10. Hukuk Dairesi 2023/8160 E. , 2023/10282 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2022/453 E., 2023/701 K.
HÜKÜM/KARAR\t: Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2018/371 E., 2019/437 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazası olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili ile davalı işveren tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA\t
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket bünyesinde 01.06.2018 tarihinden itibaren cankurtaran olarak çalıştığını, görevi esnasında 18.07.2018 tarihinde Samsun, Atakum, Çatalçam sahilinde denizde boğulmak üzere olan birini kurtarmak ve İlkyardım yapmak için görevini ifa ettiği esnada sol omuz ve kolundan sakatlanarak iş kazası geçirdiğini, olayın hemen akabinde saat 15:00 civarı Ambulans geldiğini davacının ... Hastanesi'ne tedavi için götürüldüğünü, kazanın ardından uzun süre tedavi olduğu tedavi kapsamında Samsun Gazi Devlet Hastanesi Ortopedi bölümünde 07.09.2018 tarihinde birinci ameliyatını olduğunu ancak sakatlanmasında iyileşme olmadığı için 19.10.2018 tarihinde ikinci bir ameliyat olaması gerektiğini, bu süreç için davacının çalışmasının olup bu durum iş bulmasına engel olduğunu ve bu süre zarfında yüzde yüz iş görmez duruma düştüğünü işkazası sonucu malul kaldığını, uzun süre tedavi gördüğünü beyanla dava konusu olayın iş kazası olarak tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep ettiğini, davacı ... hakkında Kurum kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde davacının Kuruma başvurusunun bulunmadığını, işverenin iş kazı bildiriminde bulunmadığını, sigortalıya sağlık kuruluşuna 18.07.2018 tarihinde istirahat verilmediğinin tespit edildiğini, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davanın açılmadan önce Kuruma müracaat şartı arandığını dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2019 tarihli ve 2018/371 Esas 2019/437 Karar sayılı kararıyla, \"...Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelendiğinde; dava açıldıktan sonra davalının davamıza kou olayı iş kazası kabul ettiği anlaşıldığından dava konusuz kalmıştır. Bu nedenle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Konusuz kalan dava hakkında yargılama giderleri ve vekalet ücretine haklılık durumuna göre hükmedilmelidir. Her ne kadar davacının talebi Kurumca iş kazası olarak nitelendirilmişse de; dosyamızda davadan önce, davacı tarafından Kuruma yapılmış bir başvuru bulunmamaktadır. Davacı tarafından yapılan tek başvuru dava tarihinden sonra 21.02.2019 tarihidir. Dolayısı ile davanın açılmasına haksız olarak SGK sebebiyet vermemiştir. Bu nedenle SGK aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemiştir...\" gerekçesiyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2021 tarihli ve 2020/98 E.: 2021/678 K. sayılı kararıyla \"... Eldeki davada, Mahkemenin davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yönündeki kararı isabetli ise de yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine 3 üncü fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, somut durumda, davacı tarafından 5521 sayılı Kanun'un 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, kendisini vekille temsil ettiren davalı SGK lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken aksine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır....\" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak dava konusuz kalmış olduğundan karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 10.11.2021 tarihli ve 2021/494 E. 2021/13809\t\tK. sayılı bozma ilamında, \"..İş kazasının tespiti talepli davalar kamu düzenine ilişkin olduğundan, her ne kadar kazanın, iş kazası olarak kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kalması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de tahkikat raporunun dosyada bulunmadığı anlaşılmakla, ayrıca davalı Kurum yönünden davanın kabulünün diğer davalılar yönünden davanın kabulü sonucunu doğurmayacağı gözetilip, ilgili raporlar celp edilip davalıların işverenlik sıfatı irdelenerek, gerekçe ve hüküm fıkrasında sadece Kuruma yönelik olarak tesis edildiği anlaşılan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
Bütün deliller toplandıktan sonra, sonucuna göre olayın iş kazası olup olmadığı konusunda bir karar verilmesi gerekir....\" gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile
\"...Bozma ilamı doğrultusunda yapılan incelemede sigortalı ...'ın geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle maluliyetinin %0 (sıfır) olduğunun tespit edildiği, sürekli iş görmezlik geliri bağlanmamış olup denetim raporu düzenlenmediği bildirilmiştir. Davacının davalıya ait işyerinde 01.06.2018 tarihinden itibaren cankurtaran olarak çalışmaya başladığı, 18.07.2018 tarihinde Samsun Atakum Çatalçam sahilinde boğulmak üzere birini kurtarmak için müdahale ettiği ve bu esnada sol omuz ve kolundan sakatlandığı, Samsun Medicalpark hastanesine tedavi için getirildiği, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla kazanın iş yerinde ve işin ifası sırasında meydana geldiği ve bu haliyle iş kazası sayılması gerektiği sonucuna varılmış, dava açılmadan önce Kuruma müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle SGK lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiş olup...\" gerekçesiyle,
\"Davacının davalıya ait işyerinde 18.07.2018 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine\", karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı şirket temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın kabulünün yerinde olduğunu ancak davacı lehine davalı işveren şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedilerek davalı Kuruma davadan önce başvuru şartı olmadığından Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı şirket vekili, davacının geçirdiği kazanın çalışma gün ve saatleri içinde gerçekleşmediğini, iş kazası olmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 18.07.2018 tarihli kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Davacı, davalı iş yerinde 18.07.2018 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece, toplanan deliller ışığında kazanın iş yerinde ve işin ifası sırasında meydana geldiği ve bu haliyle iş kazası sayılması gerektiği sonucuna varıldığı, öte yandan dava açıldıktan sonra davacı tarafından yapılan başvuru nedeniyle de Kurum tarafından kazanın iş kazası sayılması gerektiği yönünde karar verdiği hususu değerlendirilerek davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
2.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326 ncı maddesinde belirtildiği üzere, vekâlet ücreti de dâhil yargılama giderlerinin davada haksız çıkan, yani aleyhe hüküm verilen tarafa yükletileceği belirtilmekle birlikte davalı Kurumun dava ile kazadan haberdar olduğu ve dava açıldıktan sonra kazayı iş kazası olarak kabul etmiş olması nedeniyle davalı Kurum lehine ve aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi öte yandan davacı lehine davalı işveren sorumlu tutulmak üzere vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3.Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 inci maddesi gereğince, söz konusu karar düzeltilerek onanmalıdır.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün (2) no.lu bendinin silinerek yerine, \"Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden geçerli AAÜT üzerinden 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem. İlaç. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, \"
(4) no.lu bendin silinerek yerine, \"Davalı şirket tarafından sarf edilen 32,40 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına\",
(5) no.lu bendin silinerek yerine \"Adli yardım kapsamında yapılan 127,40 TL tebligat giderinin davalı ... Tem. İlaç. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,\"
(6) no.lu bendin silinerek yerine, \"Davalı Kurum tarafından yapılan 158,00 TL masrafın davalı Kurum üzerinde bırakılmasına\" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.