10. Hukuk Dairesi 2023/10010 E. , 2023/10945 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/1506 E., 2023/1593 K.
KARAR\t: Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 9. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/490 E., 2023/130 K.
Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA\t
Davacı vekili; müvekkili ...’nun eşi ve diğer davacılar ... ve ...’nun babası müteveffa ...'nun, sigortalı çalıştığı davalı işyerince kendisine işe gidip gelmesi için verilen ... plakalı araçla işe gittiği esnada aracın arızalanması sebebiyle arızaya müdahale ederken mesai saatleri içerisinde başka bir aracın çarpması sonucu 20.04.2020 tarihinde vefat ettiğini, müteveffa ...'nun vefatı öncesinde davalı şirkette finans müdürü olarak çalıştığını, müteveffanın 20.04.2020 tarihinde davalının tahsis ettiği araçla işe giderken aracının arızalanması sonucu arızaya müdahale etmek için aracı emniyet şeridine çektiği esnada başka bir aracın çarpması sonucu geçirdiği trafik kazası nedeniyle, müteveffa ...'nun kaldırıldığı ... Hastanesinde vefat ettiğini, dava konusu iş kazasının, 20.04.2020 tarihinde saat 08:30'da civarında, Makine Organize Sanayi Bölgesi A Kapısı Kuzey Marmara otoyolu üzerinde ... istikametinde meydana geldiğini\" belirterek; dava konusu olayın iş kazası olarak tespitine, müvekkillerine iş kazası nedeniyle yapılan ödemelerin kesilmesi ve yersiz ödeme çıkarılması işleminin iptaline, kesintinin yapılmasından itibaren yapılmayan ödemelerin yasal faizi ile müvekkillere ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili; 20.04.2020 tarihinde müteveffa ...'nun, Makine Organize Sanayi Bölgesi A Kapısı Kuzey Marmara otoyolu üzerinde ... istikametinde emniyet şeridi üzerinde durur vaziyette olan aracından kendisini yola atması nedeniyle gerçekleşen kaza dolayısıyla aynı gün ve tarihli otopsi raporunda belirtildiği üzere genel beden travmasına dayalı olarak vefat ettiğini, davacılar tarafından iddia edildiğinin aksine somut olayın iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini, müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili; müvekkili Kurum müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonrası hazırlanan rapor ile olayın iş kazası olmadığı yönünde tespit yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince \" ...Dava dilekçesinde ileri sürülen hususlar, davalıların davaya karşı cevapları, dosya kapsamına sunulan deliller ve yargılama esnasında toplanan deliller, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; müteveffanın davalı ...'nin işçisi olduğu, davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile dava dışı ... Turizm Otomotiv San ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesi kapsamında kiralanan ... plakalı sayılı aracın müteveffa ...'ya işe gidip gelmesi için tahsis edilen bir araç olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, dosya kapsamına göre her ne kadar davalı işverenliğin kusuru tespit edilememiş ve meydana gelen kazada kusurunun olmadığı kanaatine varılmış ise de; kazanın müteveffanın işveren tarafından sağlanan araçla işyerine gidişi sırasında meydana geldiği ve 5510 sayılı yasanın 13.maddesinde belirtilen şartların oluştuğu, uygun illiyet bağının bulunduğu kanaatine varılmakla davanın kabulü yönünde...\" gerekçesiyle
\"-Davanın kabulü ile; davaya konu 20.04.2020 tarihli olayın iş kazası olarak tespitine,
-Davacının sair talepleri tespit kararına bağlı olarak kurumca re'sen gözetilmesi / yerine getirilmesi gereken işlemler olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,... \" dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
\tA. İstinaf Yoluna Başvuranlar
\tİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\t
\tB. İstinaf Sebepleri
\t1.Davalı şirket vekili; kaza anında iş güzergahının tersi yönde ve olmaması gereken bir istikamette müteveffanın bulunduğu hususu değerlendirilmeden karar verildiğini, illiyet bağının, müteveffanın ağır kusurlu olması nedeniyle kesildiğini, müteveffanın kazanın gerçekleştiği konumda bulunmasının iş yeriyle ya da göreviyle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\t
\t2.Davalı Kurum vekili; müvekkili Kuruma herhangi bir bildirim yapılmadığını, ilgilinin geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde yer alan hallerden hiçbirine uymadığını, bu yönde rapor tanzim edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\tC. Gerekçe ve Sonuç
\tBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, \"...... meydana gelen olayda %100 olarak kusurlu kabul edilse bile olayın işe gelirken işverenin verdiği araçta meydana geldiği sabit olduğundan olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. Maddesi kapsamında iş kazası olduğu ve olayla kaza arasında uygun illiyet bağının da bulunduğu anlaşılmakla mahkemenin iş kazası olduğu yönündeki tespitinde hukuka aykırılık yoktur....\" gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
\tA. Temyiz Yoluna Başvuranlar
\tBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
\tDavalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, müteveffanın 20.04.2020 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.
\t\t\t\t
\t2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 ncü maddesi
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, olayın iş kazası olduğuna dair karar yerinde görülerek davalılar vekillerinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Dosya kapsamı incelendiğinde, talebin 20.04.2020 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespiti, yapılan ödemelerin kesilmesi ve yersiz tahakkuk çıkarılması işleminin iptali, kesintinin yapılmasından itibaren yapılmayan ödemelerin yasal faizi ile ödenmesi talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesince, davaya konu 20.04.2020 tarihli olayın iş kazası olarak tespitine, davacının sair talepleri tespit kararına bağlı olarak kurumca re'sen gözetilmesi / yerine getirilmesi gereken işlemler olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, iş kazası tespiti dışındaki hükmün infaza elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
3.Mahkeme kararında yazılacak hususlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.
4.Öte yandan, kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.
5.Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.
6.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuş ise de, iş kazası tespiti dışındaki her bir talep hakkında da infaza elverişli hüküm kurulması gerektiği, \"Davacının sair talepleri tespit kararına bağlı olarak kurumca re'sen gözetilmesi / yerine getirilmesi gereken işlemler olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,\" dair hüküm kurulamayacağı gözetilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.