10. Hukuk Dairesi 2023/9646 E. , 2023/10097 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2036 E., 2023/651 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bolvadin Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/324 E., 2022/178 K.
Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının vefat eden eşi ...'ın davalı işverenin Bolvadin'de ihale ile aldığı kanalizasyon yapım işinde şantiye sorumlusu olarak çalışmaktayken 14.04.1999 tarihinde davalı işverene ait ...plakalı araçla yaptığı trafik kazası neticesi vefat ettiğini belirterek, davacının murisinin vefatı ile neticelenen olayın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanlarından ...'in ifadesinde müteveffanın şef olarak çalıştığı ve davalı iş yeri için gezdiğini beyan ettiği, müteveffanın davalı iş yerinde çalıştığı ve çalıştığı için iş yerine ait araçla iş için seyir halinde iken kaza geçirdiğinin anlaşıldığı, kazanın iş kazası olduğunun kabulü gerektiği gerekçesi ile "davanın kabulüne, davacının murisi ...’ın 14.04.1999 tarihinde vefat ettiği trafik kazasının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesine göre iş kazası olduğunun tespitine " karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili, olayın iş kazası olarak değerlendirilmesi için davacının davalı iş yerinde çalıştığını ispatlaması gerektiğini, yeterli delil toplandıktan ve komşu iş yeri dahil tüm tanıklar yerel mahkemece dinlenildikten sonra sonuca gidilmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bolvadin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 1999/253 soruşturma sayılı dosyası ve dinlenen tanık beyanlarının ağırlıklı ortalaması dikkate alındığında; müteveffa ...'ın davalı şirkette çalıştığının tespiti ile davaya konu olay tarihinde geçirdiği kazanın iş yerine ait araç ile iş için seyir halindeyken meydana geldiğinin anlaşılmasına göre yerel mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, iş kazası koşullarının oluşmadığı, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 11-A maddesinde iş kazasının tanımına ve koşullarına yer verilerek “a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c)Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayın iş kazası olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda; davacının murisinin 14.04.1999 tarihinde saat 02.20 sularında davalı ... End..Holding A.Ş. adına tescilli ...plakalı kamyonet ile yaptığı kaza sonucu vefat ettiği, kaza tarihinde davalı işyerinden bildirilen hizmetinin bulunmadığı, davalı ... End. Holding..A.Ş. adına 1000921 sicil numarası ile (Bolvadin Belediyesi adresinde) kanalizasyon inşaatı mahiyetinde işyerinin 10.05.1999-04.08.2008 tarihleri arasında Kanun kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı murisinin iş kazası iddiası ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan denetim sonrası düzenlenen 13.07.2017 tarihli inceleme raporunda, ...’ün ifadesi haricinde ...’ın Yıldız End. ..A.Ş.'de çalıştığına dair delil bulunmadığı, ...’ün de Bolvadin Asliye Ceza Mahkemesinde verdiği ifadesinin ilk ifadesi ile uyuşmadığı, ikinci ifadesinde kazazedenin...’ı ziyarete geldiğini belirtmiş olduğu .. yapılan incelemede ...’ın Yıldız End..AŞ unvanlı işyerinde çalışıp çalışmadığına dair tespit yapılamadığından davacıya mahkemeye başvurmasının bildirildiği; ayrıca davacı murisinin kaza anındaki sigortalılık durumunun incelenmesine ilişkin 30.03.2018 tarihli SGK inceleme raporunda ise, ceza mahkemesinde ifadesi alınanların beyanının kazanın oluşumuyla ilgili olduğu, kişinin çalışmalarının ispatına yönelik belgenin olmadığı gerekçesiyle davacıya yapılacak işlem olmadığının bildirildiği görülmektedir.
