T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/921
KARAR NO : 2024/1031
DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Bağımsız Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 12/12/2024
KARAR TARİHİ : 24/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;Davalı ----- sermayesinin, her biri 1 Türk lirası kıymetinde 100.000 adet payı temsil eden 100.000.000 Türk Lirası olduğunu, bu sermayenin; 3.698.140 adet payı temsil eden 3.698.140 TL sinin -----, 2.410.015 adet pay temsil eden 2.410.015 TL sinin ------, 6.108.155 adet payı temsil eden 6.108.155 TL sinin --- --, 20 adet payı temsil eden 20 TL sinin ----- ait bulunduğunu, şirketin 03.08.2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında, şirketin yönetim kurulu üyeliklerine----- 3 yıl süreyle görev yapmak üzere seçildiklerini, ----' nın istifa ettiğini ve istifa üzerine boşalan yönetim kurulu üyeliğine TTK. 360ncı maddesi uyarınca ilk genel kurulun onayına sunulmak kaydıyla ----' nın 26.09.2023 tarih ve ------ sayılı yönetim kurulu kararıyla yönetim kurulu üyeliğine seçildiğini, yönetim kurulu üyelerinden ---- 17.06.2024 tarihinde vefat ettiğini, yönetim kurulu üyelerinden ----- vefatı ile yönetim kurulu sayısının 4'e düştüğünü, TTK.nun 363' ncü maddesi kapsamında yönetim kurulu tarafından kanuni şartları haiz birinin geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçilip ilk genel kurul toplantısında genel kurulun onayına sunulmasına yönelik düzenlemenin mevcudiyetine rağmen 4 kişilik yönetim kurulu üyesinden ikisinin de bu düzenlemeye aykırı tavır ve davranış sergiledikleri için yönetim kurulunda vefat nedeniyle boşalan üyenin yerine yenisinin seçilmesi sağlanamadığını, yönetim kurulunda 4 yönetim kurulu üyesinin bulunması, 4 yönetim kurulu üyesinin 2'sinin farklı, diğer ikisinin farklı düşünmesi nedeniyle şirketin kilitlendiğini, bu kilitlenmenin açılması maksadıyla ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyasında yönetim kurulunun yeniden belirlenmesi maksadıyla şirket genel kurulunun olağanüstü toplantıya davet edilmesini temin amacıyla kayyım atanması dava açıldığını, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11.12.2024 tarih ve ----sayılı kararıyla davacılardan ----- kayyım olarak atandığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 414ncü maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere toplantı tarihinden en az iki hafta önce çağrının ----- gazetesinde yayınlanması zorunluluğu dikkate alındığında, 2024 yılı sonuna kadar denetçi seçilmesinin mümkün olmadığının ortada olduğunu, nitekim anılan mahkeme tarafından verilen yetkiye dayanarak ---- tarafından genel kurulun 09.01.2025 tarihinde olağanüstü toplantıya davet edildiğini, ilan için ----- gazetesine müracaat edilmiş olup ilan çıktığında bir örneği dosyasına sunulacağını, anlatılan olaylar ve süreç çerçevesinde şirketin 2023 yılı hesaplarının görüşüldüğü olağan genel kurul toplantısının 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilememiş ve işbu dilekçe tarihi itibariyle de gerçekleştirilme imkanının kalmadığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/6.ncı fıkrasına göre; "Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi, yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine, dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır...." Türk Ticaret Kanunu'nun 397/4ncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre, müvekkil şirketin denetime tabi şirketlerden olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 397/4ncü fıkrası kapsamında Kamu Gözetimi Muhasebe Denetimi Standartları Kurumu tarafından 16.04.2024 tarihinde yayınlanan duyuruya göre aktif toplamının, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı bakımından davalı şirketin bağımsız dış denetime tabi şirketlerden olduğunu, esasen 04.08.2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, 2023 yılı bağımsız dış denetimin------tarafından yapılmasına karar verilmiş olmasının da şirketin bağımsız dış denetime tabi şirketlerden olduğu hususunu teyit ettiğini, müvekkillerinin ---- konuyla