T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/593
KARAR NO: 2025/568
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/12/2024
NUMARASI: 2024/385 Esas, 2024/790 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 03/06/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu konteyner seralardaki eksik ve ayıplar nedeni ile yükleniciye iade edilmesi sebebi ile ödenen bedelin davalıdan tahsili talebine ilişkin olup, mahkemece verilen görevsizlik kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; taraflar arasında 30.10.2023 tarihli sipariş ve satış sözleşmesi ile 40 konteyner sera alımı hakkında anlaştıklarını, bu anlaşma nedeni ile davacı tarafından, davalı şirkete 26.578 USD tutarında satış avans bedeli ödemesi yapıldığını, ancak davalı şirket tarafından sözleşmede yazan sorumlulukların yerine getirilmediğini, davacının seranın kendisine tesliminden sonra mevcut eksikliklerin tamamlanmasını beklerken; bu eksiklere ilave başka birçok teknik eksiklik olduğunu, bu nedenle sağlıklı ve verimli üretimin gerçekleşmediğini, tarafların seranın iadesi konusunda e-posta aracılığı ile anlaştıklarını, bu nedenle davacı tarafından kalan ödemelerin yapılmadığını ve seraların, nakliyesinin davacıya ait olacak şekilde davalının İstanbul işyerine iade edildiğini, davacı tarafından davalıdan ihtarname aracılığı ile 26.578 USD nin geri ödemesinin istendiğini, ancak söz konusu ödemenin yapılmadığını, öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalının taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine cebri icra yoluyla satışı ve 3. şahıslara devri engelleyici nitelikte ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verilmesini, müvekkili ile davalı firma arasında akdedilen 30.10.2023 tarihli sipariş ve satış sözleşmesine konu 40 konteyner seranın satış avans bedeli olan 26.578 USD nin iadesi ile dava tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davanın mutlak ticari bir dava olmadığını, davacının ticaret ve vergi kaydı olmadığını, görevli mahkemelerin de Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davalının adresinin Başakşehir olduğunu, yetkili mahkemelerin Bakırköy Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, satılan malda herhangi bir eksik, kusur ve ayıp olmadığını, 40 adet konteynır seranın, davalı şirketin ticari ürünü olduğu için ve tamamen iyi niyet kapsamında iade alındığını, üründe herhangi bir ayıp-kusur olmadığını, davacı tarafından herhangi bir tespit yaptırılmadığı gibi yasanın belirlediği süreler içerisinde ayıp ihbarında da bulunulmadığını, taraflar arasındaki yazışmalarda da malın iadesini gerektirecek nitelikte esaslı bir ayıbın olmadığını, davacının ürünü iade etmek istemediğini ve ziraai işlerden hiç anlamadığını, davalı şirketin konteyner seralarında kullanılan dış cephe malzemesi, iç mekan kamera ve sensör sistemlerinin kurulumunu davacının istemediğini ve kendi talep ve istekleri doğrultusunda seranın iç otomasyon sistemini hazırlattığını, eş değişle iş bu ürünün davacı için özel olarak üretildiğini, taraflar arasındaki iade teslim tutanağından iadenin 750.000 TL yapılacağının düzenlendiğini, bu sebeple talebin yabancı para cinsinden talep edilmiş olmasına da itiraz ettiklerini, öncelikle yetki ve görev itirazlarının değerlendirilmesini, müteakiben muaccel olmayan talebin ve haksız davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Mahkemece 24.12.2024 tarihli karar ile; taraflar arasında imza edilen 30.10/2023 tarihli sipariş ve satış sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı taraf tacir ise de Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısından davacının vergi mükellifi olduğu ancak yazı ekindeki beyannamelerden davacının faaliyetlerinin VUK'nun 177. maddesindeki esnaf faaliyeti sınırını aşmadığının anlaşıldığı, buna göre eldeki davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili nispi ticari dava olarak nitelendirilmesinin de mümkün olmadığı, Mahkemenin mutlak ve nispi ticari dava niteliği taşımayan işbu davaya bakmakla görevli olmadığı, bu durumda uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca görev yönünden usulden reddine ve mahkemenin görevsizliğine, talep halinde dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davacının, bir ticari işletme faaliyeti yürüttüğünü ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmeleriyle ilgili olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesi uyarınca; "Tarafların her ikisinin de ticari işletmeleriyle ilgili davalar ticari dava olarak kabul edilir." ve yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 19/2. maddesi uyarınca; "Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır." hükmü uyarınca bu davada Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, hem davacının hem de davalının tacir olduğunu, Ziyapaşa Vergi Dairesi'nden alınan cevabi yazıda, davacının 2015-2017 yıllarında kültür mantarı toptan ticareti ve perakende ticaret faaliyetleriyle vergi mükellefi olduğunun belirtildiğini, bu durumun, davacının esnaf faaliyetinin ötesinde ticari bir faaliyette bulunduğunu gösterdiğini, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; davalı şirketin faaliyet adresinin Başakşehir de olması sebebi ile yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, öncelikle yetki itirazlarının değerlendirilerek; dosyanın Bakırköy Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesi ve görev hususunun yetkili mahkeme tarafından incelenmesi gerektiğini, görevli mahkemelerin Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yan iş sahibi, davalı şirket ise yüklenicidir.Taraflar arasında 30.10.2023 tarihli sipariş ve satış sözleşmesi kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedilmiştir.Davacı iş sahibi, davalı yükleniciden sipariş ettiği konteyner seraları ayıplı çıkması nedeni ile davalı yana iade ettiğini belirterek, ödediği 26.578 USD nin iadesini talep ve dava etmiş, davalı iş sahibi ise konteynerlerin davacının taleplerine göre özel ve farklı olarak üretildiğini, ayıplı üretimin söz konusu olmadığını, iyi niyetli olarak konteynerleri geri aldıklarını, iade tutanağında 750.000 TL nin iade edileceğinin yazılı olduğunu ve davacının vergi kaydı bile olmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek; davanın reddini istemiş, mahkemece; davalı taraf tacir ise de, Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısından, davacının vergi mükellifi olduğu ancak yazı ekindeki beyannamelerden davacının faaliyetlerinin VUK'nun 177. maddesindeki esnaf faaliyeti sınırını aşmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.Somut olayda Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısında davacının 08.07.2015 tarihinde vergi mükellefi olarak; kültür mantarı toptan ticareti ve perakende ticaret faaliyetleriyle uğraştığı ancak 27.02.2017 tarihinde işi terk ettiğinin bildirildiği, bu durumda davacının sözleşmenin akdedildiği 2023 yılında ve dava tarihi olan 2024 yılında tacir sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece yazılı gerekçe ile Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmuştur.Davalı vekili ise yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğinini belirterek istinaf talebinde bulunmuş ise de; görevin kamu düzenine ilişkin olması ve inceleme bakımından yetkiden daha önce gelmesi, görevsizlik ve yetkisizlik kararlarının aynı anda verilememesi nedenleri ile istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 24/12/2024 tarih ve 2024/385 Esas, 2024/790 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-İstinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 03/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.