T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/552 Esas
KARAR NO : 2025/317
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/08/2021
KARAR TARİHİ : 29/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;dava dilekçesinde özetle; ... Tic. Ltd. Şti - ... İş Ortaklığı ile davacı şirket arasında 28.01.2020 tarihinde, ...'da 16-20 Mart tarihinde yapılacak olan ... fuarında kullanılacak 84 m2 kiralık stant kurulumuna ilişkin sözleşmenin akdedilmiş olduğunu, taraflar arasında imzalanan ve bir sureti ekte ibraz olunan 28.01.2020 tarihli sözleşmenin “İşverenin Mali Yükümlülükleri” başlıklı maddesi “İşveren, yüklenicinin bu hizmet karşılığında yükleniciye 35.000 USD ödeyecektir. İşveren bu hizmet bedelini sözleşme imzasında %50; kalan tutarı stant tesliminde banka havalesi olarak tahsil edileceğini kabul ve taahhüt eder.” şeklinde olduğunu, davacı şirketin taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen sözleşmenin tarafı ... Ltd. Şti - ... A.Ş İş Ortaklığı tarafından bakiye 17.500 USD'nin davacı şirkete ödenmediğini, davacının iş ortaklığından 17.500 USD alacaklı olduğu hususunun tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde de tespit edileceğini, iş ortaklıklarının veya ortak girişimlerin hukuki niteliğinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında düzenlenmiş olan adi ortaklık olduğunu, adi ortaklıkta, ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından doğrudan ortaklığa karşı dava açılabilmesinin mümkün olmadığını, bir başka anlatımla, adi ortaklık şeklinde yürütülen iş ve işlemlerden dolayı oluşacak olan uyuşmazlıklar sonucunda açılacak olan davalarda ortaklığı oluşturan tüm tüzel kişilerin davada taraf olarak gösterilmesi zorunluluk teşkil etmekte olduğunu, adi ortaklığı oluşturan ... Tic. Ltd. Şti ve ... A.Ş'nin davada ayrı ayrı davalı olarak gösterilmiş olduğunu, 6100 sayılı HMK'nın 17.maddesinde düzenlenen yetki sözleşmesi gereği davacı şirket ile sözleşmenin tarafı ...Tic. Ltd. Şti - ...A.Ş İş Ortaklığı arasındaki 28.01.2020 tarihli sözleşmede anlaşmazlıkların çözümü hususunda ... Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun belirlendiğini, davacı şirket ile ...Tic. Ltd. Şti - ... A.Ş İş Ortaklığı arasındaki sözleşmeden kaynaklı davacı şirketin alacaklarının ödenmesinde iş ortaklığını oluşturan davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talebi ile iş bu davanın açılması zarureti hasıl olmuş olduğunu beyan ederek 28.01.2020 tarihli sözleşmeden kaynaklı ödenmeyen 17.500 USD karşılığı 149.089,50-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; özetle; Davacı tarafın iddialarının haksız ve yersiz olduğunu, 16-20 Mart 2020 tarihleri arasında ...'da yapılacak olan ... fuarında kullanılacak olan 84 m2 kiralık stant kurulumu için ...Ltd.Şti. - ... A.Ş. İş Ortaklığı ile davacı .. Şti arasında 28.01.2020 tarihli sözleşmenin imzalanmış olduğunu, sözleşme gereğince davacı yüklenicinin yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmesi karşılığında, %50 si sözleşmenin imzalanması esnasında geri kalan tutarın, 15.03.2020 saat 12:00'de stantın eksiksiz olarak ... iş ortaklığına teslimi halinde ödenmek üzere toplamda 35.000 USD bedelli sözleşmenin imzalanmış olduğunu, davalıların sözleşmeye uygun bir şekilde sözleşmenin imzasından sonra ekte sunulan banka dekontunda da görüleceği sözleşme bedelinin % 50 si olan 17.500 USD tutarı 11.02.2020 tarihinde davacı/yüklenicinin ... bankası A.