10. Hukuk Dairesi 2025/10899 E. , 2026/3772 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2024/661 E., 2025/421 K.
\t\t 2-... Yapı San. ve
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Ankara Batı 3. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2019/149 E., 2024/284 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalı .. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA\t
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının 11.08.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
II. CEVAP
1.Davalı .. Yapı San. ve Tic. A.Ş. (eski unvanı .. Yapı San ve Tic. A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, diğer davalı .. .. Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye anahtar teslim sözleşmesi ile iş yaptırdığını, işin yapılmasının bir diğer işverene bırakılması nedeniyle asıl işveren olarak kabul edilemeyeceğini, aynı zamanda müvekkili ile davacı arasında da herhangi bir iş sözleşmesi bulunmadığını, bu kapsamda müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davaya konu olayın iş kazası olarak tespiti için davacıya ...'ya başvuruda bulunması açısından önel verilmesi gerektiğini, sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle beraber, iş kazası tutanağına göre davacının hızlı ve güvenlik önlemi almaksızın iş gördüğünü, iş ayakkabısını ayağından çıkarması nedeniyle yaralandığını, bu kapsamda davacının kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
2.Davalı .. .. Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 20 yıllık kalıpçı ustası olup, tanık anlatımlarına göre, davacının kalıp üstünde iken telefonu çaldığını, konuşmak için çakmaya başladığı kiriş tabanından inip, telefonla konuştuğunu, sonra çaktığını düşündüğü kiriş tabanı üzerine çıktığında kiriş tabanının çakılmamış olmasından dolayı kayması sonucu, korkarak betona atlaması nedeniyle iş kazasının gerçekleşmesinde davacının tam kusurlu olduğunu, ayrıca, davacının, kendisine verilen iş ayakkabılarını havanın sıcak olduğu gerekçesiyle gizlice çıkartıp, başka bir ayakkabı giydiğinden zararının büyümesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin tüm iş güvenliği tedbirlerini almasına rağmen, gerek davacının kusurlu hareketleri gerekse kaçınılmazlık ilkesinin olayda var olduğunu, davacının ücret iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının tedavi giderlerinin ... tarafından karşılandığını, geçici ve sürekli iş göremezlik ödeneklerinin belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, asgari ücretle çalıştığını, manevi tazminat talebinin zenginleşmeye yönelik olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yetkisizlik kararının onanması üzerine yapılan yargılamada toplanılan deliller ve bilirkişi raporlarına dayanılarak, farklı heyetlerden alınan ve birbirini teyit eden 30.01.20 23... .07.2023 tarihli rapordaki kusur oran ve aidiyetlerine itibar edilerek, iş kazasında davacının % 20, ... Şirketinin % 20, ... Şirketinin % 50, dava dışı ...'nun %10 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, maddi tazminat isteminin hesabı için alınan raporda kaza tarihinden 18.03.2016 tarihine kadar geçici iş göremezlik, 19.03.2016 tarihinden itibaren ise, sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, devre gelirleri toplanarak iş göremezlik oranına yansıyan gerçek zararın bulunduğu, davacının müterafik kusuru nispetinde kusur tenkisine gidilerek ... tarafından yapılan ödemenin mahsup edildiği, neticede karşılanmamış gerçek zararın 540.657,68 TL olarak hesaplandığı gözetilerek bu hesap raporuna itibar edildiği, 30.09.2015 tarihinde \"... ödeme için\" açıklaması ile davacıya 1.000,00 TL'lik ödeme yapıldığı anlaşılmış ise de, bu ödemenin iş kazasına istinaden yapıldığı kanıtlanamadığından, 6098 sayılı Kanun'un 55. maddesi gereği tazminat alacağından tenzil edilmediği, davacının yaşı, sürekli iş göremezlik derecesi, istirahatli kaldığı süre, kaza tarihi, tarafların kusur dereceleri ile sosyal ekonomik durumları nazara alınarak davacı lehine 50.