T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
1-MAHKEMEMİZİN KÖK ... ESAS SAYILI DOSYADAKİ DAVADA:
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
2-MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYADAKİ DAVADA:
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.BEYANLAR:
Davacı vekili 30.01.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 08.08.2022 tarihinde saat 12:58 sıralarında dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'un kullandığı ... plakalı otomobil ile müvekkil ...'in kullandığı ... plakalı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilin ağır şekilde yaralandığı ve malul kaldığı, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma ve ... karar sayılı dosyada şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kazaya karışan aracın 20.05.2022-20.05.2023 vade tarihli ve ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, müvekkilin Konya Numune Hastanesi'nde tedavi gördüğü ve sol omuzda 5x5 cm abrazyon, sağ el bileğinde 3x1 cm çok sayıda abrazyon ve sol akromiyoklavikular dislokasyon teşhis edildiği, kaza tarihinde ev tekstili konfeksiyon teknisyeni olan müvekkilin yaralanması nedeniyle uzun bir süre tedavi gördüğü ve sürekli iş göremez hale geldiği belirtilmiştir. Netice-i talep olarak, müvekkilin geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi ve iyileşme süresinde bakıcı gideri ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri nedeniyle toplam 4,00 TL maddi tazminatın, 20.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istenmektedir. Ayrıca, arabuluculuk faaliyeti için yapılan giderler ve vekalet ücretinin de davalıya yüklenmesi talep edilmektedir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine açılan davanın kabulü mümkün değildir. Husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş, delillerin tarafımıza tebliğ edilmediği ve kusur durumunun Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca davacının müterafik kusurunun tartışılması gerektiği, emniyet kemeri takmadığı için maddi tazminattan indirim yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi gereğince maddi ve manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Davacının eksik evraklarla dava açtığı ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiği, Konya Numune Hastanesi'nin düzenlediği evrakların kabul edilmediği ve tedavi evraklarının kaza ile illiyetinin araştırılması gerektiği ifade edilmiştir. Davacının maluliyetinin Adli Tıp Kurumu tarafından tespit edilmesi gerektiği, davacının gelir beyanlarının çelişkili olduğu ve asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği belirtilmiştir. Bakıcı gideri talebinden müvekkil şirketin sorumlu olmadığı, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiği, tedavi gideri talebinin reddi gerektiği ve geçici iş göremezlik tazminatından SGK'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, tazminat hesabının lisanslı aktüerler tarafından yapılması gerektiği, davacının arabuluculuk ücreti talebinin reddi gerektiği ifade edilmiştir. Netice-i talep olarak, davanın reddi, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması istenmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili 23/06/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan, müvekkili sigorta şirketine Trafik Sigortası Genel Şartları'nda bildirilen usule aykırı ve Trafik Sigortası Genel Şartları ekinde başvuru için istenilen zorunlu evraklar olmaksızın başvuruda bulunduğundan huzurdaki davanın işbu sebeple dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, huzurdaki dava belirsiz alacak davası olarak da açılamayacağını, müvekkili şirketin poliçe limitleri sabit olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsü, mezkur kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, dava konusu kaza ile davacı yanın kaza sebebi sürekli sakatlık halinin oluşup oluşmadığının ve illiyet bağının tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'ndan rapor alınması gerektiğini, sürekli sakatlık tazminatı niteliği gereği hayat boyu çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi esasına dayandığından, gerekli tedavi ve iyileşme sürelerinin beklenmeden davacının sürekli sakatlık tazminatına hak kazanmasının kabulü mümkün olmadığını, geçici iş göremezlik zararı sağlık giderleri teminatına dahil olup bu teminat sOsyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunu, devam ile; yine tedavi giderleri de Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunu, sürekli sakatlığı bulunmayan davacı için bakıcı gideri tazminatı talep edilemeyeceğini, bakıcı giderinin varlığı ispat gerektirdiğini, başvuran taraf bakıcı tuttuğunu belgelendirememesi halinde talebin reddi gerektiğini, davayı ve tazminatı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminat hesabı yapılacak olması halinde, 04.12.2021 yürürlük tarihli KArayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Uyarınca TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınması gerektiğini, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanılmadığı tespit edilip ödeme yapılmış olması halinde işbu ödemeler tazminattan indirilmesi gerektiğini, davacı yanın koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının araştırılması; kask ve koruyucu terdibat kullanmamasından dolayı müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini beyanla; Davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi A.