10. Hukuk Dairesi 2023/3039 E. , 2023/4074 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/76 E., 2023/5 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işlemi iptali ve tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı Kurum tarafından yaşlılık aylığı bağlanmasına rağmen prim noksanlığı olduğu iddiasıyla, emeklilik hakları tahsisin haksız hukuka aykırı şekilde iptal edilerek, ödenen emekli aylıklarının defaten geri istenmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının ve iade yükümlülüğünün bulunmadığının 01.12.2012 tarihi itibariyle ödenen primlerine göre emeklilik hakkı kazandığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin, 19.12.2018 tarihli ve 2017/147-2018/533 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2020 tarihli ve 2019/174-2020/252 sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; "... somut olayda yapılması gereken iş öncelikle iptale konu çalışmanın fiili ve gerçek olup olmadığı yöntemince irdelenip, talebin bu hususun sonucuna göre değerlendirilmesi; çalışmanın fiili olmadığı kazanımına varılırsa başka sigortalılık kollarından süreler ve prim ödemeleri dikkate alınmalı; tahsis talebi de bu kapsamda incelenip başlangıcı da bu çerçevede belirlenerek hasıl olunacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken.." gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile" ...dinlenilen diğer tanık ...’ın da hizmetlerinin iptal edildiği, Vergi tekniği raporunda işyerinin fiili mal ve hizmete dayalı faturası ve faaliyeti olmadığı belirlenmiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının Proaktif işyerinden bildirilen 26.06.2012-20.10.2012 arası 4/1-a hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı,bu çalışmalar iptal edilince bu döneme ait 4/1-b hizmeti mevcut olsa da primi 30.10.2012 de ödenmiş olup, primi ödenmiş gün sayısı 3758 gün olacağı, (tahsis için en az 3760 güne ihtiyaç vardır) davacının bu dönemde 4/1-a hizmeti iptal edildiğinde, devam eden kayıtları nedeniyle 4/1-b hizmeti ortaya çıktığı, Ancak priminin ödendiği, 5510 Sayılı Yasa 28. Madde gereği 4/1-b prim borcunun ödenmiş olması gerekmekte olup, bu döneme ait 4/1-b borcu 2017 de ödendiği,davacının prim borcunun cüzi miktar olması nedeniyle sonradan her zaman ödenebileceği anlaşıldığından davacının iptal edilen SSK hizmetleri ile aynı dönemde gerçekleşen 26.06.2012-30.10.2012 tarihleri arası, bağkur hizmetlerinin prim borcu tahsisten sonra davacıdan, her zaman tahsil edilebilecek miktarda bir borç olduğundan bu hizmetler nazara alınarak adı geçen davacıya, 01.11.2012 tarihinden geçerli olmak üzere bu tarih dikkate alınarak, bağlanan yaşlılık aylığının geçerli olduğunun tesbitine ve davacının kuruma yersiz aylık nedeniyle borcu bulunmdağının tesbitine, aksine kurum işleminin İPTALİNE karar verilmesi gerektiği, "gerekçesiyle "Davacının davasının kabulü ile, davacının iptal edilen SSK hizmetleri ile aynı dönemde gerçekleşen 26.06.2012-30.10.2012 tarihleri arası, Bağ-Kur hizmetlerinin prim borcu tahsisten sonra davacıdan, her zaman tahsil edilebilecek miktarda bir borç olduğundan bu hizmetler nazara alınarak adı geçen davacıya, 1.11.2012 tarihinden geçerli olmak üzere bu tarih dikkate alınarak, bağlanan yaşlılık aylığının geçerli olduğunun tesbitine ve davacının kuruma yersiz aylık nedeniyle borcu bulunmdağının tesbitine, aksine kurum işleminin iptaline; " dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; toplanan deliller anılan karar açısından yeterli olamdığı , yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan dosya karara bağlandığı gerekçelerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çalışmaların fiili olup olmadığının tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun 'u 86 ıncı maddesi, Geçici 81 inci maddesi .
3. Değerlendirme
İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamı sonrası, yapılan araştırmada davacının iptal edilen sigortalılığının sahte olduğu kabul edilmiş, davacı tarafından bu husus temyiz edilmemiş olmakla, iptal edilen 4/ 1- a madde sigortalılığının aylık bağlama prim gün sayısında işleme alınamayacağı aynı dönemde 4/1 - b madde kapsamında sigortalılığının bulunması nedeni ile kuruma bu süreye ilişkin prim borcunu ödediği tarihi takip eden ay başından itibaren karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile aylığın kesilme tarihinden itibaren bağlanması gerektiğinin tespitine dair karar hatalı olup belirtilen kapsamda karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.