10. Hukuk Dairesi 2025/12005 E. , 2025/17674 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/513 E., 2025/1248 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kemer 1. Asliye (İş) Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/493 E., 2024/277 K.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı şirket vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 01.05.2021-17.01.2022 tarihleri arasında sigortasız olarak çalıştırıldığını, SGK'ya bildirilmeyen çalışmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davacının müvekkili yanında çalıştığı döneme ilişkin olarak sigortaya gerekli bildirimlerin yapıldığını, SGK kayıtlarından da açıkça anlaşılabileceği üzere çalışma süresinin 17.01.2022-27.06.2022 tarihleri arasında olduğunu, davacının davasında haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili, dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, hizmet tespiti davası niteliğinde olduğundan eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi; sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, çalışmanın aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu kanıtlarla ispatlanması gerektiğini, bu nedenlerden dolayı davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 01.05.2021-31.12.2021 tarihleri arasında 240 gün, günlük 119,25 TL brüt ücretle, 01.01.2022-16.01.2022 tarihleri arasında 15 gün, günlük 166,80 TL brüt ücretle, hizmet akdine tabi ve sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili özetle,
Dinlenen tanıkların çoğu müvekkil bünyesinde çalışmadığından beyanlarının görgüye dayalı olmadığını,
Tanıkların beraber çalışıp çalışmadığı yönünden hizmet dökümlerinin de karşılaştırılmadığını, ayrıca taraflarınca bildirilen tanıkların dinlenmediğini,
Çalışıldığı iddia olunan dönemlerin somut ve net bir şekilde ispatlanamadığını, Mahkeme kararının eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olduğunu, asgari ücret dışında hesaplama yapılmış olmasının da hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili özetle,
Mahkemece maddi olgunun tespiti için yeterli araştırma yapılmadığını, davacının davalı işveren yanında çalıştığının her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı deliller ile ispatlanmadığını, mahkemece kamu tanığı araştırılmadan sırf davacı tanıkları ile sonuca gidildiğini,
Dosyada soyut tanık anlatımları dışında çalışma olgusunu ispata yarar her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki davada davacı, davalıya ait otelde 17.01.2022 tarihli işe giriş bildirgesi öncesindeki 01.05.2021 tarihinden itibaren çalışmalarının tespitini istemiş, Mahkemece bordro tanıklarının beyanlarına dayanılarak davanın kabulüne karar verilmişse de karar eksik incelemeye dayalıdır.
Dosya kapsamına göre, davalıya ait iş yerinde ihbar üzerine Kurum denetim elemanlarınca 14.12.2021 tarihinde denetim yapılmış; denetim sırasında davacının iş yerinde bulunmadığı, çalışan olarak sadece ...'un bulunduğu tespit edilerek tutanak düzenlenmiş olup tutanak tanığı Mahir Karaman'ın imzası ile bu tutanak yazılı delil niteliğinde olduğundan, talep dönemine rastlayan o tarihte davacının neden iş yerinde bulunmadığı üzerinde durulmadan, bu husus davacıya sorulup beyanı alınmadan karar verilmesi isabetsizdir.
Diğer taraftan, otelde resepsiyonist olarak çalışan tanık ..., otel müdürünün ... olduğunu beyan ettiğinden anılan tanık dinlenmeksizin karar verilmesi de isabetsizdir. Tanık ... ayrıca, davacının deri mağazasında çalıştığını, mağazasına müşteri götürmek için otele sık sık gelip gittiğini beyan ettiğinden, söz konusu deri mağazasının belirlenerek davacının orada çalışıp çalışmadığı da araştırılmalıdır.
Otelin zabıta denetimi altında bulunması nedeniyle emniyet birimleri ve belediyeden dava konusu dönemde otele ilişkin denetim tutanağı bulunup bulunmadığı araştırılıp, bu tür belgelerin varlığı halinde belgeler incelenmeksizin karar verilmiş olması da isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.