T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2363
KARAR NO: 2024/185
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1096
KARAR NO: 2020/562
KARAR TARİHİ: 07/10/2020
DAVANIN KONUSU: Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... Mah. ... Cad. No:.. Ümraniye-İSTANBUL adresinde "söve imalatı üretim" işiyle iştigal olduğunu, söz konusu işyeri için davalı şirket nezdinde 09.12.2017 tarih ve ... numaralı "İşyerim Paket Sigorta Poliçesi" akdedildiğini ve rizikoların teminat altına alındığını, sigortalı işyerinde 29.04.2018 tarihinde (poliçenin 141. gününde) yangın vuku bulduğunu ve müvekkilinin zarara uğradığını, davalı sigorta merkezine yapılan başvuru üzerine eksper raporu alındığını, zararın davacı tarafından karşılandığına ilişkin fatura ve ödeme belgeleri bulunduğunu, hasar nedeninin yangın olduğunu, gerçekleşen riziko için poliçede teminat bulunduğunu, 166.380,53-TL+5.720,79.-TL (KDV) olmak üzere toplam 172.101,32-TL zararın mevcut olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine 07.08.2018 tarihinde 172.101,32-TL zararın tazmini talebi ile davalıya başvuru yapılmışsa da; davalı tarafça 18.09.2018 günü 134.596,00-TL kısmen ödeme yapıldığını, eksper tarafından tespit edilmiş olmasına rağmen zararının kısmen tazmin edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 37.505,32-TL maddi tazminatın 23.08.2018 (07.08.2018 başvuru tarihini izleyen 16. Gün) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, dava konusu yangın nedeniyle müvekkili şirketin davaya konu poliçe ile teminat altına aldığı rizikolar sebebiyle 134.596,00-TL'si ödendiğini, talep edilen hasarın ise teminat dışı olduğunu, ihtilafın bina tadilatı ve KDV'sinin sigorta teminatı içinde olup olmadığı hususunda toplandığını, yangının kimliği belirsiz kişilerce çıkartıldığını, davacının kusuru, müvekkilinin de sorumluluğu bulunmadığını, bina tadilatı bedeli olan 31.728,18TL ile bunun KDV'si olan 5.720,79TL'nin teminat altında olmadığını beyanla, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama gideri ile vekâlet ücretini davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Davalı nezdinde 09/12/2017-09/12/2018 tarihlerini kapsayan İşyerim Paket Poliçesi yapıldığı, 29/04/2018 tarihinde yangın meydana geldiği, bu yangın nedeniyle davacının işyeri ve bulunduğu binanın hasara uğradığı, poliçede yer alan yangın mali sorumluluk (komşuluk ve kiracı mali sorumluluk) Klozu (Glkhhknhterör Dahil) altında yapılan düzenlemeler gereği dava konusu zararın teminata dahil edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, bilirkişi raporunun çelişkili olup hükme esas alınmayacağı, kararın gerekçeden yoksun düzenlendiği, hükmedilen zarar miktarına itirazların karşılanması gerektiği, yargılama gideri-faiz-vekalet ücretine de itiraz edildiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇEHMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; hasar nedeniyle oluştuğu iddia olunan bakiye zarar bedelinin taraflar arasındaki sigorta ilişkisi nedeniyle tahsili istemidir. Poliçe; davacı ile davalı sigorta şirketi arasında, 09.12.2017-2018 dönemlerini kapsar şekilde ... nolu İşyerim Paket Sigorta Poliçesi düzenlendiği ve iş bu poliçe ile ''Aşağı ... Mah. ... Caddesi Dış Kapı No:... İç Kapı No:A Ümraniye/İstanbul'' riziko adresi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Ekspertiz Raporu: İtfaiye raporunda yangının çıkış sebebi olarak imalathanenin bahçesinde istiflenmiş olan malzemelerin üzerine, kimliği belirsiz kişi veya kişilerce yanıcı ,parlayıcı maddenin yıkılarak atılması sonucu yangın başlangıcının meydana geldiği, imalathane dahilinde bulunan diğer malzemelere sirayet ile yangının geliştiği, sigortalının bu adreste 2012 yılından beri kiracı olduğu, riziko