Ş. Vekili 07/07/2025 cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirkete yönelttiği tüm talepleri maddi gerçeğe aykırı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup, davacının tüm talepleri ile davanın reddine karar verilmesini, ancak başvuran vekili, müvekkili şirkete yapmış olduğu başvuruda; tazminat istemlerinin incelenebilmesi için mevzuat kapsamında belirlenen Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre düzenlenmiş bir rapor ve sağlık verilerine erişim, işleme ve aktarım konusunda mağdur tarafından verilen açık rıza beyanı ibraz etmediğini, dolayısıyla müvekkili şirketin ödeme iradesi engellendiğini, ön başvuru usulüne uygun yapılmadığından huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulmadığını, müvekkili şirketin kasko sigorta sözleşmesinde bulunan ihtiyari mali sorumluluk sigortası gereğince davacıya karşı sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... adına kayıtlı ... plakalı araç için ... nolu ve 23/05/2022 - 23/05/2023 başlangıç ve bitiş tarihlİ Kasko + Filo Plus Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, kaza tarihi itibari ile ölüm ve sakatlanma teminat limiti kişi başı 500.000,00 olduğunu, işbu poliçe ile temin edilen ihtiyari mali mesuliyet limiti; ekli genel şartların birinci ve onbirinci maddelerine göre ödenecek tazminat, her türlü faiz ve avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamı, poliçede yazılı tutar ile sınırlı olduğunu, dava konusu kazanın; kusur ve zarar miktarı yönünden uzman bilirkişiler tarafından incelenmesi gerektiğini, Yargıtay kararları ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda: Davacının tüm tedavi evraklarının temini sonrasında Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek maluliyetinin bulunup bulunmadığı, varsa maluliyet oranının tespiti; ayrıca davacının ileri sürdüğü tüm rahatsızlıklarının kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığının da araştırılarak bu hususta rapor düzenlenmesine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu tazminat talebi nedeni ile oluşan tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosu kullanılmalı ve progresif rant yöntemi ile değil, %1,8 teknik faiz yöntemi uygulanarak aktüeryal yöntemlerle hesaplama yapılması gerektiğini, davacıya rücuya tabi peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiğini, davacının faiz talebinin reddi gerektiğini beyanla; Davacının talepleri haksız, maddi gerçeğe aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle;Sayın Mahkememize sunmuş oldukları 07/07/2025 cevap dilekçelerinde her ne kadar dava konusu poliçenin teminat limiti sehven 500.000,00.-TL olarak bildirilmişse de; cevap dilekçeleri ekinde sunmuş oldukları poliçe incelendiğinde görüleceği üzere poliçe limiti İhtiyari Mali Mesuliyet Maddi Bedeni Ayrımsız 250.000,00.-TL olduğunu, taraflarınca delil olarak dayanılan ve dosyaya sunulan poliçede teminat limitinin son derece açık bir şekilde 250.000,00.-TL olarak yazılı olduğunu, taraflarınca sehven başkaca rakam yazılarak maddi hata yapılmış olmasının somut delili değiştirmeyeceği göz önünde bulundurularak; taraflarınca 12.12.2025 tarihli maddi hata dilekçesi verilmek suretiyle, cevap dilekçesi yazımında taraflarınca sehven hatalı yazılan rakamın dikkate alınmaması, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulacaksa da müvekkili şirketin poliçe teminat limiti olan 250.000,00.-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulması talep edilmişse de; müvekkili şirket aleyhine herhangi hak kaybına mahal vermemek adına cevap dilekçelerini ıslah etme zorunluluğu hasıl olduğunu Sayın Mahkememiz dosyasına sunmuş olduğumuz 07.07.2025 tarihli cevap dilekçelerini, HMK 176 ve devamı maddeleri uyarınca ıslah ettiklerini, müvekkili sigorta şirketi nezdinde Ali Atçeken adına kayıtlı ... plakalı araç için ... nolu ve 23/05/2022 - 23/05/2023 başlangıç ve bitiş tarihlİ Kasko + Filo Plus Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, kaza tarihi itibari ile poliçe limiti İhtiyari Mali Mesuliyet Maddi Bedeni Ayrımsız 250.000,00.- TL olduğunu, işbu poliçe ile temin edilen ihtiyari mali mesuliyet limiti; ekli genel şartların birinci ve onbirinci maddelerine göre ödenecek tazminat, her türlü faiz ve avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamı, poliçede yazılı tutar ile sınırlı olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için davacının müvekkili şirketten alacaklı olduğu düşünüldüğünde dahi, davacının talep etmiş olduğu alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını beyanla; davacının talepleri haksız, maddi gerçeğe aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:
Mahkememizin 16/07/2024 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararında özetle: " Esas yönünden incelenen dosyada; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. Somut olayda meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumlusu olduğu araç ile davacının sevk ve idarisindeki motosikletin çarpması nedeniyle davacının bedeninde zarar meydana geldiği, meydana gelen zarar nedeni ile davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu ve bu kapsamda hüküm kısmında yazılı olduğu şekliyle sorumlulardan tahsil edilecek tazminatların davacı tarafa ödemesi gerektiğinden davanın kısmen kabulüne karar vermek, davacı vekilinin TRH2010 tablosuna göre yapılan hesaplama kapsamında fazladan talep ettiği sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş olup bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davacı vekilinin "müvekkilinin SGK priminin asgari ücret üzerinden gösterilmesi ve vergi levhasında beyan edilen gelirin, gerçek geliri yansıtmadığı, bu nedenle, müvekkilin gerçek veya gerçeğe yakın gelirinin tespiti için araştırma yapılması gerektiği" itirazı reddedilmiştir. Zira davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olmasının kanıtı vergi ödemeleridir. Vergi ödemelerini yapmayan tarafın gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğu yönündeki iddiaları "hiç kimse kendi muvazaasından hak elde edemez" prensibine aykırıdır. SGK Pirimleri bakımından da aynı durum geçerlidir. Bu nedenle Aktüerya hesabında tespit edilen gelir durumuna itibar edilmiştir. Davalının müterafik kusur indirim talebi bakımından kaza tespit tutanağında davacının kaskının takılı olduğu belirtilmiş olduğundan tazminatta indirim yapılmamıştır. Faiz hesabında her ne kadar davalı aracın kullanım şekli hususi ise de söz konusu araca ilişkin ticari (rent a car) kaskosu nazara alınarak kabul tutarında avans faizine hükmedilmiştir." gerekçesiyle davacının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:
Konya Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin 14/02/2025 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dava; yaralanmalı trafik kazası sebebiyle geçici, sürekli iş göremezlik, geçici iş görememezlik, tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir. 1-Davalının Kusur itirazının incelenmesinde: İDM tarafından ATK Trafik İhtisas Dairesi alınan 20.10.12023 tarihli raporda, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsü ... y'un %100 oranında kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğu kanaatinin bildirildiği, raporun yaralamalı trafik kaza tespit tutanağı, dosya arasında bulunan kazaya ilişkin video görüntüleri ve olayla uyumlu olduğu, anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir. 2-Kamu düzenine, davacının TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınması gerektiği, davalının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği istinafı yönünden; AYM nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve ... esas ... sayılı kararına göre Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, "Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerini iptal ettiği anlaşılmakta olup bu iptal kararının somut davada uygulanabilirliğinin tespiti gerekmektedir. Anayasa'nın 153.maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamamakta ve ancak Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra yürürlüğe girmektedir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama,yürütme ve yargı organları, idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır. Diğer taraftan HMK 33 maddesinde “Hakim Türk hukukunu resen uygulanır.” şeklinde ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının bu gibi kesin hüküm halini almamış derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır. Zira, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları usulü kazanılmış hakların istisnasını teşkil ederler. T.C. Anayasası’nın 153 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir (Danıştay . Dairesi. 09.05.2011 tarih ve ... E., ... K. sayılı kararı). Bu konudaki Anayasa Mahkemesinin 12.12.1989 tarih ve 1989/11-48 sayılı kararında;“Anayasanın 152. maddesine göre, itiraz yoluna başvuran mahkemeler, Anayasa Mahkemesi'nce verilecek kararlara uymak zorundadırlar. Bu durumda, itiraz eden mahkeme, elinde bulunan ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından önce açılmış olan bir davayı Anayasa Mahkemesi kararına göre çözecek ve doğrudan iptal kararının etkisini önceye uygulayacaktır. Ayni durum, itiraz yoluna başvurmayan mahkemeler yönünden de geçerlidir. İptal davası veya itiraz üzerine bir kuralın iptali sonucu, Mahkemeler bakmakta oldukları davaları bu karara göre çözmekle yükümlüdürler. Bu sonuç Anayasa'nın, "Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazete’de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." yolundaki 153. Maddesinin altıncı fıkrasında yer alan kuralın sonucudur. …” gerekçesine yer