10. Hukuk Dairesi 2011/10885 E. , 2012/21095 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi :İş Mahkemesi
No :1077-154
Davacı, davalı ...'nun kendisini işe aldığını, daha sonraları, davalı ... tarafından aynı yerde kurulan ... Tohumculuk Gübre Kükürt Tar. Ür. Ltd. Şti'nde çalıştığını belirterek, 1998 yılının 9. ayından itibaren kesintisiz olarak davalılara ait işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiş.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.
Hizmet tespiti davalarında gerekli araştırmaların mahkemece re'sen yapılması ilkesi ışığında; mahkemece, sigortalıya ait SSK sicil dosyası getirilmeli, tespite konu dönemde Kurum tarafından yapılmış bir tespit bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çalışmaların geçtiği işyerine ilişkin ücret bordroları, puantaj kayıtları gibi varsa tüm işyeri kayıtları davalı işverenden celbedilmeli; Kurum nezdindeki işyeri dosyası ile dönem bordroları getirtilmeli; davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen diğer bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; bulunabildiği takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; varsa işçilik hakları dava dosyası getirtilmeli, o davada dinlenilen tanıkların anlatımları ile işbu davada bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların beyanları arasında varsa çelişkiler giderilmeli; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir
İncelenen dosyada; Davalı ... Tohumculuk Gübre Kükürt Tar. Ür. Ltd. Şti'nin de 26.6.2000 tarihinde tescil edildiği, davacının, dava dilekçesinde... ve ... Tohumculuk Gübre Kükürt Tar. Ür. Ltd. Şti'ni ayrı ayrı davalı olarak gösterdiği, Mahkemece, davacının, davalı şirkette 1.9.1998-13.6.2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği, davalı ... hakkında herhangi bir karar verilmediği anlaşılmıştır.
Şu halde mahkemece; talep edilen çalışma dönemlerindeki gerçek işveren belirlenmeli, işverenlerin sorumluluğu ve süresi ayrıştırılmalı, Kurum nezdindeki işyeri dosyası ile dönem bordroları getirtilmeli; dinlenen tanıkların bodro tanığı olup olmadıkları belirlenmeli gerekirse, davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen diğer bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; ayrıca, davacı 11.8.2004 tarihinde müfettişe verdiği beyanda, şirkette 5 senedir çalıştığını, 13.8.2004 tarihinde diğer iş müfettişine verdiği beyanda da, davalı işyerinde 28.4.2004 günü işe başladığını bilirtiğinden, işe giriş tarihi ile ilgili bu çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılardan Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ,09.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.