alakalı teklif aldıklarını, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/7nci maddesine göre; "Denetçinin mahkeme tarafından atanması durumunda, emsal dikkate alınarak, ücreti ile muhtemel giderler için mahkeme veznesine yatırılması gereken ön ödeme mahkemece belirlenir. Bunlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir. Mahkeme kararı kesindir." Türk Ticaret Kanunu'nun 397/2nci fıkrasında; "Denetime tabi olanlar, hazırlanmış olan finansal tablolarının denetimden geçip geçmediğini, denetimden geçmiş ise denetçi görüşünü ilgili finansal tablonun başlığında açıkça belirtmek zorunda..." bulunduğu, ".... Bu hüküm, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu için de uygulanır. Denetime tabi olduğu hâlde, denetlettirilmemiş finansal tablolar ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, düzenlenmemiş hükmünde.." olduğu hususlarının yer aldığını, şirketin böyle bir müeyyide ile karşı karşıya kalmaması maksadıyla davalı şirkete Türk Ticaret Kanunu'nun 399/6ncı fıkrası kapsamında bağımsız dış denetçi atanmasına karar verilmesini temin için işbu davayı açtıklarını, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/1nci fıkrası hükmüne göre bağımsız dış denetçinin genel kurul tarafından seçilmesinin gerektiğini, şirketin 2023 yılı hesaplarının görüşüleceği olağan genel kurul toplantsının 2024 yılında dilekçe tarihine kadar gerçekleştirile- mediğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/1'e göre, denetçinin her faaliyet dönemi ve her halde görevini yerine getireceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi gerektiğini, faaliyet dönemi olan 2024 yılı bitmeden olağan genel kurulun toplanması imkanının kalmadığını, TTK'nun 399/6ncı fıkrasına göre, denetçinin mahkeme tarafından seçilebileceği, müvekkilleri tarafından teklif alınan ve denetçi ücreti bakımından mutabakat sağlanan -----denetçi olarak atanmasının talep edildiğini, bu talebin yerinde görülmemesi durumunda Mahkeme tarafından belirlenecek benzer niteliklere haiz bir bağımsız denetçinin atanması hususları nazara alınarak davalı şirketin 01.01.2024 - 31.12.2024 yılı finansal tablolarının denetlenmesi için denetçi atanmasına karar verilmesi uyarınca müvekkili şirketi denetleyen yetkisi haiz başka bir bağımsız denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın müvekkillerinin verdiği dilekçeyle davalı şirkete bağımsız denetçi atanmasının talep edildiğini, müvekkil şirketin genel kurul yapması gerekliliği ve bağımsız denetçi atanması gerektiği müvekkil şirketçe de kabul edildiğini, şirket ortaklarının yerine getirmesi gereken birtakım yasal bazı eksiklik ve engeller nedeniyle genel kurul işlemlerinin yapılamadığını, dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan ----- tarafından sunulmuş olan teklifin müvekkili şirketleri için uygun olduğunu, bu doğrultuda mahkeme tarafından adı geçen bağımsız denetim firmasının müvekkil şirkete bağımsız denetçi olarak atanmasını kabul ettiklerini beyanla denetçinin mahkeme tarafından atanması gerekliliği ve koşullarının bulunduğunu, bildirilen ----- müvekkili şirkete bağımsız denetçi olarak atanmasına, davanın niteliği itibariyle müvekkili şirketin yargılama gideri ve/veya vekalet ücretine mahkum edilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından davacı yanın tüm delilleri celp ve incelenmiş ve dosya içerisine alınmıştır.Mahkememizde açılan işbu dava, davacı şirketin niteliği gereği ve faaliyeti gereği yasal olarak bağımsız denetime tabi şirketlerden olup olmadığı ve TTK 399/6. Maddesi gereğince denetçi tayin edilmesi gerekip gerekmediği, gerekiyorsa denetçi seçimi ve ücretine ilişkindir.Mahkememiz dosyasına davacı vekilince ve teklif veren firma tarafından sunulan belge ve bilgiler ve Ticaret sicil kayıtlarına göre davacı şirketin ---- Ticaret Sicil Memurluğunun----sicil numarasına kayıtlı olup, 6102 sayılı TTK.nın 397. Maddesi gereğince 06.04.2024 tarihli ---- sayılı ---- yayımlananı Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararı'na göre bağımsız denetime tabi olduğu mahkememizce belirlenmiştir.