verilmiştir. Yine, 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da;“Sonradan çıkan içtihattı birleştirme kararının, Temyiz Mahkemesinin bozma kararına uyulmakla meydana gelen usule ait müktesep hak esasının istisnası olarak henüz mahkemede veya Temyiz Mahkemesinde bulunan işlere tatbiki gereklidir. Anayasa Mahkemesi iptal kararlarında da aynı ilke geçerlidir.” şeklinde açıklama yapılmış, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.07.2011 tarihli ve ... Esas, ... K. Sayılı kararında da “Eldeki dava sonuçlanıp kesinleşmeden o davaya uygulanabilecek olan yasa metni Anayasa Mahkemesince iptal edilip, yürürlüğün durdurulmasına karar verildiğine göre, iptal kararı sonucu oluşan durumun 05.09.1960 tarihli, 21/9 sayılı YİBK'da da belirtildiği üzere maddi anlamda kesinleşmemiş olup, derdest olan eldeki davaya da uygulanması zorunludur.” denilmiş, aynı yöndeki içtihat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.03.2012 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında da oy birliği ile kabul edilmiştir. Keza 21.01.2004 tarihli ve ... E., ... K. sayılı ve 03.02.2010 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararlarında da: “Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulî kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir.” yönünde değerlendirme ve açıklama yapılmıştır. Görüldüğü üzere, Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve bu durumun da bozma kararına uyulmakla meydana gelen usulî müktesep hakkın istisnası olduğu ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Anayasa’nın 153. maddesinin birinci fıkrasında herhangi bir denetim yolu tanınmamış ve Anayasa Mahkemesi kararlarının kesin olduğu belirtilmiş, beşinci fıkrada "İptal kararları geriye yürümez" kuralına yer verilmiştir. Türk Anayasal sisteminde, "Devlete güven" ilkesini sarsmamak ve ayrıca devlet yaşamındabir kargaşaya neden olmamak, kazanılmış hakları korumak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda etkilerini göstermiş, sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların, iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadarki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır. Bir kural işlemle kurulan statünün Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla ya da bir başka kural işlemle kaldırılması durumunda, bu statüye bağlı öznel (sübjektif) işlemlerin de geçersiz duruma düşmesi doğaldır. Dolayısıyla bu öznel işlemlerle, ortadan kalkan statüye dayanarak ileriye dönük haklar elde edilemez. Anayasa'nın bağlayıcılığı, Anayasa Mahkemesi kararlarına tüm devlet organlarının uyma zorunluluğu ve Anayasa'nın üstünlüğü ilkesi, Anayasa'ya aykırı bir kuralın aykırılığının saptanmasından sonra uygulama alanı bulmasını kesinlikle önler. Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının zaman içerisindeki etkisi böylece çıkmakta ve "İptal kararlan geriye yürümez" kuralı belirtilen anlamı taşıyarak geçerli olmaktadır. Anayasa’nın 153. maddesindeki “İptal kararları geriye yürümez” kuralının, geriye yürümezlik kuralının, yalnız lafza bağlı kalınarak yorumlanması hukuk devleti ilkesine ve bu ilke içinde var olan adalet ve eşitlik ilkelerine aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi itiraz yoluyla yapılacak denetimin amacına da ters olduğu aşikârdır. Ayrıca iptal kararının geriye yürümezliği kuralı çoğu zaman iptal kararlarını işlevini ve etkinliğini azaltmaktadır. Yukarıda yapılan tespit, açıklama ve değinilen uyulması zorunlu yargısal içtihatlara göre somut uyuşmazlık ele alındığında; AYM nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, "Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerini iptal ettiği,iptal kararı içerine göre sigorta şirketlerinin trafik kazalarından doğan tazminat sorumluluğunun öncelikle Karayolları Trafik Kanunu,Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı,dolayısıyla trafik sigortası kapsamındaki tazminatların belirlenmesinde artık 'Genel Şartlar'ın kural olarak belirleyici olmayacağı, genel Şartlar"ın sadece Karayolları Trafik Kanunu ve Borçlar Kanunu'na aykırı olmayan hükümlerinin uygulanabileceği, dolayısıyla bu karardan sonra sigorta şirketlerinin tazminat sorumluluğunu azaltan 'Genel Şartlar'ın birçok hükmünün uygulanamaz hale geldiği görülmektedir. Bu kapsamda açılan davalarda TBK nın haksız fiile ilişkin hükümleri,KTK kanunu hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtay'ın genel şartların yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerekecektir. Bu halde Aym ce verilen iptal kararı sonrası düzenlenecek maluliyet raporlarında 01/06/2015 tarihinden itibaren uygulanan genel şartların bu halde genel şartlarla belirlenen özürlülük ölçütü yönetmeliği ile engelliler yönetmeliğinin uygulanma imkanı kalmadığından Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlardan, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan hükümlere göre, haksız fiil tarihi 11/10/2008 tarihinde önce ise Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Kökleşmiş Yargıtay . HD uygulaması ve içtihatlarına göre maluliyet raporlarının düzenlenmesinde haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik ve yasa hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. Nitekim Yargıtay HD nin ... esas ... karar ... esas ... karar sayılı ilamları Keza Düzenlenecek aktüerya raporlarına ilişkin olarak da genel şartlar ile getirilen TRH 2010 ve 1,8 teknik faizin ve bu genel şartlarla belirlenen vergilendirilmiş belgeli gelir, olmadığı takdirde asgari ücretin kazanç olarak nazara alınacağı düzenlemesinin uygulanma ihtimali kalmadığı gözetilerek ; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas,... K sayılı kararı ve Yargıtay . Hukuk ve Hukuk dairesinin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et – Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacının veya müteveffanın muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi; davacının veya müteveffanın muhtemel gelirinin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi ile belirlenecek peşin değeri esas alınıp işleyecek dönem tazminat hesabı yapılması gerekmektedir. Bu halde mahkemece Adli tıp kurumunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre düzenlendiği raporun AYM iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre geçerli olduğu, Her ne kadar somut olayda kaza tarihi 01/09/2013 tarihinden sonra ise ve Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uygulanması gerekmekte ise de; Adli tıp kurumunca düzenlenen raporlarda da belirtildiği üzere; 11 Ekim 2018 tarih ve 27021 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği özellikle trafik kazalarına bağlı olmak üzere tazminat davalarında mahkemelerce bilhassa istenilen ve bu konu ile ilgili değerlendirmelerde tüm bilirkişi kurumlarca kullanılan bir cetveldir. Bu cetvelde vücuttaki her bir sisteme ait hastalık veya arızalar için puanlar yer almakta olup, bu sayede çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybına bağlı bir oran verilebilmektedir. Malulen emekli olma işlemleri ile ilgili olan 3 Ağustos 2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ise yönetmelikteki tanımıyla kişinin "çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını kaybedip kaybetmediğinin" değerlendirilmesi için düzenlenmiştir. Yönetmelik ekindeki listelerde hangi hastalık veya arızaların bu kapsamda sayılabileceği listelenmiş, kapsama girmeyenler için ise herhangi bir oran belirtilmemiştir. Bu bağlamda belli bir tarihteki bir olaya bağlı çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının değerlendirilmesinde Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin kullanılması teknik olarak mümkün değildir. Zira 2013 tarihli yönetmelik malulen emeklilik ile ilgili baremleri içermekte olup maluliyet oranının tespitine yönelik belgeleri ve cetvelleri içermemektedir. Bu nedenle, söz konusu yönetmelik yukarıda açıklandığı gibi maluliyet tespiti için uygun olmadığından "11 Ekim 2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği"ne göre ve usule uygun heyet teşkili suretiyle rapor alınarak sonucuna göre karar vermek gerektiği, AYM iptal kararı sonrası dosyaya sunulan NEÜ Tıp Fakiltesi Adli Tıp ABD'nın 15.02.2024 tarihli raporunun 1 Ekim 2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği"ne göre düzenlediği ve aktüerya bilirkişisinden PMF 1931 yaşam tablosuna göre rapor alınarak karar verildiği anlaşılmakla, itirazlar yersizdir. 3-Davalı sigortaya davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı istinafı: 2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir. Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır. 6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır". HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş, 2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup; 6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacının, dava tarihinden önce davalıya belgeler ile birlikte başvurduğu, davalının yasal süre içerisinde talebin karşılamayarak sonuçsuz bırakıldığının tüm dosya kapsamı ile sabit bulunduğu, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı, davalının talebi karşılamadığı dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği de açıktır. Buna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir. 4-Davalı vekilinin geçici bakıcı, tedavi giderleri ve geçici iş göremezliğin teminat dışı olduğu itirazında; 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... ) Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez. Ayrıca; ZMMS sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve anayasa mahkemesinin 09/10/2020 tarihli resmi gazetde yayınlana 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 e 2019/40 k sayılı kararına göre 6704 sayılı kanunu 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinn birinci cümlesinde yeralan "ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda " ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan "ve genel şartlarda " ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle de uygulanmayacaktır.
