10. Hukuk Dairesi 2025/12263 E. , 2026/701 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/680 E., 2024/2428 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/501 E., 2023/463 K.
Bölge Adliye Mahkemesi davalı Kurum vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işyerinde 01.12.2007-15.01.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin kuruma müracaat etmeksizin bu davayı açmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya karşı cevaplarının kabulüne karar verilmesini, bu nedenle esasa girilmeden usul yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; tarafına karşı açılan davayı kabul ettiğini, davaya herhangi bir itirazının olmadığını, davacının kendisinin yeğeni olduğunu, kendisinin yanında 1,5 ay kadar çalıştığını, muhasebecinin işgüzarlığından dolayı durumun bu hale geldiğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; vekalet ücreti yönünden hatalı karar verildiğini beyan etmektedir.
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı adına olması gereken işe giriş bildirgesinin başkası adına verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
3.Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.
4. Somut olayda davacı dava dilekçesinde, 1.12.2007-15.01.2008 tarihleri arasında işveren ... ... ...'ın yanında geçen çalışmalarının davalı Kurum tarafından iptal edildiğini, halbuki bu çalışmalarının davalı ... ... yanında geçtiğini, böylece davalı ... ... yanında hizmetlerinin tespitini talep etmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince davalı işveren yanında herhangi bir hizmet bildirimi ve işe giriş bildirgesi olmadığı gerekçesi ile hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de Kurum kayıtlarında davacının hizmet bildirimleri ... ... ... iş yerinden yapıldığı, kurum kayıtlarında bu şekilde mevcut olduğu dikkate alındığında, hak düşürücü süreden söz edilmesi mümkün olmayıp, davacının ... ... ... yanında bildirilen hizmetlerinin davalı ... ... yanında geçip geçmediği usulüne göre araştırılmalı ve böylece davalı işveren yanında çalışma olgusu tereddütsüz bir şekilde ortaya konulması gerekir iken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.