10. Hukuk Dairesi 2025/10616 E. , 2025/17148 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3184 E., 2025/869 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/574 E., 2022/239 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 18.06.2007 - 25.11.2015 tarihleri arasında mimari teknik ressam olarak çalıştığını, en son aldığı ücretin 2.042,00 TL olduğunu fakat primlerinin asgari ücret üzerinden gösterildiğini, davacının, asgari ücretten daha fazla ücret aldığı hususunun İzmir 3. İş Mahkemesi'nin 2016/48-507 E. K. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile kanıtlandığını ileri sürerek davacının, davalıya ait iş yerinde çalıştığı sürelerde gerçek prime esas kazancının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının teknik lise mezunu olup davalı şirketin hakim ortağı ve yöneticisi olan ...’in yardımcısı görevinde asgari ücretle çalıştığını, son 4-5 yıldır rahatsızlıkları ve fiziksel engeli olan ...’in vefat ettiğini, şirket için yapılması gereken harcama ve ödemelerin ...’in yardımcısı olması sebebi ile davacının hesabına gönderildiğini ve davacı tarafından bu harcamaların yapıldığını, İzmir 3. İş Mahkemesinin kararının kesinleşmediğini, davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarına göre davacının ... sicil numaralı işyeri olan davalı ... Mimarlık Müh. Müş. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinden 18.06.2007 tarihinde girişinin yapıldığını ve bu tarihlerde 585,00 TL. prime esas kazanç üzerinden bildiriminin yapıldığını, 24.11.2015 tarihinde de işveren tarafından iş akdinin feshi ile çıkışının verildiğini ve en son 1273,50 TL. üzerinden prime esas kazançlarının bildirildiğini, davacının iddia ettiği dönemde asgari ücret dışında daha yüksek ücret ile çalıştığına dair bir müracaatı bulunmadığını, davacının asgari ücretin üzerinde çalıştığını resmi, yazılı belgelerle ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2009/05- 2014/05 dönemine ilişkin davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
Davacının 2009/05- 2014/05 dönemi dışındaki taleplerine ilişkin davanın kısmen kabulüne, davacının Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Mim. Müh. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde 2008/01. ayda 1.046,00.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 437,60.TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/02. ayda 1.165,30.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 556,90.TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/03. ve 05. aylarda 1.110,51.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu aylarda 502,11.TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/07, 08... . aylarda 1.110,51.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu aylarda 471,81.TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2015/11. ayda 2.166,24.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 1.147,44.TL prime esas kazancın eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Davacının yargılama sırasında Kuruma yapmış olduğu başvuru neticesinde; 05.11.2019 tarih ve 2019/GÖ/066 sayılı denetmen raporu ile davacının 2009/5-12, 2010/1-12, 2011/1-12, 2012/1-12, 2013/1-4, 12, 2014/1,5. aylarına ilişkin banka kayıtlarına dayalı olarak prime esas kazançların eksik bildirildiği yönünde tespit yapıldığı, denetmen tarafından incelemeye esas alınan banka kayıtlarının 2009 yılından önceki verilerin bulunmadığı, ancak mahkemeye gönderilen belgeler arasında 2008 yılı başından itibaren banka kayıtlarının olduğu anlaşılmaktadır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; banka kayıtları dikkate alınarak 2008/1. ay için 437,60 TL, 2008/2.ay için 556,90 TL, 2008/3.ay için 502,11 TL, 2008/5.ay için 502,11 TL, 2008/7,8,9. aylar için 471,81'şer TL ve işçilik alacağına dayalı olarak son ay 1.147,44 TL fark prime esas kazanç belirlenmiş, mahkemece de bu şekilde tespit hükmü kurulmuştur. Bilirkişi raporunda, işçilik alacağı konulu dosyada hüküm altına alınan miktarların son aya mal edilmesinde davacı lehine hata yapılmış ise de davacının buna ilişkin istinafı bulunmamaktadır. Bu itibarla tespit hükmü kurulan dönemde herhangi bir hatalı yön bulunmamaktadır. Ancak, Mahkemece 2009/05- 2014/05 tarihleri arasındaki dönem yönünden konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına yönelik karar verilmiş ise de yukarıda ifade edildiği üzere denetmen tarafından yapılan tespitlerde 2013/5-11. ayları ile 2014/2-4 ayları yönünden fark prime esas kazanç bulunmadığından bu dönemlerin de konusuz kalan döneme dahil edilerek karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulması yerinde olmamıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, kamu düzeni açısından incelenen kararın HMK.’nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. " gerekçesiyle, yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle;
"A) İzmir 9. İş Mahkemesince verilen 14.10.2022 tarih, 2017/574 Esas ve 2022/239 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere kaldırılmasına,
B) 1-Davanın 2009/5-12, 2010/1-12, 2011/1-12, 2012/1-12, 2013/1, 2, 3, 4, 12, 12, 2014/1. ve 5. ayları yönünden konusuz kalması nedeniyle bu dönemler yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
Davanın kısmen kabulü ile Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Mim. Müh. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde 2008/01. ayda 1.046,00.TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 437,60 TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/02. ayda 1.165,30 TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 556,90 TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/03. ve 05. aylarda 1.110,51 TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu aylarda 502,11 TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2008/07, 08... . aylarda 1.110,51 TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu aylarda 471,81 TL prime esas kazancın eksik bildirildiği, 2015/11. ayda 2.166,24 TL prime esas kazançla çalıştığı ve bu ayda 1.147,44.TL prime esas kazancın eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine " karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle, Mahkemece eksik inceleme sonucunda verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.