Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10
T.C.
SOSYAL GÜVENLÝK KURUMU BAÞKANLIÐI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüðü
Sayý:15591373-010.06.01-E.9713266 19/08/2020
Konu:Türkiye-Libya Sosyal Güvenlik
Sözleþmesi
GENELGE
2020/34
Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Cumhuriyeti arasýnda ilk olarak 20/3/1976 tarihinde imzalanan Sosyal Güvenlik Anlaþmasý 20/8/1976 tarihli ve 15683 sayýlý Resmi
Gazetede yayýmlanarak 1/10/1976 tarihinde yürürlüðe girmiþ ve bu Anlaþma 31/8/1985 tarihine kadar yürürlükte kalmýþtýr.
Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi arasýnda 13/9/1984 tarihinde Trablus'ta imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleþmesi ise 11/3/1985 tarihli ve 18691 sayýlý Resmi Gazetede yayýmlanarak 1/9/1985 tarihinde yürürlüðe girmiþtir.
Sözleþmenin uygulanmasýna iliþkin Ýdari Anlaþma 9/8/1985 tarihinde Ýstanbul'da imzalanarak 17 nci maddesine istinaden Sözleþme ile ayný tarihte yürürlüðe girmiþtir.
BÝRÝNCÝ KISIM
GENEL AÇIKLAMALAR
Sözleþme; tanýmlar, uygulamada mütekabiliyet esasý, diðer ülkede çalýþan iþçilerin tabi olacaklarý mevzuat, yürürlükten kalkan Anlaþmaya istinaden kazanýlmýþ haklar, idari yardýmlaþma, anlaþmazlýklarýn çözümlenmesi ve yürürlük maddelerinden oluþmaktadýr.
1. Kavramlar
Bu Genelgede geçen;
Akit taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesini
(Libya AHSC),
1.
Bakanlýk: Aile, Çalýþma ve Sosyal Hizmetler Bakanlýðýný,2.
Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,3.
Mevzuat: Sosyal güvenlik yardýmlarýna iliþkin olarak akit taraf ülkelerinde yürürlükte bulunan mevzuat ile gelecekte yürürlüðe girecek olan kanun, tüzük ve yönetmelikleri,
4.
Yetkili makam: Türkiye Cumhuriyeti bakýmýndan Aile, Çalýþma ve Sosyal 5.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10
Hizmetler Bakanlýðýný, Libya AHSC bakýmýndan Sosyal Güvenlik ilgili Genel
Halk Komitesi Sekreterliðini,
5.
Yetkili kurum: Mevzuatý uygulamakla görevli sosyal sigorta kurumunu,6.
Sözleþme: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya AHSC Arasýnda Sosyal
Güvenlik Sözleþmesini,
7.
Ýdari Anlaþma: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya AHSC Arasýnda Ýmzalanan
Sosyal Güvenlik Sözleþmesinin Uygulanmasýna Dair Ýdari Anlaþmayý,
8.
Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþma: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap
Cumhuriyeti Arasýnda 20/3/1976 tarihinde imzalanan Sosyal Güvenlik
Anlaþmasýný,
9.
Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþmanýn Uygulanmasý Hakkýndaki Ýdari Anlaþma:
Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþma ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti ile Libya
Arap Cumhuriyeti Arasýnda Arasýnda Ýmzalanan Sosyal Güvenlik Anlaþmasýnýn
Uygulama Þekilleri Hakkýnda Ýdari Anlaþmayý,
10.
Daimi iþçi: Akit taraflardan birinin vatandaþý olup, iþveren tarafýndan diðer akit taraf ülkesinde proje uygulamasý için gönderilen ve anýlan iþverenden ücret alan kimseyi,
11.
Daimi olmayan iþçi: Akit ülkelerden birinin vatandaþý olup, çalýþýlan ülkenin sosyal güvenlik mevzuatýna tabi olan kimseyi,
12.
Sigorta haklarý: Akit taraflarýn mevzuatýnda belirtilen aylýklar ve nakdi yardýmlarý,
13.
