10. Hukuk Dairesi 2025/10805 E. , 2025/17068 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/661 E., 2025/1181 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 9. İş Mahkemesi
SAYISI: 2023/67 E., 2024/343 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ilk defa hastalığı nedeniyle 20.03.2006 tarihinde ... Devlet Hastanesine yattığını ve daha sonra ... Üniversitesi Hastanesinde böbrek nakli olduğunu, buradan aldığı iş gücü kaybı raporuna dayanarak 24.10.2014 tarihinde davalı Kuruma malulen emeklilik başvurusunda bulunduğunu ve davalı Kurum tarafından reddedildiğini, taraflarınca malulen emekliliğin tespiti amacıyla 27.04.2015 tarihinde dava açtıklarını, işbu davanın Antalya 2. İş Mahkemesi 28.05.20 19... /494 E., 2019/170 K. sayılı kararı uyarınca kısmen kabul edildiğini, işbu karara göre müvekkilinin 01.06.2015 tarihinden itibaren malulen emekli olduğunun tespiti ile emekli maaşlarının hak ediş tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 06.11.20 19... /5035 E. 2019/6632 K. sayılı ilamı ile onandığını ve 29.06.2022 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili tarafından 17.11.20 20... 150 sayılı dilekçe ile mahkeme ilamının yerine getirilmesi talebinde bulunduğunu, davalı Kurumunun 02.02.2021 tarih ve 42031082-3-1/316118 sayılı yazısı ile başvurunun sonuçlandırıldığını, işbu yazıya göre işten ayrılmama koşulunun yerine gelmemesi nedeniyle işten ayrılma tarihine kadar olan dönemlere ait maaş ödemesinin yapılmadığının bildirildiğini beyanla davacının kesinleşen Antalya 2. İş Mahkemesi'nin 2018/494 E. - 2019/170 K. sayılı dosyası ile davacının malulen emekliliğe hak kazandığı 01.06.2015 tarihinden itibaren hak ettiği malulen emekli aylıklarından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'sinin yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 23.10.2024 tarihli ıslah dilekçesi ise talebini 43.327,35-TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının Kuruma 24.10.2014 tarihinde malulen emeklilik talebinde bulunduğunu, Kurumca 24.12.2014 tarihli sağlık kurulu raporu ve dayanaklarının yüksek sağlık kurulunca incelendiğini, buna göre davacı malul durumda sayılmış ise de aynı kanuna tabi işyerine maluliyetini gerektiren arıza ile girmesi nedeniyle, aynı maddenin B fıkrası gereğince malullük sigortası yardımlarından yararlanamayacağı yönünde tespitte bulunduğunu, Kurumun davacıya "...15 yıl sigortalılık süresi 3600 gün varsa diğer sandıklardan ayrıldıktan sonra 1260 gün prim ödemesi halinde aylık bağlanabileceği..." bildiriminde bulunulduğunu, açılan davanın hukuka aykırı ve yersiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Antalya 2. İş Mahkemesi'nin 2018/494 E - 2019/170 K sayılı kesinleşen ilamı doğrultusunda davacının 01.06.2015 - 01.01.2020 tarihleri arasında hak etmiş olduğu 43.327,35-TL birikmiş aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Antalya 9. İş Mahkemesi 2023/67 Esas, 2024/343 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkeme kararının usul ve Kanun'a aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğununu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kesinleşen Mahkeme kararına istinaden davacının 01.06.2015 tarihinden itibaren aylık almaya hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıklarının hakettiği tarih itibariyle faizleri ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı olan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 25. maddesi gereğince; 4/a ve 4/b’li sigortalılar için “...çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği...” Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurumun Sağlık Kurulunca tespit edilenlerin malul sayılacağı belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un 26. maddesinde ise “Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;
a) 25. maddeye göre malûl sayılması,
b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,
c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” hükmü getirilerek, “malullük aylığı” bağlanma şartları düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacının ilk kez 01.06.2005 tarihinde sigortalı çalışmasının başladığı, 24.10.2014 tarihinde maluliyeti sebebiyle aylık bağlanması için Kuruma başvurduğu, davalı Kurumca davacının sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce maluliyeti bulunduğu gerekçesiyle 24.12.2014 tarihinde aylık talebinin reddedildiği, söz konusu Kurum işleminin iptali amacıyla davacı tarafça başlatılan Antalya 2. İş Mahkemesinin 2018/494 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama üzerine verilen 28.05.2019 tarih ve 2019/170 sayılı karar ile davacının maluliyet başlangıç tarihinin 27.03.2006 tarihi olduğu, ancak 10 yıllık sigortalı olma koşulunu sağladığı 01.06.2015 tarihinden itibaren aylık almaya hak kazandığı değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilerek kesinleştiği, davacının 19.12.2019 tarihine kadar 4/a kapsamında çalışmasının devam ettiği, buna göre davalı Kurum tarafından kesinleşen mahkeme ilamı uyarınca davacının 24.12.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 01.01.2020 tarihinden itibaren aylık bağlandığı, davacının işbu dava ile kesinleşen mahkeme ilamı da gözetilerek 10 yıl sigortalılık süresinin tamamlandığı 01.06.2015 tarihinden itibaren aylık bağlanması talebinde bulunduğu, ancak anılan tarihte malullük aylığı bağlanması talebi yönünden davacının anılan Kanun'un 26. maddesinin b bendinde yer alan prim gün sayısı şartını ve 10 yıldan beri sigortalılık şartını sağlamakla birlikte aynı maddenin c bendinde yer alan malullük nedeniyle işten ayrılma şartını sağlamadığı anlaşılmakla davacının 01.06.2015 tarihinden itibaren malullük aylığı bağlanması talebinin kabulüne dair hüküm kurulması usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.