10. Hukuk Dairesi 2024/9335 E. , 2024/12110 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1364 E., 2024/1876 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/254 E., 2021/21 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisinin 15.06.2017 - 15.12.2017 tarihleri arasındaki hizmetinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ...'e dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacılar murisi Cumali Aydemir'in davalı ...'e ait işyerinde 15.06.2017-15.12.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, davalı ile davacıların akraba olmaları ve davalının dava sürecinde kendini savunmaya yönelik herhangi bir dilekçe sunmamasının davayı zımnen kabul ettiği anlamına geldiğini, taraflar arasında danışıklı hareket edildiği şüphesini uyandırdığını, fiili çalışmanın ispat edilemediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
2.Eldeki davada, dosyanın incelenmesinden davacılar murisinin en son 14.05.2017 tarihinde sondaj işçisi olarak Samsun'da çalıştığı, 1 ay sonra da hayvan bakıcılığı işini yapmaya başladığı iddia edilmiş ve hizmet tespiti talep edilmiş ise de; davalının davacılar murisinin kardeşi olduğu ve tanık beyanlarına göre 400-500 küçükbaş hayvana sahip olduğu, davalıya ait ağılın hemen yanında bulunan ağılda da davacılar murisinin 80-100 kadar küçükbaş hayvanının bulunduğunun belirtildiği, bu bilgilerin ilçe tarım müdürlüğünden teyidinin sağlanmadığı gibi davacılar murisinin kendisine ait hayvanlara hangi tarihte sahip olduğu, 15.06.2017 tarihi öncesinde ise gerek kendisinin gerekse davalı kardeşinin hayvanlarına kimin baktığı belirlenememiştir. Diğer taraftan, davacılar murisinin ölümünden önce bir hastalığının bulunup bulunmadığı belirlenmemiş, var ise ilgili belgeler dosyaya dahil edilmemiş, hastalığı varsa çalışmasına engel olup olmadığı araştırılmamıştır.
3.Mahkemece yapılacak iş, belirtilen hususta delillerin toplanması ve tereddütlerin giderilmesi, sonrasında davacılar murisi ile davalı arasındaki ilişkinin hizmet akdinin unsurlarını taşıyıp taşımadığının detaylı bir şekilde incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmeli, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, çalışma olgusu hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.