemelerindeki artışlar, kısmi kaçınılmazlık ve teknik arıza halindeki ödemeler ve benzerleri rücu edilemediğinden bu miktarlar dahi denkleştirilemez.
4. Somut olayda hükme esas alınan hesap raporunda davacı yararına bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerlerinin rücu edilebilecek kısımlarının tenzil edilmediği anlaşılmaktadır.
5. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya %22 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin 52.633,22-TL olduğu, bu tutarın rücu edilebilecek kısmının hesaplanan iş göremezlik zararından tenzil edilmesi gerektiği açık olduğuna göre Mahkemece, işbu tenzilat yapılmaksızın, hesap raporunda belirlenen sonuca gidilmiş olması hatalıdır.
6.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
7. O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır.
8.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;
\"Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
\t1- 310.424,51-TL maddi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği 01.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t2- 50.000,00-TL manevi tazminatın iş kazasının gerçekleştiği 01.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
\t3-Kabul edilen 360.424,51-TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 24.620.59-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.562,62-TL harcın düşümü ile eksik kalan 24.619.03-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
\t4-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvuru harcı, 358,62-TL peşin harç, 1.204,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.607,02-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t5-Davacının karşıladığı, 879,30-TL davetiye, yazışma, adli tıp rapor gideri, 4.380,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.259,30-TL yargılama giderinin, kabul / ret oranına göre hesaplanan 4.189,03-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.070,27-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
\t6-Davalının karşıladığı, 300,00-TL yargılama giderinin, kabul / ret oranına göre hesaplanan 60,05-TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 239,95-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
\t7-Davacı maddi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 310.424,51-TL üzerinden takdir edilen 49.667,92-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t8-Davacı manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 50.000,00-TL üzerinden takdir edilen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t9-Davalı manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, reddedilen 50.000,00-TL üzerinden takdir edilen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
\t10-Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı tarifesi 5. madde uyarınca taraflar tarafından yatırılan gider avansının kulanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, \" sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.