Davalı şirketin sunulan teklifi kabul ettiğine dair cevap sunduğu görülmüştür.
Teklif veren firma tarafından sunulan teklif ve diğer bilgilerin mahkememiz yazısına cevaben dosyaya sunulmuştur.
Yapılan incelemede, davalı şirketin 2023 yılı hesaplarının görüşüldüğü olağan genel kurul toplantısının 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilemediği, işbu dilekçe tarihi itibariyle de gerçekleştirilme imkanının kalmadığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/6.ncı fıkrasına göre; "Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi, yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine, dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır...."düzenlemesinin bulunduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 397/4ncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre,davalı şirketin denetime tabi şirketlerden olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 397/4ncü fıkrası kapsamında Kamu Gözetimi Muhasebe Denetimi Standartları Kurumu tarafından 16.04.2024 tarihinde yayınlanan duyuruya göre aktif toplamının, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı bakımından davalı şirketin bağımsız dış denetime tabi şirketlerden olduğu, esasen 04.08.2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, 2023 yılı bağımsız dış denetimin ----- tarafından yapılmasına karar verilmiş olmasının da şirketin bağımsız dış denetime tabi şirketlerden olduğu hususunu teyit ettiği, ----- alınan 09.12.2024 tarihli teklifin dosyaya sunulmuş olduğu, alınan teklifin uygun ve davalı şirketinde kabulünde olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 399/7nci maddesine göre; "Denetçinin mahkeme tarafından atanması durumunda, emsal dikkate alınarak, ücreti ile muhtemel giderler için mahkeme veznesine yatırılması gereken ön ödeme mahkemece belirlenir. Bunlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir. Mahkeme kararı kesindir." Türk Ticaret Kanunu'nun 397/2nci fıkrasında; "Denetime tabi olanlar, hazırlanmış olan finansal tablolarının denetimden geçip geçmediğini, denetimden geçmiş ise denetçi görüşünü ilgili finansal tablonun başlığında açıkça belirtmek zorunda..." bulunduğu, ".... Bu hüküm, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu için de uygulanır. Denetime tabi olduğu hâlde, denetlettirilmemiş finansal tablolar ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, düzenlenmemiş hükmünde.." olduğu hususlarının yer aldığını, şirketin böyle bir müeyyide ile karşı karşıya kalmaması maksadıyla açılan davanın haklı olduğu, bu nedenlerle, davacı tarafın talebinin kabulü ile yasa ve ticaret sicil yönetmeliğine uygun olarak 2024 yılı mali denetimini yapmak üzere 09/12/2024 tarihli teklif baz alınarak davalı şirkete bağımsız denetim kuruluşları aralarında adı geçen ----- davalı -----2024 yılı mali yılı denetimlerini yapmak üzere bağımsız denetçi olarak atanmasına, işbu denetim kurulu için Mahkemece yapılan rayiç inceleme, araştırmasına ilişkin tespitler gözönünde bulundurularak taktiren bağımsız denetçiye teklif uyarınca işbu denetim hizmeti karşılığında 700.000,00.-TL+KDV olarak ücretin davacı şirket tarafından vereceği şirket karşısında ödenmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davalı---- TTK 399/6 fıkrası gereğinc----bağımsız denetçi listesinde adı yer alan ---- davalı ------ 2024 yılı mali yılı denetimlerini yapmak üzere bağımsız denetçi olarak ATANMASINA,