Bu halde, davalının geçici iş görmezlik tazminatından SGK'nın sorumlu olduğu, tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerine değildir.
5-Davalının Müterafik kusur itirazını incelenmesinde:
Davalı tarafın müterafik kusur yönünden yaptığı itirazlar bakımından ise; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasına neden olduğu iddia edilmiş ise de; davacının motosiklet sürücüsü olduğu, emniyet kemeri takma zorunluluğu bulunmadığı, koruyucu ekipman olarak ise kaza tespit tutanağında, kaskın takılı olduğu tespitinin yer aldığı, kaldı ki, davacının maluliyetine neden olan yaralanmasının sol omuzda olduğu gözetildiğinde, koruyucu ekipman kullanmaması halinde dahi oluşan yaralanmaya yada artmasına bunun bir tesirinin olmayacağı anlaşılmakla, davalının bu yöndeki itirazının reddi gerekmişir.
6-Davalının, Sgk ödemelerinin düşülmediği itirazının incelenmesinde;
Mahkemece SGK'ya müzekkere yazılmış olup 14.02.2023 tarihli yazı cevabında, davacıya geçici iş görememezlik ödemesi yapılmadığı bildirilmiş olup, itiraz yerinde değildir.
7-Davacının, başvuru harcına yönelik itirazının incelenmesinde;
HMK'nın 326. maddesi "(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. (2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. (3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Yargılama giderlerinden olan başvuru harcından sorumluluk hakkında, kabul-red oranına göre karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır.
NE VAR Kİ
8-Davacının gerçek gelirinin tespit edilmesi gerektiği itirazının incelenmesinde;
Davacı taraf, kendisine ait iş yerinde perde ve benzeri ürünlerin perakende satışı işiyle iştigal ettiği ve gelirinin asgari ücretten fazla olduğunu iddia etmektedir.
Davacının, aylık net sabit geliri olmayan serbest meslek erbabı olduğu görülmüştür. Mahkemece ilgili vergi dairesinden ve SGK'dan kayıtlar celp edilmiş, asgari ücret üzerinden prim yatırıldığı, aktüerya bilirkişisince asgari ücret dikkate alınarak hesaplama yapılmış ise de; davacının kaza tarihindeki geliri ile ilgili olarak yeterli araştırma yapılmaksızın sonuca gidildiği anlaşılmıştır.
Şu halde; mahkemece davacının esnaf olarak hangi tarihten itibaren çalışmaya başladığı araştırılmalı, buna ilişkin ilgili meslek odalarından da emsal ücret araştırması yapılarak davacının gerçek geliri tam ve doğru olarak tespit edildikten sonra zarar hesaplaması yapılması gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, bu durum kararın kaldırılması gerektirmiştir. Bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden sonra delillerin esastan değerlendirilip hüküm tesis etmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
" gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bilirkişi (... ) 05.05.2025 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkememizce PMF 1931 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL maddi zararı ile yine toplam 2.228.161,13-TL sürekli iş göremezlik /sakatlık zararının hesaplandığı, geçici iş göremezlik zararı ile bakıcı gideri ve tedavi masrafı olarak hesaplanan toplam 102.471,00TL maddi zararın ZMSS Tedavi Giderleri Teminatı Klozu kişi başı poliçe limiti kapsamında ve altında kaldığını, sürekli iş göremezlik zararının ise ZMSS Sakatlanma ve Ölüm Teminatı Klozu kişi başı poliçe limiti olan 1.000.000,00-TL tutarın üzerinde kaldığını ve davalı sigortacının hesaplanan sürekli iş göremezlik zararı yönünden 1.000.000,00-TL poliçe teminatı ile sınırlı sorumlu olduğunu, mahkememizce TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise yine davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL maddi zararı ile yine toplam 6.470.117,31-TL sürekli iş göremezlik/ sakatlık zararının hesaplandığı, geçici iş göremezlik zararı ile bakıcı gideri ve tedavi masrafı olarak hesaplanan toplam 102.471,00TL maddi zararın ZMSS Tedavi Giderleri Teminatı Klozu kişi başı poliçe limiti kapsamında ve altında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının ise ZMSS Sakatlanma ve Ölüm Teminatı Klozu kişi başı poliçe limiti olan 1.000.000,00-TL tutarın üzerinde kaldığı ve davalı sigortacının hesaplanan sürekli iş göremezlik zararı yönünden 1.000.000,00-TL poliçe teminatı ile sınırlı sorumlu olduğu kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi (... ) 04.11.2025 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkememizce PMF 1931 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL tedavi gideri zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli ZMMS Tedavi Teminat Klozu kişi başı poliçe limitinde kaldığını, yine toplam 2.228.161,13-TL sürekli iş göremezlik/sakatlık zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 1.000.000,00-TL'sinin kaza tarihinde geçerli ZMMS Sakatlanma ve Ölüm Teminat Klozu kişi başı poliçe limiti dahilinde, 500.000,00 TL'sinin ise ... Sigorta A.