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında yer alan yargılama sırasında ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. unvanını alan ... Yapı San ve Tic. A.Ş. ile ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 15.04.2015 tarihli sözleşme kapsamında, .. ... Projesi 639 09... konut, 1. etap inşaat işlerinin birim fiyat üzerinden yapılması işinin yüklenici sıfatıyla ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, bu kapsamda yapı inşaa işinin bir parçasını oluşturan kalıp işi dahil inşaat işlerinin ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilmiş olması nedeniyle davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin asıl, davalı ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren sıfatlarının bulunduğu, nitekim, ... müfettiş raporundaki tespite göre, ... kayıtlarında ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, önceki unvanı kapsamında ... Yapı San ve Tic. A.Ş.'nin .. Sosyal Güvenlik Merkezinde ... sicil numaralı işyeri üzerinden 007 sayılı aracı olarak alt işveren olarak tescilli olduğu, davalı alt işveren ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde kalıpçı olarak çalışan davacı sigortalının, 11.08.2015 tarihinde, inşaatın kolonları ile bağlantılı olan kiriş taban tahta kalıplarının montajını yapmak için kalıp üzerinde bulunduğu sırada, bastığı tahta kalıbın yerinden oynaması sebebiyle dengesini kaybederek yaklaşık 3 metre yükseklikten ayakları üzerine düşmesi neticesinde topuk kemikleri kırılacak şekilde kazalandığı, davalı tarafça iddia edilenin aksine, davacıya emniyet kemeri teslim edildiğine ve emniyet kemerinin bağlanacağı yaşam hatlarının tesis edildiğine dair dosya kapsamında bir delil yer almadığının anlaşıldığı, ... Müfettişi tarafından düzenlenen raporda, olayın iş kazası olarak kabulü gerektiği, davalı (yeni unvanı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. Olan) ... Yapı San ve Tic. A.Ş.'nin asıl işveren, davalı ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise alt işveren olarak müteselsilen %80, şantiye şefi ...'nun %10 ve davacının %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aynı iş kazası olayıyla ilgili Ankara Batı 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/774 Esas sayılı dosyası kapsamında düzenlenen raporda, sanık şantiye şefi ...'nun asli, davacının müşteki olarak tali oranda kusurlu olduğunun tespit edildiği, bu dosya kapsamında düzenlenen 29.03.2021 tarihli ilk heyet raporunda, davacı sigortalı %30, davalı ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. %60, dava dışı şantiye şefi ... %10 oranında kusurlu kabul edilmişken, davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'ye kusur verilmediği, davacı itirazı üzerine alınan 30.01.20 23... .07.2023 tarihli ikinci ve üçüncü heyet raporlarında ise davacı sigortalının %20, davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin asıl işveren olarak %20, ...Gıda Tekstil İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olarak %50, dava dışı şantiye şefi ...'nun ise %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Mahkemece birbirini doğrulayan iş bu ikinci ve üçüncü heyet raporlarına itibar edildiği, ilk heyet raporunda asıl işverene kusur verilmemiş olması nedeniyle davacıya %30 oranında kusur verilmiş ise de davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin asıl işveren olduğu ve inşaatın kalıp işlerini verdiği, alt işveren şirketin çalışmalarını yapılan işlerin sağlamlığını ve doğruluğunu teknik ve iş güvenliği kurallarına uygun olup olmadığı hususunda yeterli denetim ve gözetim altında tutmadığı, davacıyı yüksekten düşme riskinden korunma yollarına ilişkin yeterli düzeyde eğitmemesi ve bu konuda güvenli çalışma alışkanlığı kazandırılmadan çalışmasına izin vermesi, nedenleriyle kusurlu kabulünün yerinde