T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/78 Esas
KARAR NO : 2026/135
DAVA : Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/03/2023
KARAR TARİHİ : 09/06/2026
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ... diğer müvekkili --------- başkanı olup, Türk Patent nezdinde tescilli bulunan "--------" ibareli markaların sahibi olduğunu, Müvekkilinin "------------" markası aynı zamanda Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) nezdinde de ---------- nolu Topluluk Markası kapsamında korunduğunu, Müvekkilinin başkanı olduğu derneğin 2006 yılından bu yana fasılasız bir şekilde; su kuyusu, yetim sponsorluğu, kurban bağışı gibi birçok alanda insani yardım faaliyetleri gerçekleştirdiğini, Davaya dayanak olan markalar "Yardım amaçlı para toplama ve dağıtım" hizmetleri dahil olmak üzere -------, -------, -------, -------, ------,-------- nolu mal ve hizmet sınıflarına yönelik koruma altına alındığını, "---------" markasının ve benzerlerinin kullanım hakkının münhasıran müvekkiline ait olduğu ve müvekkilimizin bu markanın üçüncü kişilerce her türlü kullanımını engelleme hakkına sahip olduğunu, Davalı tarafın tıpkı müvekkili gibi bağış toplayarak ve yardım kampanyaları düzenleyerek faaliyetlerini yürüten ---------- merkezli bir dernek kuruluşu olduğunu, Davalı bu faaliyetlerini ---------- şeklindeki internet adresi ve aynı marka kullanımına sahip sosyal medya hesapları üzerinden sürdürdüğünü, Dava konusu kullanımlar incelendiğinde davalı tarafın hem internet sitesi hem de sosyal medya hesaplarında “-----------” ibaresini markasal anlamda yoğun ve münhasır bir şekilde kullanmış olduğunu, Davalının internet adresi ve sosyal medya hesaplarındaki marka ihlaline konu olan kullanımlarının tespiti amacıyla 09.01.2023 tarihinde ihtiyati tedbir istemli olarak ---------- D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespit işlemi başlatıldığını, Dosyaya alınan bilirkişi raporunda; davalının “---------” ibaresine ilişkin dava konusu kullanımlarının müvekkilinin marka haklarına tecavüz ettiği ve bu kullanımların haksız rekabet teşkil ettiği tespit edildiğini, davalıya ait ---------- adresli internet sitesi,--------- , --------- adresli sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine karar verilmiş olduğunu belirterek; Davalı tarafın --------- D.İş dosyası üzerinden tespit edilen ve yargılama safahatı içerisinde tespit edilecek kullanımının, “-----------” ibareli markasal kullanımlarının; müvekkilinin -------- numaralı “---------”, --------- ve ---------- numaralı “-----------” ibareli markaları bakımından marka ihlali oluşturduğunun tespitine, bu faaliyetin önlenmesine ve durdurulmasına; Davalının ----------- adresli internet sitesi, ----------- adresli ---------- hesabı ve ----------- adresli ----------- hesaplarındaki dava konusu marka altında yürüttüğü tüm tanıtım faaliyetinin durdurulmasına, karara riayet edilmediği takdirde markanın kullanıldığı internet sitesi ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine; Masrafı davalıdan alınmak sureti ile; marka ihlali ve haksız rekabet teşkil eden ürünlere, basılı yayınlara, tanıtım vasıtaları ile tabelalara el konulmasına; el konulan bu ürün, tanıtım vasıtası ve tabelaların imha edilmesine; Mahkemece verilecek kararın masrafı davalı taraftan alınmak suretiyle yurt çapında yayın yapan tirajı en yüksek gazetede ilan edilmesine; Esas dava ve delil tespit dosyasındaki yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya yurt dışı adresine tebligatın yapıldığı ancak cevap vermediği görüldü.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafın ---------- Şeklindeki kullanımları dolayısı ile davacı adına tescilli -----------markası yönünden marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
----------- 04.04.2023 tarihli cevabı yazısında --------- tescil numaralı ,----------- markalı , ----------- emtia numaralı , 04/07/2018 tescil tarihli, ---------- tescil numaralı, ----------- markalı, ------------ emtia numaralı, 07/02/2020 tescil tarihli, ----------- tescil numaralı, ------------ markalı --------- emtia numaralı , 31/12/2020 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. ---------- İl Valiliğinin 07.04.2023 tarihli cevabı yazısında idare merkezi İlimizde 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre kurulu ve faaliyette bulunan -------- kütük numaralı --------- ait kayıtları ile ilgili örneklerin gönderildiği görülmüştür.
Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; davalıya ait olduğu belirtilen ----------- adlı web sitede yapılan incelemede; Halihazırda site alan adında ve site içeriğinde “-----------” ibaresinin ve site içeriğinde logosunun kullanıldığı, Sitede ---------- 2010 yılında ---------- kurulduğu, mağdur olan bütün insanlara kardeş eli uzatmayı amaçladıklarının belirtildiği, Sitede firmanın eğitim, gıda yardımı, kalıcı eser, katarakt, kurban, su kuyusu, yetim ve zekat alanlarında yardım hizmeti sunduklarının belirtildiği, Firma iletişim bilgilerinde; o Firma adının -----------, o Adresinin ---------, o İletişim numarasının ---------, o Email adresinin -----------, o Hesap adının -----------, IBAN numarasının --------- olduğu, Site tescil bilgilerinde; o Alan adının --------- firması tarafından kayıt edildiği, o Alan adının sahiplik iletişim bilgilerinde --- firma adının yer aldığı, o Alan adının 24.06.2015 tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin 24.06.2026 tarihinde son bulacağı, Site erişim ve yer sağlayıcısının -------- olduğu tespit edilmiş, Davalıya ait olduğu belirtilen --------- URL adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede; Hesabın halihazırda yayında olmadığı, silinmiş/kaldırılmış olduğu tespit edilmişt, Davalıya ait olduğu belirtilen --------- URL adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede; Hesap adının “----------” olduğu, Hesapta “--” dernek adının yer aldığı, Hesapta “-----” açıklamasının yer aldığı, Hesabın 03.12.2011 tarihinde oluşturulduğu, Hesapta firma iletişim numarasının ------ olarak belirtildiği, Hesapta firma email adresini --------- olduğu, Hesapta firma web sitesinin ------- olarak belirtildiği, Hesabın takipçi sayısının 2,5 B (bin) olduğu, Hesapta profil resminin kullanıldığı, Hesapta 06.06.2025 tarihli paylaşımda Hesapta 06.06.2025 tarihi öncesinde yapılan paylaşımlarda logosunun kullanıldığı tespit edilmiş, Davacının --------, -------- ve ---------- tescil nolu markaların Türk Patent nezdinde tescilli hak sahibi olduğu, Davalının kullanımlarının davacının tescilli markasından doğan haklarına tecavüz eder mahiyette olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın SMK 7/2, 29, 149, 150 ve 151.Maddeleri
GEREKÇE:Dava, davalı tarafın davacı adına tescilli ve öncelikli kullanım hakkına sahip olduğu kardeşeli kelimesini kullanmasından dolayısyla marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı haklarına tecavüzün tespiti ile önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davasıdır.
Sınai Mülkiyet Kanununun 29/1-c maddesinde markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır. Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesinin yollamasıyla SMK'nun 7/2-b maddesinde tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması, 7/3-e maddesinde ise işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır. Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.
Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir. Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.
Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır. Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; ---------- tescil numaralı , ---------- markalı , ----------- emtia numaralı , 04/07/2018 tescil tarihli, ---------- tescil numaralı, ----------- markalı, ------------ emtia numaralı, 07/02/2020 tescil tarihli, ------------ tescil numaralı, ------------ markalı ---------- emtia numaralı , 31/12/2020 tarihinde tescil edildiği ve markaların halen koruma altında bulunduğu, davalıya ait olduğu belirtilen ----------- alan adlı web sitede yapılan incelemede; Halihazırda site alan adında ve site içeriğinde “-----------” ibaresinin ve site içeriğinde logosunun kullanıldığı, Sitede ---------- 2010 yılında---------- kurulduğu, mağdur olan bütün insanlara kardeş eli uzatmayı amaçladıklarının belirtildiği, Sitede firmanın eğitim, gıda yardımı, kalıcı eser, katarakt, kurban, su kuyusu, yetim ve zekat alanlarında yardım hizmeti sunduklarının belirtildiği, Firma iletişim bilgilerinde; o Firma adının -----------, o Adresinin ------------, o İletişim numarasının ---------, o Email adresinin -----------, o Hesap adının ----------, IBAN numarasının ----------- olduğu, Site tescil bilgilerinde; o Alan adının --------- firması tarafından kayıt edildiği, o Alan adının sahiplik iletişim bilgilerinde ------------- firma adının yer aldığı, o Alan adının 24.06.2015 tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin 24.06.2026 tarihinde son bulacağı, Site erişim ve yer sağlayıcısının Incapsula olduğu tespit edilmiş, Davalıya ait olduğu belirtilen ---------- URL adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede; Hesabın halihazırda yayında olmadığı, silinmiş/kaldırılmış olduğu tespit edilmişt, Davalıya ait olduğu belirtilen -------- URL adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede; Hesap adının “----------” olduğu, Hesapta “----------” dernek adının yer aldığı, Hesapta “---------” açıklamasının yer aldığı, Hesabın 