T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ
Telefon No: 0 312 458 78 56 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Başkanı
e-Posta: [email protected] İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: [email protected] Telefon No: 0 312 458 77 99
9 1/2
Sayı:E-40552758-203.05.15-22783858 26.03.2021
Konu :Yurt Dışı Sözleşme ve Borçlanma
İşlemleri Hk.
GENEL YAZI
1- Bilindiği üzere, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen
Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanuna göre, Türk vatandaşları
ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler, on sekiz
yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri
ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev
kadını olarak geçen sürelerini, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş
olması ve istekleri hâlinde borçlanabilmektedir.
Yurt dışı borçlanma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile işlem süreçleri, 1.8.2019 tarihine kadar
8.6.2011 tarihli ve 2011/48 sayılı Genelge, bu tarih sonrasında ise 15.8.2019 tarihli ve 2019/16 ve
10.1.2021 tarihli ve 2021/2 sayılı Genelgelerle belirlenmiştir.
Anılan genelgelerle, borçlanmanın şartları, borçlanmaya esası belgeler, başvurulacak kuruluş ve
birimler, borç miktarının hesaplanması, borçlanılacak sürenin tespiti, borç miktarının tebliği, borç
miktarının ödenmesi v.b. konularına ilişkin tüm hususlar tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ayrıntılı
olarak açıklanmıştır.
Aynı şekilde, sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelere ilişkin olarak yürütülecek iş ve
işlemlerin usul ve esasları da sosyal güvenlik sözleşmeleri genelgeleri ile düzenlenmiştir.
Söz konusu genelgelerde, uygulanacak mevzuatın belirlenmesi, sözleşme kapsamında aylık
bağlanması, aylıkların hesaplanması, hastalık ve analık sigortasının uygulanması vb. konulara ilişkin
hususlar, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki
sigortalılar ile bunların hak sahiplerinden sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında talepte bulunanların,
tahsis öncesi (hizmet birleştirme işlemleri, talep intikal işlemleri, vb..) ve tahsis işlemleri (aylık bağlama
işlemleri) da dahil olmak üzere pek çok konu ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Yürürlükte olan 33 sosyal güvenlik sözleşmesi/anlaşmasından 19'u sağlık uygulamalarını da
kapsamakta olup, Yurt Dışı Sağlık Uygulamaları konulu 28.7.2020 tarihli ve 8949028 sayılı Genel Yazı
ile Kurum Sigortalıları Sağlık Sistemi (KUSAS) ve Yurtdışı Provizyon, Aktivasyon ve Sağlık Sistemi
(YUPASS) ile ilgili yapılması gereken iş ve işlemler talimatlandırılmıştır.
Ancak, sosyal güvenlik il müdürlüklerinden (SGİM) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne
(EHGM) intikal eden yazılar incelendiğinde, yukarıda belirtilen mevzuata uygun hareket edilmediği,
eksik ve hatalı işlemler yapıldığı tespit edilmiştir.
Kurumumuz; değişen sosyal güvenlik ihtiyaç ve risklerine karşı toplumu güvence altına alarak,
güvenilir, kaliteli ve yenilikçi bir anlayışla, sürdürülebilir sosyal güvenlik hizmeti sunmak misyonunda
olup, yenilikçi ve insan odaklı anlayışla topluma kaliteli hizmet sunan, sürdürülebilirliğini sağlamış,
güçlü ve saygın bir Kurum olma vizyonuna sahiptir.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ
Telefon No: 0 312 458 78 56 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Başkanı
e-Posta: [email protected] İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: [email protected] Telefon No: 0 312 458 77 99
9 2/2
Anılan misyon ve vizyona uygun şekilde hareket ederek, yapılan iş ve işlemlerde vatandaş
mağduriyetine yol açmayacak şekilde gerekli dikkat ve hassasiyetin gösterilmesi önem arz etmektedir.
Bu itibarla, öncelikle yukarıda açıklanan mevzuatın dikkatle incelenerek işlem yapılması,
tereddüte düşülmesi halinde ise görüşe esas olayın ayrıntılı olarak açıklandığı yazıya konuya ilişkin bilgi
ve belge örnekleri de eklenerek EHGM'den görüş istenmesi gerekmektedir.
2- Sözleşme Aylıklarına Ait İşlemlerin Taşra Ünitelerine Devri hakkındaki 12.12.2020 tarihli ve
15679603 sayılı Genel Yazı ile sözleşmelere göre yapılacak işlemlerin uygulanma usul ve esasları
açıklanmış, İsviçre Sosyal Güvenlik Sözleşmesine ait olanlar hariç olmak üzere, tüm sözleşmeli ülkelere
ait iş ve işlemler ile sicil ve tahsis dosyaları 31/12/2020 tarihinden itibaren ünitelere devredilmiştir.
Bu tarih itibariyle, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri
kapsamındaki sigortalılar ile bunların hak sahiplerinden sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında talepte
bulunanların işlemleri üniteler tarafından yapılmaktadır.
Yetki devri sonrasında EHGM ile yapılan yazışmalarda ciddi bir azalma olduğu memnuniyetle
müşahede edilmiş olmakla birlikte, münferit de olsa yetki devri kapsamında ünitelerce yapılması gereken
yazıların EHGM'ye gönderilmeye devam edildiği tespit edilmiştir.
Kurumumuzun misyon ve vizyonuna uygun olarak sigortalı ve hak sahiplerinin iş ve işlemlerinin
zamanında sonuçlandırılması önem arz etmekte olup, gereksiz yazışmaya neden olmamak adına yetki
devri kapsamında olan işlemlerin SGİM'ce yürütülmesi ve buna ait yazıların EHGM'ye gönderilmemesi
hususunda gereken hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir.
3- 19.7.2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir
Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Yurt Dışında
Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından
Değerlendirilmesi Hakkında Kanunda yapılan değişiklikler 1.8.2019 (dahil) tarihi itibariyle yürürlüğe
girmiştir.
Söz konusu değişikliklerden etkilenmemek için bu tarihten önce Kurumumuza çok sayıda yurt
dışı borçlanma talebinde bulunulduğu ve bu taleplerin büyük bir bölümünün sonuçlandırıldığı bilinmekle
birlikte, talimat istenen konulardan hala 1.8.2019 tarihinden önceki taleplerin olduğu da gözlenmektedir.
Yurt dışı borçlanma işlemlerinde borçlanma tutarının talep tarihindeki kazançlar üzerinden hesaplandığı
hususu da göz önüne alındığında, işlemlerin geciktirilmeksizin bir an önce sonuçlandırılması önem
taşımaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen iş ve işlemlerin, sigortalılarla Kurumumuzu yargı mercileri de
dahil olmak üzere diğer kurum ve kuruluşlar nezdinde karşı karşıya getirmeyecek şekilde ilgili mevzuat
doğrultusunda ve makul süreler içinde sonuçlandırılmasını, ayrıca 1.8.2019 tarihinden önce yapılmış olan
yurt dışı borçlanma taleplerine ilişkin işlemlerin ivedi olarak tamamlanmasını rica ederim.
İsmail ERTÜZÜN
Kurum Başkanı a.
Genel Müdür V.
Dağıtım:
Gereği:
Taşra Teşkilatı