olduğu, davacının ise yaşı ve meslekteki kıdemi itibariyle, yüksekten düşme riski de dahil olmak üzere inşaat alanındaki olası riskleri öngörüp bilebilecek ve kendisini koruyabilecek aklıselim bir çalışan olduğu ve yüksekte yapılan çalışmalarda emniyet kemeri gibi iş güvenliği önlemlerinin alınmasını işverenden talep etmesi gerekirken, talep etmemiş olması nedenleriyle, kusurunun bulunduğu anlaşılmakla, davacıya verilen kusurun da yerinde olduğu anlaşılmakla, istinaf eden tarafların kusur oran ve aidiyetine yönelik itirazlarına itibar edilemediği, ... Kurum Sağlık Kurulunun 06.11.2019 tarihli raporunda, davacının iş kazası sebebiyle uğradığı bilateral kalkaneus kırığı yaralanması kapsamında opere edilmiş olması nedeniyle eklem hareketlerinin tam ve nörolojik defisit tespit edilmediği belirtilmek suretiyle E cetveline göre sürekli iş göremezlik oranının %12,3 olarak tespit edildiği ve kontrol muayenesi öngörülmediği, raporun dosya kapsamına 16.12.2020 tarihli havale ile girdiği, 13.02.2024 tarihli hesap raporunda dikkate alındığı 19.02.2024 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildiği, bu kapsamda davalının en geç bu tarih itibariyle sürekli iş göremezlik oranından haberdar olmasına karşın, yargılama sırasında itiraz etmediği, 6100 sayılı Kanun'un 357/1. maddesi gereğince istinaf incelemesinde İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceği gözetilerek davalının sürekli iş göremezlik oranına yönelik itirazının yerinde olmadığı, tarafların maddi tazminatın hesabına dair açık bir itiraz sebebi belirtilmediği, itiraz sebepleri ile bağlı olarak yapılan inceleme kapsamında hükme esas alınan hesap raporunda, geçici ve sürekli iş göremezlik döneminin ayrı ayrı hesap edildiği ve ... tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş göremezlik ödeneğinin rücu edilebilir kısmının hesaptan tenzil edildiği, bu kapsamda tespit edilen maddi tazminat alacağının dosya kapsamı ile içithatlara uygun olarak belirlendiği, davalının iddia ettiği şekilde tazminat alacaklarına mahsuben yapılan ödemeyi belgeler mahiyette 6098 sayılı Kanun'un 420. maddesine uygun bir ibranamenin bulunmaması nedeniyle tarafların maddi tazminatın hesabına ilişkin soyut itirazlarının reddi gerektiği, manevi tazminat istemine dair Mahkeme kabulünün yerinde olduğu gerekçesiyle; davacı ve davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1) b) 1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a.Müvekkiline verilen %20 kusurun hatalı olduğunu, tanık ... beyanında işyerinde iş sağlığı ve güvenliği kapsamında önlem alınmadığını beyan ettiği dikkate alındığında müvekkiline kusur verilmeyeceğini,
b.Davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmaması açısından kararı temyiz ettiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a.Müvekkilinin asıl işveren sıfatı olmadığını, müvekkiline kusur atfetmeyen rapor bulunduğu halde, müvekkiline kusur veren rapora itibar edilmesinin hatalı olduğunu, ... müfettişine beyanda bulunan tanık ...'nın davacının kiriş tabanı çakarken kendisine telefon geldiğini, telefonla konuştuktan sonra hazırladığı kalıp üzerine çıktığını, dengesini sağlayamayıp düştüğünü beyan etmesine karşın, bu beyanın dikkate alınmadığını, davacının olayda tam kusurunun bulunduğunu müvekkili şirketin yetkilisinin yargılandığı ceza dosyasında beraatine karar verildiğini,
b. Sürekli iş göremezlik oranının gerçeği yansıtmadığını,
c.Maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğun belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1.Davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
b.6100 sayılı HMK.'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.
c.Dosya içeriğine göre, temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,
2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
3.Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
4.Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.