03.12.2011 tarihinde oluşturulduğu, Hesapta firma iletişim numarasının ---------- olarak belirtildiği, Hesapta firma email adresini -------- olduğu, Hesapta firma web sitesinin kardeseli.fr olarak belirtildiği, Hesabın takipçi sayısının 2,5 B (bin) olduğu, Hesapta profil resminin kullanıldığı, Hesapta 06.06.2025 tarihli paylaşımda Hesapta 06.06.2025 tarihi öncesinde yapılan paylaşımlarda ay şeklinde yeşil bir yaprağa doğru uzanan el şekli ve devamında ---------- ibarelerinin markasal olarak kullanıldığı, bu kullanımların ana ve ayırt edici kelime unsurunun ---------- ibaresi olduğu, davacının markalarının da ana ve ayırt edici unsurunun ---------- ibaresi olduğu, bu hali ile davalı kullanımlarının davacının markaları ile kelime unsuru olarak birebir kullanım içerdiği, davalı kullanımlarının 45. Ve 43. Sınıftaki emtia sınıfı olan "Muhtaçlar için yardımlaşma ve dayanışma hizmetleri” nde ve 43:sınıfta “Yardım amaçlı yemek dağıtım ve geçici konaklama hizmetleri” için tescil edilmiş olduğu, davalının markasal kullanımlarının da aynı hizmetlerde olduğu, tarafların markalarının ortalama tüketici kitlesine hitap ettiği, davalının kullanımların biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle, görsel ve sessel olarak ortalama tüketicileri iltbasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, her iki taraf marka ve kullanımlarında ---------- ibarelerinin ön planda ve belirleyici unsur olarak görüldüğü, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan makul düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve dava konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin bu hizmetler için ayırdığı satın alma ve yararlanma süresi içinde davalının kullanımlarını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, davacı ve davalı arasında işletmesel bağ olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mal/hizmetler algısı oluşabileceği, bu hali ile markaları karıştırabileceği ve iltibas koşullarının mevcut olduğu kabul edilerek davalı tarafın kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilmiş ve marka hakkına tecavüzün tespiti ile önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ile marka hakkına tecavüz oluşturan url adresi ile sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine karar vermek gerekmiştir.
Yine davacı tarafın marka hakkına tecavüz talepleri yanında TTK'nın haksız rekabeti düzenleyen 54. Vd. Maddeleri gereği talepleri de değerlendirilmiş, davacı tarafın ihlal edilen hakkının sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunduğu ve az yukarıda ifade edildiği üzere SMK hükümleri kapsamında marka tecavüzün tespiti ve sonuçlarına dair kararı tesis edildiği, ---------- Sayılı ilamında da belirtildiği üzere "SMK ile getirilen özel hükümler haksız rekabet hukukunu da kapsayacak şekilde ve haksız rekabete göre daha üstün koruma getirerek düzenlenmiştir. Davacı bu özel hükümlere de dayandığından tescilli tasarımın koruma alanı ile haksız rekabetin koruma alanının kesiştiği dava konusu olayda, yalnızca özel hükümler uygulama alanı bulacağından, özel hükmün yanında haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirir herhangi bir kanun hükmü de olmadığından, özel kanunla birlikte eş zamanlı olarak haksız rekabet hükümlerinin de uygulanmasının hukuki dayanağı bulunmadığı, hal böyle olunca, somut olay bakımından, SMK ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığı gözetilerek" şeklindeki gerekçesi de dikkate alınarak kümülatif korumanın mümkün olmadığı kanaati ile haksız rekabet yönündeki taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davalı tarafın "----------" ve "---------" şeklindeki markasal kullanımları dolayısyla davacının -------- VE --------- tescil numaralı markaları yönünden marka haklarına TECAVÜZ TEŞKİL ETTİĞİNİN TESPİTİNE, TECAVÜZÜN DURDURULMASINA VE ÖNLENMESİNE,
Davalının, tecavüz oluşturan ürünlere basılı yayınlara, tanıtım vasıtaları ve tabelalara el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına,
2-Davacı tarafa ait ---------- adresine, --------- adresine, ---------- url adresine erişimin engellenmesine,
3-Davacı tarafın haksız rekabet talepleri yönünden davanın REDDİNE,
4-Karar kesinleştiğinde kararın Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına, masrafın davalı tarafça karşılanmasına,
5-Alınması gereken 732,00 TL harçtan mahsup edilen 179,90 TL harçtan eksik yatırılan 552,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 446,20 TL harç ile 932,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti 18.00,00 TL olmak üzere toplam 18.932,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%75 kabul) 14.199,00'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince "marka hakkına tecavüz" davası yönünden takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince erişimin engellenmesi davası yönünden takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talepleri halinde taraflara iadesine,
Dair; tarafların yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 09/06/2026