Ş. nezdindeki USD hesabına ödediği, bu hususta taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak kabul edilen COVİD-19 salgını nedeniyle söz konusu fuarın 03.03.2020 tarihinde iptal edilmiş olduğunu, bu nedenle davalıların bakiye ücreti ödemesinin söz konusu olmadığını, davacı tarafın alacak talebinin haksız olduğunu, peşinattan sonraki tutarın stantın eksiksiz olarak tesliminde ödeneceğini, sözleşmenin bu hükmünün de davacı tarafından yerine getirilmediğinden davalıların davacı tarafa her hangi bir şekilde ödeme yapma zorunluluğunun söz konusu olmadığını, TBK m 136 ve devamı gereğince müvekkillere atfedilmesi mümkün olan bir kusur ve sorumluluk söz konusu olmadığını, Covid 19salgını nedeniyle hem dava konusu olan fuar organizasyonu hem de uluslararası çaptaki pek çok fuarın iptali üzerine davacı tarafla görüşmeler ve yazışmalar yapılmış olduğunu, davacı tarafın hukuka ve gerçeğe aykırı beyan ve iddiaları nedeniyle dava öncesinde uzlaşma sağlanamadığını, 03.02.2020 tarihli sözleşmenin her iki tarafının da dava dışı olan, ... arasındaki akdedilmiş olduğunu, davalıların hiç bir akdi ilişkisi olmadığını, davacı tarafın davaya konu işi...'da yaptırmadığını beyanla davanın reddini açılan karşı davanın kabulü ile 17.500 USD'nin ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a bendi gereğince en yüksek faiz oranı işletilerek karşı davalı ...Ltd Şti'den tahsile ve iş ortaklığını oluşturan davalılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Karşı dava yönünden karşı davanın açıldığı tarih öncesi arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir evrakın sunulmamış olması nedeniyle, karşı davanın usulüne uygun olarak açılıp açılmadığı hususunun takdiri açısından karış dava yönünden HMK m.167 hükmü uyarınca ayırma kararı verildiği anlaşılmıştır.
Toplanan Deliller:
... ve ... tarafından hazırlanan 20/01/2023 tarihli bilirkişi raporu,
...ve ... tarafından hazırlanan 28/10/2024 tarihli bilirkişi raporu,
... tarafından hazırlanan 09/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
... Bankası'ndan transfer işlemlerine ait dekontlar,
... Bank Anonim Şirketi'nden 11/02/2020'deki dekont fotokopisi,
... Ticaret Sicili Kayıt Müdürlüğü'nden ...'a ait sicil kayıtları ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alındı.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, fuar stand alanı kurulumuna ilişkin sözleşmeden kaynaklı ödenmeyen 17.500-USD karşılğı 149.089,50-TL'nin avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, davalılar işveren ...Tic.Ltd.Şti ile ...A.Ş. ve yüklenici ... Ltd. Şti. arasında 16-20 Mart 2020 tarihinde ...'da yapılacak olan ... fuarında kullanılacak 84 m² kiralık stant kurulumuna ilişkin sözleşme akdedilmiş olduğu, işverenin, bu hizmeti karşılığında yükleniciye 35.000,00-USD ödeyeceği, işverenin bu hizmet bedelinin %50'sini sözleşmenin imzalanması aşamasında, kalan tutarı ise stant tesliminde ödeyeceği hususunun kararlaştırıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş bu sözleşmeye konu fuarın Covid-19 pandemisi dolayısıyla fuarın iptal edilmesinden kaynaklandığı, davalının davacı yükleniciye 11/02/2020 tarihinde, iş bedeli tutarının 17.500,00-USD'lik kısmını ödediği, fuarın, 03/02/2020 tarihinde corona virüs salgını nedeniyle iptal edildiğinin davalı tarafından davacı yükleniciye 04/02/2020 tarihinde bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında, taraf iddia ve savunmalarına göre mali müşavir, mimar ve nitelikli hesaplama uzmanı hukukçu bilirkişiler tarafından tanzim edilen kök ve ek raporlar ile, davacı yüklenici ile davalı arasında 11/02/2020 tarihinde akdedilen sözleşmeye istinaden, davacının ...'da 16-20 Mart tarihlerinde düzenlenecek fuarda davalının kullanacağı standı imal etmeyi ve fuar alanına kurulumunu yapmayı üstlendiği, sözleşmenin bu yönüyle eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, sözleşmenin ilgili hükmünün yorumundan çıkan anlama göre davacının sözleşme konusu standı en geç 15/03/2020 tarihi saat 12:00'de imal etmiş ve fuar alanına montajını yapmış yani borcunu ifa etmiş olacağı, davalının sözleşme nedeniyle toplam 35.000,00-USD iş bedeli ödemeyi taahhüt ettiği, bu bedelin 17.500,00-USD'lik kısmı sözleşme akdedildiğinde, geri kalan 17.500,00-USD'lik kısmı da, stant imal edilip fuar alanına montajı yapıldığında yani davacı borcunu ifa ettiğinde ödeyeceği, davalının 11/02/2020 tarihinde, iş bedeli tutarının 17.500,00-USD'lik kısmını ödediği, fuarın, 03/02/2020 tarihinde corona virüs salgını nedeniyle iptal edildiği, bu durumun davalı tarafından davacıya 04/02/2020 tarihinde bildirildiği, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin akdedilmesinden sonra ortaya çıkan bir beklenmeyen durum -mücbir sebep- dolayısıyla davacının borcunu ifa etmesinin fiilen imkansız hale geldiği, bu fiili imkansızlığın, davalının iş alanı ile ilgili bir mücbir sebep dolayısıyla meydana geldiği, dolayısıyla da 6098 sayılı TBK.md.485/f.1 gereğince, davacının bildirim tarihine dek yapmış olduğu işin götürü kısmına hak kazanabileceği, davacının sözleşmeyle borçlandığı işin yaklaşık %90'lık kısmını tamamladığı, bu tespite göre, davacının toplam iş bedeli olan kararlaştırılmış olan 35.000,00-USD'lik götürü bedelin %90'lık kısmı olan, 31.000 USD'lik iş bedeli tutarının tahsiline hak kazandığı, ödenen 17.500,00-USD'lik kısım mahsup edildiğinde bakiye 14.000,00-USD iş bedeli alacağının kaldığı kanaatinin bildirildiği, raporların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, raporlara itibar edilmemesini getirir sebep dahi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında toplanan delillere göre, 6098 sayılı TBK'nın 138.maddesi uyarınca sözleşmeden dönme şartı oluşmadığı, davalılar fuara katılmasa bile ücret ödeme yükümlülüğünün devam ettiği (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesi... Esas ... Karar), davacının sunmuş olduğu delillere göre tamamlamış olduğu iş karşılığı olarak bakiye ücrete hak kazanacağı, bu bedelin sözleşmeden kaynaklanan bakiye 119.750,40-TL alacak olduğu, nitekim bu hususların bilirkişi kök ve ek raporları ile dahi doğrulandığı, raporlarda yer alan tespit ve değerlendirmelerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve sözleşmede davalıların ortaklık adına atfen atılı imzaları olduğu ve kısmen bedelin ödendiği dahi görüldüğünden sözleşme gereği sorumluluklarının bulunduğu kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Sözleşmeden kaynaklanan 119.750,40-TL alacağın dava tarihi olan 21/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karşı dava işbu dava dosyasından tefrik edilerek talep hakkında karar verildiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (119.750,40-TL) üzerinden alınması gereken 8.180,15-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.546,08-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.634,07-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 2.546,08-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 10.284,25-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 8.260,43-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 52,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 10,23-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 29.339,10-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin,
a)Davanın kabul oranına isabet eden 1.060,24-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen,
b)Davanın red oranına isabet eden 259,76-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025
Katip
Hakim