adresine tekrar gidildiğinde binanın tadilatının yaptırıldığı ve yeni makineler alındığı, faaliyetine devam edildiği görüldüğü, yangının oluşumunda sigortalının azmettirmesi veya yangını çıkaranları bildiği yönünde kanaat oluşmadığı, emtia hasarı, makina hasarı, enkaz kaldırma, demirbaş hasarı, dekorasyon hasarı, iş durması kiracı mali sorumluluk hasarı ve sovtaj tenzili sonrası hasar miktarının 166.380,53 TL (KDV hariç tutulmak üzere) olduğu belirtilmiştir.Davaya konu uyuşmazlıkta, sunulan dava dilekçesinde toplam 166.380,53 TL +5.721,79 TL KDV olmak üzere toplam 172.101,32 TL zararın mevcut olduğu ve iş bu zararın 134.596,00 TL sinin davalı tarafça ödendiği belirtilmiştir. İnş. Yük. Müh. ... tarafından düzenlenen raporda özetle; dava konusu olayda kötü niyetli hareketin söz konusu olduğu ve sigortalının bir sorumluluğu bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminatları kapsamında bir sorumluluk oluşmadığı belirtilmiştir Sigorta Tahkim Hakemi ... tarafından düzenlenen raporda özetle; 5.720,79 TL KDV ödenmesini talep edilmesi halinde bilirkişi incelemesine bu alacağı oluşturan belgelerin sunulması gerektiği, 31.718,82 TL tazminat bedelinin taleple bağlılık ilkesi uyarınca 07.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizle birlikte ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş, davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138. maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda; sigortalı işyerinde meydana gelen hasarın, davalı şirketten tazmini istemiyle uyuşmazlığa konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı ile davalı arasında kira ilişkisi bulunmamakta olup, davacı sigortalının riziko adresinde 2012 yılından beri kiracı olarak bulunduğu bina sahibinin ise dava dışı ...olduğu dosyada mübrez ekspertiz raporunun 5. sayfasında belirtilmiştir. Davacı ile davalı arasında kira ilişkisi bulunmadığı ve taraflar arasında tanzim edilen iş paket sigorta poliçesi dayanak kılınmak suretiyle 29.04.2018 tarihinde sigortalı işyerinde meydana gelen hasarın tazminini talep edilmiştir. Bu haliyle, dava konusu olayın sigorta hukukuna dayalı ve tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması sebebiyle görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi de olamayacağı, o halde davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerekmekte olup, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığına karar vermek gerekmiştir. Sair istinaf sebeplerinin incelenmesi: Davalı vekili tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesinde bilirkişi raporlarının kendi arasında çelişkili olduğu ve hükme esas alınamayacağı belirtilmiştir. Yukarıda yer alan bilirkişi raporlarında ki tespitler nazara alındığında, her iki rapor arasında çelişki meydana geldiği ve raporların sunulan itirazları karşılamadığı anlaşılmaktadır. Bu yönüyle bilirkişi raporunun hükme esas alınarak hüküm tesisi yoluna gidilmesinin yerinde olmadığına karar vermek gerekmiştir 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 293. maddesi hükmü de nazara alınarak dosyada mübrez bilirkişi raporları arasında çelişkilerin giderilmesi amacıyla daha önce görev yapmış bilirkişiler haricinde inşaat mühendisi, makina mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişi tayin edilerek, uyuşmazlığa konu zarar kalemlerinin hiçbir şüpheye mahal bırakılmaksızın tespiti ile davacının haklılık durum ve oranı tespit edilmelidir. Açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin yukarıda açıklanan sebeplerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yaptıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2018/1096 Esas, 2020/562 Karar sayılı ve 07/10/2020 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/02/2024