Davaya konu kaza ile ilgili olarak Bolvadin Asliye Ceza Mahkemesi 1999/60 Esas sayılı dosyası kapsamında bulunan evraklar incelendiğinde; ceza mahkemesince verilen beraat kararının gerekçesinde olayın oluş şekliyle ilgili olarak, 14.04.1999 saat 02.20 sularında daha önce meydana gelen kaza nedeniyle aracın çekici ile çekilmesi işlemi yapıldığı sırada, maktulün kullandığı ...plakalı araçla seyir halinde iken önce yolun sağ tarafında park etmiş olan otobüse arkadan çarptığı, sonra da savrularak diğer taraftaki araca çarptığı, otopsi tutanağında maktulün aşırı derecede alkollü olduğu, trafik bilirkişi raporları ile de 8/8 kusurlu bulunduğunun belirtildiği; yine, ceza dosyasında bulunan 14.04.2019 emniyet imzalı tarihli ifadesinde... Yıldız'ın “maktul ... benim yanıma ziyarete gelmişti,biz Bolvadin kanalizasyon ihalesini alan müteahhitiz. Ben çok yorulmuştum, Botaş oteline gittik, ben yatacağım dedim, arabanın anahtarını istedi, Bolvadin’i biraz gezeyim dedi..." şeklinde beyanda bulunduğu, ölü muayene ve otopsi tutanağında ...'ün, kendisinin Bolvadin ilçesi kanalizasyon işini yapan Yıldız Holding A.Ş.'de taşeron olarak çalıştığını, ölen şahsın firmada işçi olarak işyerine yeni girdiğini 5-10 gündür çalışmakta olduğunu beyan ettiği, ceza mahkemesinde alınan 25.01.2006 tarihli beyanında ise "..ben Bolvadin'de bir şirketin taşeronu olarak görev yapmaktayım, aynı şirketin görevlisi olarak burada... Yıldız’da çalışmaktadır. ... buraya kendisini ziyarete gelmiş...beni kimlik tespiti için hastaneye götürdüler...ilk önce ölenin... Yıldız olduğunu zannettim, çünkü bana... Yıldız’ı tanıyan var mı diye sordular..." şeklinde ifade verdiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece yargılama aşamasından dinlenen davacı tanığı ..., davacı murisinin 1998- 2000 yılları arasında Yıldız Holding de çalıştığını beyan etmiş, davalı işyerinden 10.06.1999-1999/3 arası hizmeti bildirilmiş olan ve resen dinlenen tanık ..., kaza yapılan aracın şirketin arabası olduğu, o sırada ...'ın da şirket Bolvadin'de yeni alt yapı işlerini aldığı için araçla nerede ne kadar iş yapılacağına bakmak isterken kaza yaptığı yönünde beyanda bulunmuştur.
Yapılacak iş; davalı işyerinin Bolvadin Belediyesinden 1999 yılında ihale ile aldığı inşaat işine ait belediyeden ihale evrakı ve Kurumdan işyeri tescil dosyası getirtilmeli, kaza tarihi olan 1999 yılı itibariyle davalı ... End.Holding Anonim Şirketi yetkililerinin/ortaklarının kim olduğu Ticaret Sicil Müdürlüğünden sorularak ilgili evrak dosyaya celp edilmeli, kaza ile ilgili ceza yargılaması aşamasında beyanı alınan ..., ..., Süleyman Yıldız dinlenmeli, ayrıca ceza dosyasındaki ifadeler ile dinlenen tanık beyanları arasında oluşan çelişki giderilmeli, davacının murisi ...'ın bu işyerindeki konumu, sıfatı, hizmet akdine dayalı çalışıp çalışmadığı yeteri kadar bordro tanığı dinlenilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, keza, kazanın oluş biçimi ve kaza saati gözetildiğinde, davacı murisinin kim tarafından, ne suretle ve neden görevlendirildiği hususları açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar verilmelidir.
Kabule göre de, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında davacının murisinin soyadının Yıldız yerine yazılı şekilde Yılmaz olarak yazılması isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.