2-TTK 399/7 maddesi gereğince taraflar ile denetçi ----- tarafından kabul edildiği üzere 2024 yılı --- Finansal tabloların TTK kapsamında denetlenmesi için 700.000,00.-TL+KDV ile Güvence Denetim Rapor Bedeli 50.000 TL +KDV ücret takdirine, ayrıca hizmetin ifasının sağlanması için yapılacak tüm masrafların kendisine denetçi atanan davalı şirkete fatura edilmek kaydıyla davacı tarafça karşılanmasına,
3-Ön ödeme mahiyetinde 15.000,00 TL'nin davacı tarafça mahkeme veznesine depo edilmesine,
4-Ücrete ilişkin düzenlemeye tebliğden itibaren üç gün içinde itiraz edilebileceğine,
5-Kararın tescil ve ilanına,
6-Alınması gerekli olan ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
7-Davanın niteliği gereği ve dava dilekçesinde talepte olmadığından vekalet ücret takdirine yer olmadığına,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinden oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 398. maddesi kapsamında olduğu ileri sürülen davalı Anonim Şirkete bağımısz denetçi atanması istemine ilişkindir. Davacılar tarafından, ortağı oldukları Anonim Şirketin bağımsız denetçi atanması gereken bir şirket olduğu, şirket genel kurulunun toplanamaması nedeniyle denetçi atanamadığı, Mahkemece atanması gerektiği ileri sürerek huzurdaki dava açılmıştır. İddianın ileri sürülüş şekli dikkate alındığında, davanın 6102 sayılı TTK'nın 399/6. maddesine dayalı olarak açıldığı, anılan düzenlemenin TTK'nın 398. maddesi uyarınca kapsamı Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen anonim şirketlere özgü olarak bir yıllık faaliyet dönemi içinde görev yapmak üzere ve faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar şirket genel kurulunca seçilmesi gereken bağımsız denetçinin bu süre içerisinde seçilememiş olması halinde, nitelikleri kanunun 400. maddesinde belirtilen denetçinin mahkemece atanmasına ilişkin düzenleme olduğu, yine kapsam içerisinde kalan anonim şirketlerde bağımsız denetçi atanmasının TTK'nın 397. maddesinde "...denetime tabi olan anonim şirketlerin ve şirketler topluluğunun finansal tabloları denetçi tarafından, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yayımlanan uluslararası denetim standartlarıyla uyumlu Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenir. Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu içinde yer alan finansal bilgilerin, denetlenen finansal tablolar ile tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da denetim kapsamı İçindedir... " şeklinde düzenlendiği görülmektedir.TTK 397 vd. hükümleri kapsamında değerlendirme yapıldığında; Somut uyuşmazlıkta her ne kadar taraflar arasında bağımsız denetim şirketinin seçimi ve ücret hususlarında uzlaşma bulunduğu anlaşılmakta ise de kapsamı, seçimi, denetleme standartları ve bunun sonuçları itibariyle şirketin tüm ortaklarını, alacaklılarını ve kamuyu ilgilendiren, kapsam içindeki şirketler bakımından emredici yasa hükmüne dayalı olarak zorunlu tutulan ve bu yönleriyle kamu düzeni ile ilişkilendirildiği anlaşılan bağımsız denetçi seçiminin tarafların uzlaşma noktalarından da bağımsız olarak talepte bulunulan şirketin bağımsız denetime tabi bir şirket olup olmadığı, atanan bağımsız denetim şirketinin TTK 400 madde kapsamında yetkili ve aynı madde kapsamında yer alan davalı şirket yönünden denetçi olmaya engel bir durumun bulunup bulunmadığı hususlarında dosyada kanaat getirmeye elverişli delil bulunmadığından, bağımsız denetçi atanmasına ilişkin TTK 'da yer alan usule göre inceleme yapılmak suretiyle hasıl olacak neticesine göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.