10. Hukuk Dairesi 2012/23780 E. , 2013/24050 K.
\n\"İçtihat Metni\"
Mahkemesi :İş Mahkemesi
No \t : 2010/971-2012/703
Dava, 1982-1998 arası dönemde davalı iş yerlerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ancak Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen sigortalı hizmetlerin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda yazılı biçimde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı avukatı ile davalı kurum avukatı ve davalı ...Ş. avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre hükmü temyiz eden taraf avukatlarının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Hasun Gıda San. Tic. A.Ş.’de 01.12.1982-31.01.1998 arası dönemde asgari ücretle 5460 gün çalışıldığına, 402 günün Sun Tarım Ürünleri İhracat ve Tic. A.Ş.’den, 102 günün Hasun A.Ş.’den bildirildiğine, 4956 günlük çalışmanın kuruma bildirilmediğinin tespitine ilişkin önceki hüküm Dairemizin 21.09.2010 Tarih 2081/11940 Sayılı İlamıyla; “....793 sicil sayılı Hasun Gıda A.Ş. işyerinin 01.05.1977 tarihinde kapsama alınıp, anılan işyerinden düzenlenmiş giriş bildirgesinin bulunmadığı ve 01.02.1986-28.02.1986 arası dönemde 15 gün, 01.10.1986-30.06.1987 arası dönemde 87 gün kısmi bildirim yapıldığı, ...398 sicil sayılı Sun Tarım Ürünleri A.Ş. işyerinin ise 01.08.1982 tarihinde kapsama alınıp, bu işyerinden tek ve 01.12.1982 tarihli giriş bildirgesi düzenlendiği, 01.12.1982-31.12.1982 arası dönemde 27 gün, 01.01.1994-31.01.1996 arası dönemde 375 gün kısmi bildirim yapıldığı, talep ve kabulle çakışan başka işyeri çalışmalarının bulunmadığı, 1982-1991 döneminde bordro tanığı olan iki tanık tarafından davalı dönemde Hasun Gıda A.Ş.’de kepek ve çuvallama işinde sürekli, aynı avlu içinde bulunan Sun Tarım A.Ş. işyerinde ise paketleme ve temizlik işinde kısa süreli çalışmanın bulunduğunun ifade edildiği, 1982/4. dönem bordro tanığı olan bir tanığın çalışma iddiasını aynen teyit ettiği, diğer tanığın ise Sun Tarım A.Ş.’de üç ay kadar çalışıldığını, Hasun Gıda A.Ş.’de çalışılmışsa da süresini bilmediğini beyan ettiği, iki davalı tanığının ise çalışmanın Hasun Gıda A.Ş.’de geçtiğini ancak süresini hatırlamadıklarını ifade ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Davacı, bildirim dışı sürelerin tespitini istediğine göre, öncelikle davalı şirketlere ait işyerlerinin faaliyet dönemleri ve varsa davacının bu dönemler içindeki fiili çalışmalarının varlığı ve süresi hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenmeli, davalı şirketlerin bir kısım temsilcileri aynı olsa da tüzel kişiliklerinin farklı olduğu dikkate alınıp, davalı işyerlerinden yapılan çalışma bildirimi ve düzenlenen işe giriş bildirgesinin aidiyeti gözetilerek, çalışma iddiasına konu bir kısım süreler yönünden hak düşürücü sürenin geçip geçmediği irdelenip değerlendirilmeli, kabule konu çalışma sürelerinin ise hangi davalı şirkette ve hangi süreler içinde gerçekleştiği açıkça belirlenip ayrıştırılmak suretiyle karar yerinde gösterilmelidir...” gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma sonrası sürdürülen yargılama sürecinde, ifadesine başvurulan ve 1986, 1987, 1994, 1995, 1996, 1997 yıllarında her iki davalı işyerinden de kısmi bildirimleri bulunan bir tanık, 1982-1998 arası dönemde davacıyla birlikte her iki davalı şirkette de çalıştıklarını, ancak ağırlıklı çalışmanın Hasun Anonim Şirketinde geçtiğini, diğer tanık ise 1982 tarihinde davalı Sun Anonim Şirketinde kısa süreli olarak davacıyla birlikte çalıştığını, davacının aynı zamanda Hasun A.Ş’de de çalıştığını beyan etmişlerdir. Davalı kurum tarafından gönderilen ve Hasun Gıda Anonim Şirketi işyerinden düzenlenen 20.02.1986 tarihli müfettiş durum tespit tutanağında, davacının işe başlangıç tarihinin 01.02.1986 tarihi olduğu belirtilip tutanağın davacı tarafından imzalandığı, yine kurumca, davalı Sun A.Ş. işyerinde, davacıya ilişkin olarak düzenlenmiş her hangi bir denetim ve soruşturma raporunun bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkemece, 01.02.1986-31.01.1998 arası Hasun Gıda Anonim Şirketi işyerinde 4320 gün çalışıldığına ve davalı şirketlerden yapılan 470 günlük bildirimin mahsubu ile Hasun Gıda Anonim Şirketinden 3850 gün daha bildirim yapılması gerektiğine dair mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak, davalı Sun Tarım Ürünleri Anonim Şirketinin 01.08.1982 tarihinde kapsama alınıp 01.12.1982 tarihli giriş bildirgesine istinaden ...398 sicil numaralı anılan işyerinden 01.12.1982-31.12.1982 arası dönemde kısmi bildirimde bulunulması gözetilerek, davacının 01.12.1982-01.02.1986 arası dönemde Sun Tarım Ürünleri Anonim Şirketi işyerinde çalışıp çalışmadığının gereği gibi araştırılıp değerlendirilmeksizin tesis edilen hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Mahkemece, davalı Sun Tarım Ürünleri Anonim Şirketine ait işyeri dosyaları ile dönem bordroları birlikte değerlendirilerek tespit edilecek bordro tanıkları, aksi halde çalışmayı bilebilecek olan bordroda kayıtlı civar işyeri çalışanları ile işverenlerinin, çalışmanın varlığına, başlangıcına ve süresine ilişkin bilgi ve beyanları tespit edilmeli, davacının, fiili çalışmalarının varlığı ve süresi hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenip, toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre ve bu suretle ispatlanan sürelerle sınırlı olmak üzere bir karar verilmelidir. Kuşkusuz, noksan bildirimlerin varlığı sonucuna ulaşıldığı takdirde, karar tesis edilirken, davalı işyerinden yapılan bildirimlerin dışlanması gereği gözden uzak tutulmamalıdır.
Mahkemece, belirtilen maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde; hükmü temyiz eden davacı avukatı ile davalı kurum avukatı ve davalı ...Ş. avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalılardan Hasun Gıda San. Tic. A.Ş.'ye iadesine, 10.12.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.