T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/520 Esas
KARAR NO : 2026/697
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/07/2025
KARAR TARİHİ : 29/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın .... İcra Dairesi 2023/... E sayılı takip dosyası üzerinden müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlattığını, söz konusu takibin kesinleşmesiyle müvekkilin mal varlıkları üzerine haciz konulduğunu, takip dayanağı olan ... Bankası 05.04.2016 tarihli ve 75.000,00 TL bedelli çekin cirantaları arasında müvekkilin yer aldığını, ancak davalı takip alacaklısının çekin ciranta silsilesinde müvekkilden önce yer almasına rağmen usul ve yasaya aykırı şekilde müvekkil aleyhine takip başlattığını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuk sürecinde ihtilafın çözülemediğini ve bu hususun arabuluculuk son tutanağı ile imza altına alındığını, usul ve yasaya aykırı başlatılan icra takibinin öncelikle durdurulmasına, yargılama sonucunda müvekkil yönünden iptaline, takip dayanağı çek sebebiyle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, davalı yanın haksız icra takibi sebebiyle alacak tutarının en az yüzde 20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tarafların gerçek kişi olması ve davanın ana konusunun kambiyo senedi olmaması sebebiyle mahkemenin görevli olmadığını, tarafların tacir sıfatına haiz bulunmadığını, davanın Asliye Hukuk Mahkemesi bünyesinde ikame edilmesi gerektiğini, taraflar arasında .... İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde ... Karar sayılı dosya ile aynı konuda 23/07/2024 tarihinde verilmiş kesinleşmiş bir karar bulunduğunu, bu nedenle davanın usulden reddinin zorunlu olduğunu, davacının takip iptali talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın kambiyo senedinden kaynaklandığını, çekin görüldüğünde ödenmesi gerektiğini, borcun ödendiğine dair ispat yükünün davacıda olduğunu, dava dilekçesinde bu yönde herhangi bir iddia veya delil sunulmadığını, haksız açılan davanın esastan reddedilmesi gerektiğini, davacı aleyhine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
... Bankası Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak dava konusu çek ile ilgili olarak:
1-Bankanızca verilip verilmediği,
2-Bankanızca verilmiş ise çekin ait olduğu hesabın kime ait olduğunun,
3-Bankanıza ibraz edilip edilmediğinin, ibraz edilmişse ibraz edenin açık kimliği ve adresinin, ibraz sonucu yapılan işlemin, bu yazının bankanıza geliş tarihinden önce mi sonra mı ibraz edildiğinin araştırılarak İVEDİ OLARAK mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacı ve davalının Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
Eyüp Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacı ve davalının Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacı ve davalının ticaret sicil de tacir kaydının bulunup bulunmadığının araştırılarak Mahkememizi bilgi verilmesi istenilmiştir.
İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar odaları birliği başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacı ve davalının ticaret sicil de tacir kaydının bulunup bulunmadığının araştırılarak Mahkememizi bilgi verilmesi istenilmiştir.
23/07/2026 tarihinde bilirkişi ...'ın sunmuş olduğu bilirkişi raporunda : " Tarafıma verilen görev gereği yaptığım inceleme, hesaplama ve değerlendirmeler sonucu;
Yukarıda gerekçeleri arz ve izah edildiği üzere, davalı ...'un takip dayanağı çekin meşru hamili olmadığı anlaşıldığından davalının takip dayanağı çekte kendisinden sonraki ciranta konumunda bulunan davacı ... hakkında kambiyo hukuku mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı, bu doğrultuda .... İcra Dairesinin 2023/... E (Eski Esas No: 2019/...) sayılı dosyasından takibe konu edilen 05.04.2016 keşide tarihli 75.000,00 TL tutarlı çekten dolayı davalının davacıdan alacağının bulunmadığı kanaatine varıldığını, " şeklinde görüş bildirmiştir.
GEREKÇE:
Dava; dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine yönelik olduğu anlaşılmakla beraber dava konusu çek ve dosyaya sunulan deliller neticesinde yapılan incelemede davalının davacıdan sonrasında ciranta olduğu dolayısıyla kambiyo hukuku kuralları neticesinde davacının davalıya karşı çek yönünde yükümlülüğünün bulunmadığı kanaatine mahkememizce ulaşılmıştır.
Yapılan inceleme toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının mevcut dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilerek, şartları oluşmadığından ve kötüniyetin ispatı gerçekleşmediğinden kötüniyet tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının dava konusu takip konusu çek nedeniyle çek tutarındaki 75.000,00-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.123,25 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.280,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.842,43 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 1.280,82 TL peşin/nisbi harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 587,50 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.483,72 TL yargılama giderinin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin Davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır