T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel MüdürlüğüTARİH : 14.08.1997
SAYI : B.07.0.GEL.0.40/4042-20/34206
KONU : Yardımlaşma sandıklarının bankadaki mevduatlarına yürütülen faizlerden gelir vergisi kesintisi yapılıp yapılmadığı hk. KONYA VALİLİĞİ
(Defterdarlık:Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ : a)25.11.1991 tarih ve 1-1/8069 sayılı yazınız.
b)24.3.1992 tarih ve 1-1-8069/1250 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ve eklerinin incelenmesinden, iliniz ..... Komutanlığı bünyesinde kurulu bulunan Sosyal Yardımlaşma Sandığı adına bankada açılan mevduat hesabına tahakkuk ettirilen faizler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin 9 numaralı bendinde, yardım sandıkları tarafından statüleri gereğince kendi üyelerine ölüm,sakatlık, hastalık, doğum, evlenme gibi sebeplerle yapılan yardımlar ile üyelerine geri verilen mevduatlarının gelir vergisinden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun 75 inci maddesinde, "Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti, dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır." denilmiş ve mevduat faizlerinin (Bankalara, bankerlere, tasarruf sandıklarına, tevdiat kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faizler ile bunlar dışında kalan kişi ve kuruluşlardan devamlı olarak para toplama işi ile uğraşanların her ne şekil ve ad altında olursa olsun toplanan paralarla sağladıkları gelirler ve menfaatler de mevduat faizi sayılır.) menkul sermaye iradı olduğu belirtilmiştir.
Ayrıca, aynı Kanunun 3946 sayılı Kanunla değişik 94'üncü maddesinin 8 inci bendinde ise, mevduat faizlerinin gerçek kişilere ve bankalar hariç tam mükellef kurumlara nakden veya hesaben ödenmesi sırasında istihkak sahiplerinin gelir vergisine mahsuben ödemeyi yapanlar tarafından vergi tevkifatına tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2362 sayılı Kanunla değişik 1. maddesinin (D) bendi ile dernek ve vakıflara ait iktisadı işletmeler verginin mevzuuna alınmış, bizzat dernek ve vakıflar verginin mevzuu dışında bırakılmıştır.
Bu hükümlere göre, tüzel kişilikleri bulunmayan yardım sandıkları 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1. maddesinin (D) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlardan olmadığından kurumlar vergisi mükellefi olmaları söz konusu değildir.
Yardım sandıklarının faaliyetinin yukarıda sözü edilen Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin 9 numaralı bendinde yer alan hüküm uyarınca kendi üyelerine ölüm, sakatlık, hastalık, doğum ve evlenme gibi sebeplerle yapılan yardımlar ile sınırlı olması halinde bu amaçlarla üyelerden toplanan aidatların yatırıldığı banka mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir. Ancak, yardım sandığı adına açılan mevduat hesaplarına yürütülen faizlerin üyelere, yukarıda bahsedilen sandık amaçları dışında her ne ad altında olursa olsun ödenmesi halinde, üyeler tarafından elde edilen bu gelir alacak faizi olduğundan Gelir Vergisi Kanununun 85, 86 ve 87 nci maddesi hükümleri çerçevesinde menkul sermaye iradı olarak beyan edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı