10. Hukuk Dairesi 2025/12221 E. , 2026/4633 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: ... Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/2040 E., 2025/991 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: ... Anadolu 18. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/257 E., 2022/622 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, .. Sosyal Güvenlik Merkezi sigorta siciline .. numarası ile kayıtlı olduğu, şirket tarafından davalı idareye 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Hakkında Kanun’un 81. maddesinin ı bendinde yer alan düzenleme doğrultusunda, malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinde işveren hissesinin 5 (beş) puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazine tarafından karşılanması gerektiğinden, 5 (beş) puanlık indirimden yararlanma talebi ve 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereği engelli teşvikinden yararlanma talebi ile 31.08.2020 tarihli ..-120.01.03/21 58... sayılı yazıları ile başvuruda bulunulmuş olduğu, şirket’in anılan husustaki taleplerinin davalı idare tarafından herhangi bir cevap verilmemiş olduğu, şirket’in işveren hissesine düşen oran üzerinden hesaplanacak prim indirimlerinden / teşviklerinden yararlanma talebine ilişkin davalı Kurum’a yaptığı başvuruların olumsuz sonuçlandığından, şirket’in, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında işveren hissesinin 5 (beş) puanlık kısmına isabet eden tutar Hazine tarafından karşılanmadığı için davalı Kurum tarafından tahsil edildiği ve tahsil edilmeye devam olunmakta olduğu, şirketin kamu idaresi ya da kamu kurumu olmadığı, Türk ... Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişisi olduğu, şirketin Türk ... Kanununa göre kurulmuş ve .. ... Sicil Memurluğuna tescil edilmiş bir Anonim Şirket olduğunun TTSG kayıtları ile sabit olduğu, Danıştay Birinci Dairesinin 1998/2 09... /290 Kara sayılı ilamı ve 2002/ 38... /48 Karar sayılı ilamı ile belediye şirketlerinin 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinde belirtilen kurumlardan kabul edilemeyecek özel hukuk tüzel kişileri olduğunun tespit edilmiş olduğu, iş bu davanın konusu ile aynı konuda ve emsal nitelikteki bir kararda, 5 (beş) puanlık prim indiriminden bir belediye şirketinin yararlandırılması gerektiğine, anılan şirkete 5 (beş) puanlık primlerin ödenmesine karar verilmiş olduğu, şirketin, .. Büyükşehir Belediyesine bağlı 28 iştirak şirketinden biri olduğunu; sermaye yapısının, %15,0121 .. Büyükşehir Belediyesi, %.84,272452 ... ... Ekmek A.Ş. (İBB İştiraki), % 0,3821 .. Belediyeler Birliği, %0,14166 ... Belediyesi ve % 0,141660 Kartal Belediyesi ve diğer hisserdarlardan oluştuğu, şirketin 5393 sayılı Belediye Kanununun \"Şirket Kurulması\" başlıklı 70. maddesinde düzenlenen \"Belediye, kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabilir.\" hükmü ile aynı Kanunun Belediye Meclisinin Görev ve Yetkilerinin düzenlendiği 18. maddesinin (i) bendinde yer alan \"Bütçe içi işletme ile Türk ... Kanununa tabi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.\" hükümleri doğrultusunda kurulmuş Türk ... Kanunu hükümlerine tabi bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu iddiasıyla şimdilik 10.000,00 TL tutarındaki kısmının cari prim borçlarına mahsup edilmesini, cari prim borçlarına mahsup işlemlerinin mümkün olmaması halinde şirket tarafından fazladan ödenen tüm tutarların faiz ve ferileri ile birlikte fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumda 2 5221 07 07 1224986 034 ... sicil numaralı dosyada işlem gören davacı şirketin 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde yer alan prim teşvikinden yararlandırılmadığını iddia ederek huzurdaki alacak davasını ikame etmiş olduğu, öncelikle huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede ikame edilmiş olduğu, Kurumun ilgili biriminin .. Sosyal Güvenlik Merkezi olduğu, bu sebeple yetkili olan mahkemelerin ... Anadolu Adliyesi İş Mahkemeleri olduğu, pasif husumete itiraz ettikleri, davacı şirketin söz konusu prim teşvikinden yararlanma hakkının bulunmadığını, 5510 sayılı Kanunun 81. Maddesi hükmü gereği davacı şirketin kamu kurum ve kuruluşuna ait bir şirket olduğundan söz konusu prim teşvikinden yararlanamadığı, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; davanın kabulü ile davacı tarafından verilen kanun türsüz olarak verilmiş belgelerin 5510 sayılı Kanun'un teşvik gününe dönüştürülerek davacı şirketin teşvikten yararlanmasının sağlanması ve 5 puan priminden yararlandırılmasına karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ... Sicil Müdürlüğü kayıtları esas alınarak bahsi geçen davacı şirketin ortaklık ve hisse yapısı incelendiğinde % 50 den fazla sermayesinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğu anlaşılan davacı şirketin kamusal yönünün ağır basması ile 5510 sayılı Kanun'un 81(ı) bendinin sadece özel sektör işyerleri niteliğinde olan işyerleri bakımından uygulanması gereği ile 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin de bu durumu teyit eder niteliği ve sosyal güvenlik ilkeleri de dikkate alınarak, şirkete ait işyerlerinin de Kamu idaresi işyerleri kapsamında olduğunun kabul edilmesi gerektiği davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ... Anadolu 18. İş Mahkemesi'nin 16.12.2022 tarihli, 2021/257 Esas - 2022/622 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının her ne kadar sermayesinin çoğunluğu ... Büyükşehir Belediyesi ve iştiraklerine ait olsa da, Türk ... Kanunu hükümlerine göre kurulmuş ve ... siciline tescil edilmiş bağımsız bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu, sermaye yapısının kamuya ait olmasının şirketin özel sektör işvereni niteliğini değiştirmeyeceği, şirketin bizzat taraf olduğu Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 1989/2323 Esas sayılı ilamı başta olmak üzere, Danıştay ve diğer İş Mahkemelerinin emsal kararlarında belediye şirketlerinin kamu kurumu sayılamayacağının ve 5510 sayılı Kanun’un 81/ı maddesi ile engelli teşviklerinden yararlanması gerektiğinin kesinleştiği, Kurumun diğer belediye iştiraklerine (.., Şehir Hatları vb.) tanıdığı bu hakkın müvekkil şirkete tanınmamasının eşitlik ve hukuki belirlilik ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine ilişkindir.
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
14.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.