Ana ülke: Ýþçinin vatandaþý olduðu ülkeyi,14.
Ýþin yapýldýðý ülke: Ýþçinin, topraklarý üzerinde çalýþtýðý ülkeyi15.
ifade eder.
2. Sözleþmenin Uygulama Alaný
Sözleþmenin kiþisel kapsamýnda akit taraflardan birinin vatandaþý olan iþçiler yer almakta olup Sözleþme yalnýzca, sigorta uygulamasý bakýmýndan iþçilerin hangi ülke mevzuatýna tabi kalacaðýna iliþkin hususlarý düzenlemektedir.
506 sayýlý Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandýklarý, Sözleþme kapsamýnda olup Sözleþme hükümleri bu kapsamda çalýþanlar hakkýnda da uygulanacaktýr. Bu kapsamda çalýþanlar ve aylýk sahipleri hakkýnda Libya yetkili kurumlarý ile yapýlacak yazýþmalara Kurum aracýlýk yapacaktýr. Ancak taleplerin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili iþlemler, ilgili sandýk tarafýndan gerçekleþtirilecektir.
ÝKÝNCÝ KISIM
SÖZLEÞMENÝN UYGULANMASI VE YAZIÞMALAR
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
UYGULANACAK MEVZUATIN BELÝRLENMESÝ
Ýki ülke arasýndaki bildirimlerin yapýlmasý için kullanýlanacak formülerlerin ihdasý
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10 için bir mutabakat bulunmadýðýndan yürürlükte bulunan Sözleþmeye iliþkin bildirimler resmi yazýþma yoluyla yapýlacaktýr.
Diðer yandan yürürlükten kaldýrýlan Anlaþmadan doðan aylýk haklarýna iliþkin taleplerin iletilmesinde T/L rumuzlu formülerler kullanýlacak olup anýlan formülerler Kurum intranet sayfasýnda “Kurumsal/ Dokümanlar/ Yurtdýþý/ Formülerler” bölümünde yayýnlanmýþtýr. Formülerler, bu Genelgede yer alan açýklamalar doðrultusunda, bilgilerin doðruluðu kontrol edildikten sonra bilgisayar ortamýnda doldurularak onaylanacaktýr.
1. Diðer Akit Tarafa Çalýþan Daimi Ýþçilerin Tabi Olacaðý Mevzuat
Ýlgili hükümler Sözleþmenin 3 ve 4 üncü maddeleri, Ýdari Anlaþmanýn 2, 3 ve 5 inci maddeleri
Sözleþmenin 3 üncü maddesine göre diðer akit taraf ülkesinde daimi iþçi statüsünde çalýþtýrýlan kiþiler ana ülkenin (vatandaþý olunan ülkenin) sigortasýna tabi olup bu kiþilerin yalnýzca saðlýk sigortasý ile kýsa vadeli sigorta primleri iþin yapýldýðý akit taraf mevzuatýna göre ödenecektir. Ýdari Anlaþmanýn 10 uncu maddesine göre Sözleþme kapsamýnda daimi iþçi statüsünde çalýþacak kimselere iliþkin listelerin ana ülke yetkili kurumunca düzenlenerek resmi mühürle tasdik edilmiþ olmasý gerekmektedir.
1.1. Türk Ýþveren Tarafýndan Libya'da Çalýþtýrýlan Türk Ýþçiler
Sözleþmenin 3 üncü maddesi gereðince Libya'da Türk iþveren tarafýndan istihdam edilen iþçiler malullük, yaþlýlýk ve ölüm sigortasý kollarý bakýmýndan Türk mevzuatýna tabi olacaklardýr. Türk iþveren tarafýndan Libya'da çalýþtýrýlacak olan Türk iþçilerin sigortalýlýðý hakkýnda Kurumun 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayýlý Genelgesi hükümleri uygulanacaktýr.
Libya'da çalýþan daimi iþçilerin hastalýk, iþ kazasý ve doðumdan dolayý kýsa vadede nakdi yardýmlarý Ýdari Anlaþmanýn 5 inci maddesinin (b) fýkrasý gereðince Libya mevzuatýna göre iþveren tarafýndan ödenecektir.
1.2. Libyalý Ýþveren Tarafýndan Türkiye'de Çalýþtýrýlan Libyalý Ýþçiler
Sözleþmenin 3 üncü maddesi gereðince Türkiye'de Libyalý iþveren tarafýndan çalýþtýrýlan Libya vatandaþý iþçiler malullük, yaþlýlýk ve ölüm sigortalarý bakýmýndan Libya mevzuatýna tabidirler. Ýdari Anlaþmanýn 2 nci maddesi gereðince bu kiþiler Türk mevzuatý bakýmýndan malullük, yaþlýlýk ve ölüm sigortasýndan muaf tutulacak, söz konusu kiþiler hakkýnda yalnýzca kýsa vadeli sigorta kollarý ile genel saðlýk sigortasý hükümleri uygulanacaktýr.
Bu kiþilere hastalýk, iþ kazasý ve doðumdan dolayý kýsa vadeli sigorta kapsamýndaki nakdi yardýmlar, Kurum tarafýndan ödenecektir.
2. Diðer Akit Tarafa Çalýþan Daimi Olmayan Ýþçilerin Tabi Olacaðý Mevzuat
Ýlgili hükümler Sözleþmenin 5 inci maddesi, Ýdari Anlaþmanýn 14 üncü maddesi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10
Akit tarafta çalýþan daimi olmayan iþçiler, iþin yapýldýðý ülkenin mevzuatýna tabi olup bunlarýn emeklilik primleri de dahil olmak üzere tüm primleri bu mevzuata göre ödenecektir.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
PRÝMLERÝN TRANSFER EDÝLMESÝ
Ýdari Anlaþmanýn 14 üncü maddesi gereðince akit taraflardan birinde daimi olmayan iþçi statüsünde çalýþan sigortalýnýn ülkesine kesin dönüþ yapmýþ olmasý koþuluyla kendisinin veya ölümü halinde hak sahibinin çalýþýlan ülkede 1/9/1985 tarihinden sonra adýna yatýrýlmýþ olan primlerinin transferini talep etme hakký mevcuttur. Bu çerçevede Türkiye'de daimi olmayan iþçi statüsünde çalýþan Libya vatandaþý bir kimsenin veyahut ölümü halinde bu kiþinin mirasçýlarýnýn talebi halinde söz konusu primler talep sahibine iade edilecektir.
Libya'da daimi olmayan iþçi statüsünde çalýþan Türk vatandaþlarýnýn Libya'dan kesin olarak ayrýlmýþ olmalarý koþuluyla kendilerinin veyahut ölümleri halinde mirasçýlarýnýn,
Libya'da yatan primlerin Türkiye'ye transfer edilmesini talep etme hakký mevcuttur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
AYLIK ÝÞLEMLERÝ
1. Sözleþmeye Göre Aylýk Ýþlemleri
Sözleþmenin yürürlük tarihi olan 1/9/1985 tarihi itibariyle akit taraflarda geçirilen süreler birleþtirilmek suretiyle herhangi bir aylýk hakký tespiti iþlemi yapýlmayacaktýr. Ayrýca,
bu Sözleþme kapsamýna giren kiþiler ve bunlarýn hak sahibi aile fertleri, Ýdari Anlaþmanýn 13 üncü maddesi gereðince her türlü aylýk haklarý için müracaatlarýný yalnýzca ana ülke yetkili kurumuna yapacaklardýr.
Bu çerçevede 1/9/1985 tarihinden sonra Libya'da Türk iþveren tarafýndan çalýþtýrýlan daimi iþçiler ile bu iþçilerin ölümü halinde hak sahipleri aylýk haklarýna iliþkin her türlü baþvuruyu yalnýzca Kuruma yapacaklardýr. Libya'da çalýþýlan söz konusu sürelere iliþkin malullük, yaþlýlýk ve ölüm sigortasý primleri Türk mevzuatýna göre yatýrýlmýþ olduðundan bu kiþiler hakkýnda sözleþme aylýðý dosyasý açýlmayacak; kiþilerin aylýk taleplerine iliþkin iþlemler sigortalýnýn baðlý olduðu iþyeri dosyasýnýn bulunduðu ünite tarafýndan sonuçlandýrýlacaktýr.
Daimi iþçi statüsünde Libya'da çalýþmasý mevcut olan ve Kurumdan aylýk talebinde bulunan kiþiler adýna Libya'da düzenlenmiþ saðlýk raporlarý Ýdari Anlaþmanýn 12 nci maddesinin (b) fýkrasý gereðince Türkiye'deki saðlýk kurumlarýnca düzenlenmiþ sayýlacaktýr.
2.Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþmaya Göre Aylýk Ýþlemleri
Sözleþmenin 8 inci maddesine istinaden yürürlükten kaldýrýlan Anlaþma kapsamýnda baðlanmýþ olan malullük yaþlýlýk ve ölüm aylýklarýnýn ödenmesine devam edilecektir.
2.1. Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþma Kapsamýnda Sürelerin Birleþtirilmesi
Sözleþmenin 10 uncu maddesi gereðince aylýk hakkýnýn belirlenmesinde diðer akit
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10 tarafta 1/10/1976 ve 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasýnda geçen sigortalýlýk süreleri dikkate alýnmaktadýr.
Ýlgili hükümlerYürürlükten Kaldýrýlan Anlaþmanýn 2 nci maddesi, Yürürlükten
Kaldýrýlan Anlaþmanýn Uygulama Þekilleri Hakkýndaki Ýdari Anlaþmanýn
5 inci maddesinin üçüncü fýkrasý
Formüler T/L -1 Ortak Maaþ Talep Formülleri
T/L-2 Sigortalýnýn Türkiye’deki hizmet süresini belirleyen formüller
Türkiye ve Libya'da çalýþmalarý bulunan ve Türkiye'deki sigortalýlýk süresinin sigortalýya veya ölümü halinde hak sahibine aylýk baðlanmasýna yetmemesi durumunda sigortalýnýn Libya'da 1/10/1976 ve 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasýnda geçen sigortalýlýk süreleri Sözleþmenin 10 uncu maddesine göre birleþtirilerek aylýk hakký belirlenecektir.
Bu çerçevede ilgililerin talepleri doðrultusunda talebi alan sosyal güvenlik il müdürlüðü (SGÝM)/ sosyal güvenlik merkezi (SGM) tarafýndan T/L-1 ve T/L-2 formülerleri doldurularak iki nüshasý Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüðüne (EHGM) gönderilecektir.
Formülerlerin Libya yetkili kurumuna iletilmesi Libya'daki Türk Büyükelçiliði aracýlýðý ile yapýldýðýndan söz konusu formülerlerin birer nüshasý EHGM tarafýndan Bakanlýk aracýlýðýyla Libya'daki Türk Büyükelçiliðine iletilecektir.
2.2. Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþma Kapsamýnda Aylýk Baðlanmasý
Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþmanýn Uygulama Þekilleri Hakkýndaki Ýdari Anlaþmanýn
5 inci maddesine göre baþvuru sahibinin aylýða hak kazanmasýnda sadece Türkiye’deki sigortalýlýk sürelerinin yeterli olmasý durumunda Türkiye'deki sigortalýlýk süreleri dikkate alýnarak müstakil aylýk tahsis edilecektir. Türkiye'deki sürelerin aylýða yetmemesi durumunda bu Genelgenin "2.1. Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþma Kapsamýndaki Sürelerin
Birleþtirilmesi" baþlýðýnda belirtilen hususlar çerçevesinde süreler birleþtirilerek toplam süre üzerinden aylýk baðlanacaktýr.
Akit taraflardan birinin mevzuatýna göre geçen sigortalýlýk sürelerinin aylýk baðlamaya yetmemesi durumunda aylýklarýn hesaplanmasý Yürürlükten Kaldýrýlan
Anlaþmanýn Uygulanmasý Hakkýndaki Ýdari Anlaþmanýn 5 inci maddesinin üçüncü fýkrasýna göre yapýlacaktýr.
Buna göre sigortalýnýn 1/10/1976 ile 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasýnda Libya'da geçen sigortalýlýk süreleri, Türkiye'deki sigortalýlýk süreleri ile ayný zamana rastlamamak kaydýyla birleþtirilecek ve aylýk hakkýnýn doðmasý durumunda Türkiye'de geçen prime esas kazançlar üzerinden aþaðýdaki þekilde sözleþme aylýðý (kýsmi aylýk) hesabý yapýlacaktýr:
Sözleþme aylýðý = Toplam prim ödeme gün sayýsý üzerinden hesaplanan teorik aylýk x
(Türkiye'de geçen toplam prim ödeme gün sayýsý/ Türkiye ve Libya'da geçen toplam prim ödeme gün sayýsý)
Örnek: Türkiye'de Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamýnda 1/4/1974 ile 1/1/1980 tarihleri arasýnda fasýlalý olarak toplam 2000 gün, Libya'da ise 1/2/1980 ile 30/8/1985 tarihleri arasýnda fasýlalý olarak toplam 1650 gün prim ödeme gün sayýsý olan ve 20/7/2020 tarihinde aylýk talebinde bulunan 1/1/1959 doðumlu erkek sigortalýnýn yaþlýlýk aylýðýna hak
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmýþtýr.
Mithatpaþa Cad. No:7 Sýhhiye Çankaya/Ankara
Bilgi için: Erdoðan ÜVEDÝ
Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baþkaný
E-Posta: [email protected] Ýnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
10 kazanabilmesi için gerekli olan 15 yýl sigortalýlýk, 3600 gün prim ve 55 yaþ koþulunu yerine getirmesi gerekmektedir. için Buna göre Libya'daki sigortalýlýk süreleri de dikkate alýnmak suretiyle toplam 3650 gün (2000+1650) üzerinden teorik aylýk hesaplanacak ve bu aylýðýn
0,548 ile çarpýmý (2000/3650) kýsmi aylýk olarak talep sahibine ödenecektir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
SÖZLEÞME UYGULAMALARINA ÝLÝÞKÝN ORTAK VE DÝÐER HUSUSLAR
1. Yürürlükten Kaldýrýlan Anlaþmaya Ýliþkin Hususlar
Libya'daki mevcut iç karýþýklýk sebebiyle yürürlükten kaldýrýlan Anlaþmaya iliþkin iþ ve iþlemler konusunda Libya yetkili kurumlarý ile görüþme gerçekleþtirilememektedir. Yine ayný sebeple Libya’daki Bakanlýk temsilcilikleri de faaliyetlerini sürdürememektedir. Bu sebeple yürürlükten kaldýrýlan Anlaþma kapsamýndaki her türlü aylýk talep hakkýna iliþkin ilgili formülerler düzenlenerek EHGM'ye gönderilecek olup bu talepler, aylýk taleplerinin iletilmesine iliþkin olarak Bakanlýk tarafýndan yeni bir bildirim yapýlana kadar EHGM tarafýndan Bakanlýða iletilmek üzere muhafaza edilecektir.
2. Libya Makamlarý ile Yapýlacak Yazýþmalar
Bakanlýk tarafýndan bu konuda bir bildirim yapýlana kadar Libya makamlarý ile bir yazýþma yapýlmayacak olup taleplere iliþkin iþlemler söz konusu bildirimin yapýlmasýna kadar dosyasýnda muhafaza edilecektir.
3. Yürürlükten Kaldýrýlan Düzenlemeler
Bu Genelgenin yayým tarihi itibariyle 20/9/1985 tarihli ve 3430 sayýlý Türkiye - Libya
A.H.S.C. Sosyal Güvenlik Sözleþmesi konulu Genelge yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Bilgi edinilmesini ve gereðini rica ederim.
Ýsmail YILMAZ
Kurum Baþkaný V.
DAÐITIM:
Gereði: Bilgi:
Merkez ve Taþra Teþkilatýna Aile, Çalýþma ve Sosyal Hizmetler Bakanlýðýna