Ş. taraf olduğu Genişletilmiş Kasko Sigortası Sürekli iş göremezlik teminatı limitinde kaldığını, mahkememizce TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise yine davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL tedavi gideri zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli ZMMS Tedavi Teminat Klozu kişi başı poliçe limitinde kaldığını, yine toplam 6.470.117,31-TL sürekli iş göremezlik/sakatlık zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 1.000.000,00-TL'sinin kaza tarihinde geçerli ZMMS Sakatlanma ve Ölüm Teminat Klozu kişi başı poliçe limiti dahilinde, 500.000,00 TL'sinin ise ... Sigorta A.Ş. taraf olduğu Genişletilmiş Kasko Sigortası Sürekli iş göremezlik teminatı limitinde kaldığı kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi (... ) 11.01.2026 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkememizce PMF 1931 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL tedavi gideri zararının hesaplandığı, hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli ZMMS Tedavi Teminat Klozu kişi başı poliçe limitinde kaldığını, yine toplam 2.792.122,89-TL sürekli iş göremezlik/sakatlık zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 1.000.000,00-TL'sinin kaza tarihinde geçerli ZMMS Sakatlanma ve Ölüm Teminat Klozu kişi başı poliçe limiti dahilinde, 500.000,00 TL'sinin ise ... Sigorta A.Ş.'nin taraf olduğu Genişletilmiş Kasko Sigortası Sürekli iş göremezlik teminatı limitinde kaldığını, mahkememizce TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise yine davacının; 90.000,00-TL geçici işgöremezlik, 6.471,00-TL bakıcı gideri ve 6.000,00-TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 102.471,00-TL tedavi gideri zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli ZMMS Tedavi Teminat Klozu kişi başı poliçe limitinde kaldığını, yine toplam 8.112.031,54-TL sürekli iş göremezlik/sakatlık zararının hesaplandığını, hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 1.000.000,00-TL'sinin kaza tarihinde geçerli ZMMS Sakatlanma ve Ölüm Teminat Klozu kişi başı poliçe limiti dahilinde, 500.000,00 TL'sinin ise ... Sigorta A.Ş.'nin taraf olduğu Genişletilmiş Kasko Sigortası Sürekli iş göremezlik teminatı limitinde kaldığı kanaatine varılmıştır.
Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlâl etmesi hali Türk Borçlar Kanunu madde 54 düzenlenmiştir. Buna göre; bedensel zarar sonucu zarara uğrayanın tedavi giderleri, çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesi zararları, ekonomik geleceğin sarılması nedeniyle uğranılan zararlar ve kazanç kayıpları talep edilebilecektir (... : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 20. Bası, Ankara 2016, s.431-433).
Çalışma gücü, zarar görenin iş gücünün, yani beden ve fikir gücünün, gelir getirici şekilde kullanılması demektir. Burada asıl önem arz eden kazanç kaybı veya azalması değil, kazanma gücünün kaybı veya azalmasıdır. Bu kayıp ve azalmadan doğan olumsuz ekonomik sonuçlar, zararı oluşturur (... Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s.713). Bununla birlikte Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince kişinin vücut bütünlüğünün ihlâli nedeniyle ortaya çıkan beden gücü kayıplarının, gelirinde veya malvarlığında bir azalma meydana gelmese dahi tazminat gerektirdiği kabul edilmekte ve bu husus güç kaybı tazminatı olarak ifade edilmektedir. Bu durum, ilk bakışta sorumluluk hukukundaki zarar kavramına aykırı gibi görünse de, burada vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin aynı işi zarardan önceki durumu ve diğer kişilere göre daha fazla güç sarf ederek yaptığı gerçeğinden hareket edilmekte ve zararı, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir (Y.HD, ... E, ... K, 07/10/2019 T).
Mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin içeriğine ilişkin düzenleme öngören itiraz konusu kuralların, sözleşmenin tarafları olarak motorlu taşıt işleten ile sigorta şirketinin yanında motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle zarara uğrama riskine maruz kalan üçüncü kişilerin menfaatleri arasındaki dengenin dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin zarara uğraması hâlinde işletenin tazminat borcunun kapsamı 6098 sayılı Kanun’un gerçek zararın tazminini öngören kurallarına göre belirlenmektedir. Bu tazminat borcunun ödenmesini teminat altına almak amacıyla zorunlu kılınan mali sorumluluk sigortası uyarınca sigorta şirketinin borcunun kapsamı ise itiraz konusu kurallarda atıf yapılan genel şartlara göre belirlenmektedir.
Somut olayda; 08.08.2022 tarihinde saat 12:58 sıralarında dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'un kullandığı ... plakalı otomobil ile davacının kullandığı ... plakalı motosikletin çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiği, davacının meydana gelen trafik kazası neticesinde bedensel olarak zarar gördüğü, meydana gelen kazada dava dışı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının meydana gelen haksız fiil sebebiyle malul kaldığının ilgili bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, görülmüştür.
Asıl Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Asıl dosya yönünden davalının dava dışı sürücünün kullandığı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereğince sigortacısı olduğu, bu bağlamda meydana gelen haksız fiil sebebiyle davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, kaldırma kararındaki eksiklerin de giderildiği gözetildiğinde poliçe limitleri dahilinde davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
Birleşen Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Birleşen dosya yönünden davalının dava dışı sürücünün kullandığı aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereğince sigortacısı olduğu, bu bağlamda meydana gelen haksız fiil sebebiyle davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu dikkate alındığında poliçe limitleri dahilinde davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Davalının poliçe limiti miktarına yaptığı itirazın değerlendirilmesinde; ilgili poliçenin teminat kısmının yapılan incelemesinde sürekli sakatlık teminat cinsinin 500.000,00 TL bedelle teminat altına alındığı, ayrıca davalının vermiş olduğu cevap dilekçesi içeriğinde poliçe limitinin 500.000,00 TL olduğunun belirtildiği dikkate alındığında davalı vekilinin limitin 250.000,00 TL olduğu itirazı kabul edilmemiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
ASIL DOSYA YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 1.028.972,05 TL'nin davalı sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş'den 20/12/2022 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), avans faiziyle birlikte TAHSİLİ ile davacıya verilmesine,
A-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 70.289,08 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 5.222,75 TL nin mahsubu ile eksik kalan 65.066,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
B) Mahkememizce 30/09/2024 tarihli 23.162,39 TL
Bakiye Karar Harca ilişkin yazılan harç tahsil müzekkeresinin bila ikmal iadesi için müzekkere yazılmasına
C-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 5.222,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
D-Davacı tarafından yatırılan: 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
E-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 10.253,25 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
F-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
G-Mahkememizce 30/09/2024 tarihli ve 1.927,86 TL ve 1.192,14 TL arabuluculuğa ilişkin yazılan harç tahsil müzekkerelerinin bila ikmal iadesi için müzekkere yazılmasına
H-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 160.345,81 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
I-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... E. DOSYA YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;
Davanın KABULÜ İLE;
2-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 500.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş'den 01/11/2024 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), yasal faiziyle birlikte TAHSİLİ ile davacıya verilmesine,
A-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 34.155,00 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç olan 1.707,75 TL nin mahsubu ile eksik kalan 32.447,25 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
B-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç olan 1.707,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
C-Davacı tarafından yatırılan: 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
D-Davacı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
E-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 80.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
F-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
G-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
H-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
3-Konya CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının karar kesinleştiğinde ilgili birime iadesine,
Asıl ve Birleşen Dava Yönünden; asıl ve birleşen dosya davacısı vekili ile birleşen dosya davalı vekilinin yüzüne karşı asıl dosya davalısının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/04/2026
Katip Hakim