T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2026/1418 Esas
KARAR NO : 2026/1646 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/924
KARAR NO : 2026/1
KARAR TARİHİ : 02/01/2026
KESİNLEŞME TARİHİ : 04/06/2026
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ : İZMİR 22. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/205
KARAR NO : 2025/252
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
KESİNLEŞME TARİHİ : 09/09/2025
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 09/07/2026
G.KARAR YAZIM TARİHİ:17/07/2026
İzmir 22. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davanın açıldığı İzmir 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/07/2025 tarih, 2024/205 Esas, 2025/252 Karar sayılı kararı ile, dosya içerisinde yer alan davalıya ait vergi kayıtları üzerinde yapılan incelemede, olay ve dava tarihi itibariyle davalının bilanço usulüne göre defter tuttuğu, davalının tacir sıfatının bulunduğu, davacının ise limited şirket olduğu, dolayısıyla tarafların tacir sıfatının bulunduğunun sabit olduğu, söz konusu davanın tarafların ticari işletmesi ile alakalı olup olmadığının tespiti bakımından ise davacı tarafın ticari şirket olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/I. maddesi gereğince ticari şirketlerin tüm işlerinin ticari nitelikte olup, bunun aksinin mümkün olmadığı gibi, söz konusu olayın davacının işyerinde meydana geldiği, dolayısıyla davacının işletmesi ile alakalı olduğu, davalı bakımından ise söz konusu davaya konu haksız fiilin davalının sahip olduğu işyerinden/depodan kaynaklandığının iddia edildiği, dolayısıyla söz konusu olayın davalının da ticari işletmesi ile alakalı olduğu, bu sebeple de uyuşmazlık konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile alakalı olduğunun kabulü gerektiği, bu sebeple söz konusu davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemeleri’ne ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.
Dosyanın gönderildiği İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/01/2026 tarih, 2025/924 Esas, 2026/1 Karar sayılı kararı ile davaya konu yangın nedeniyle davacı şirkete ait oluştuğu iddia edilen tüm hasarın davalı tarafından tazmini amacıyla açılan dava olduğu, davalı yönünden yapılan tacir araştırmasında davalı ...'ın esnaf ve tacir kaydının olmadığı, mükellefin vergi yazı cevabına göre ise yalnızca belirli bir dönem için olmak üzere bilanço esasına göre defter tuttuğu, buna ilişkin alınan vergi kaydının ise; .... Mah.... Sok. No:... adresine ilişkin olduğu, bunun haricinde işletme hesabına göre defter tuttuğu, dava açıldığı tarih itibari ile davalı tarafın bir vergi kaydının bulunmadığı, ayrıca davalının ticari sicile kayıtlı olmadığı, esnaf kaydının bulunmadığı, yangına ilişkin yerin ise ...Mah. ... Sok. No:.. adresi olduğu, dolayısı ile davalının bir dönem için bilanço hesabına göre defter tuttuğu işletmeye ilişkin adres ile yangına ilişkin adresin başka adresler olduğu, tüm bunlarla birlikte dava şartlarının dava açıldığı tarihte bulunması gerektiği, dava bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bir davanın ticari dava sayılabilmesi için taraflar arasında ticari bir faaliyetin mevcut olmasının gerektiği, taraflar arasında yangın nedeni ile başka asliye hukuk mahkemelerinde devam eden davaların mevcut olduğu, aralarında uyuşmazlığın ticari bir işletme ve ticari iş ilişkisi nedeni ile bulunmadığı, yangın nedeni ile haksız fiile dayalı tazminat alacağı davasına ilişkin olduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna dair karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın da istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
HMK'nun 2. maddesinde "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK'nun 4. maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nun 5. maddesinde "(1)- Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.
Somut olayda dava, davacı şirkete ait işyerinin arka tarafında bulunan işletmeden kaynaklı çıkan yangında, davacının işyerinde meydana gelen zarar ve hasarın tazminine ilişkin olup, yangının çıktığı belirtilen işletme sahibi davalı....'ın Ticaret sicili ve Esnaf Sanatkarlar Odası yazı cevaplarına göre esnaf ve tacir kaydının bulunmadığı, Vergi Dairesi yazı cevabına göre de gerçek usulde vergilendirildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık ticari ilişkiye dayalı olmadığından, haksız fiil hükümlerine göre HMK'nun 2/1.maddesi gereğince asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle İzmir 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
KARAR: 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince İzmir 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.09/07/2026