T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/691
KARAR NO : 2024/957
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/09/2022
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirket ile ... iştiraki olan davalı ... A.Ş arasında imzalanan ... tarihli ... ihale kayıt numaralı sözleşme ile ... ihale kayıt numaralı iş kapsamında "..."nin müvekkiline verildiğini, davalının sürekli ödeme yapmakta temerrüde düştüğünü taraflar arasında akdedilen 01.03.2021 tarihli Borç Tasfiye Protokolü gereği ilk üç hakedişe ilişkin cari hesap borcunun geç ödendiğini, 4 nolu hakedişe konu proje ve raporların davalıya 28.03.2019 tarihinde teslim edildiğini, buna rağmen hakediş onaylarının ve hakediş ödemelerinin gerçekleştirilmediğini, müvekkili tarafından davalıya ... 15. Noterliğinin... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek 4 nolu hakediş hesabına ilişkin işlemlerinin tamamlanmasının talep edildiğini, davalının ise ... 17. Noterliğinin... tarihli ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi ile şirketin finansal durumunun ödemeye uygun olmadığının, 4 nolu hakedişe ilişkin iş ve işlemlerin bu kapsamda kaldığının, ödemelerin en kısa sürede yapılacağının bildirildiğini, aradan geçen süreye rağmen ödeme yapılmadığını, 05.04.2022 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, davalıya bir imkan daha verildiğini ve davalıya ... 15. Noterliğinin ... yevmiye sayılı... tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı tarafından gönderilen ... 16. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi ile bu kez teslim alınan projenin kabule elverişli olması halinde ödeme yapılacağını ve kabule elverişliliğin incelenmesine hemen başlanıldığının, kesin hakedişin beklenildiğinin belirtildiğini, davalı tarafından daha önce keşide edilen cevabi ihtarnamede ise ödemenin kısa sürede yapılacağının taahhüt edildiğini, sözleşmenini 18/3. Maddesine göre 28.03.2019 tarihinde teslim alınan işin muayene ve kabul işlemlerinin 60 iş günü içinde yapılıp kesin hesap raporunun çıkarılmasının gerektiğini, buna rağmen 3,5 yıl boyunca kesin kabule yönelik işlem yapılmadığını, davalının ödeme yapmamasının sebebinin finansal yapısındaki bozukluktan kaynaklandığını, bu durumun ilk üç hakedişe yönelik borç tasfiye protokolünde de belirtildiğini, TBK 474. Maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve varsa ayıpları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğunu, iş sahibinin 28.03.2019 tarihinde projeyi teslim aldığı, 60 iş günü içinde gereken kontrolleri yapmadığı, ayıp ihbarında bulunmadığı, sözleşmeden dönmediği gibi ... 17. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile ödemeleri kısa sürede yapacağını bildirdiğini, davalının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmesi ve böyle bir iddiada bulunmaması karşısında teslim edilen işlere onay verdiğinin kabulünün gerektiğini, yüklenicinin bir sonraki işleri yapabilmesi ve bedellerini talep edebilmesinin teslim edilen önceki işlerin onay vermesi koşuluna bağlandığını, bu onayın verilmemesi halinde yüklenicinin devamındaki işleri ifa etmesinin iş sahibi tarafından engellenmiş olacağını, sözleşmede davalıya tanınan onay hakkının davalının takdir hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullanmasına imkan tanınmayacağı, bu maddenin iş sahibinin dilediği zaman onay verebileceği anlamına gelmeyeceğini, davalının kendisine tanınan 60 iş günü süresini makul süre içinde kullanması gerektiğini, bu durumun keyfi şekilde karar verilebileceği anlamına gelmeyeceği, TBK 106/1 maddesi gereği alacaklının haklı bir sebep olmaksızın edimi kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınması halinde temerrüde düşeceğini, davalının müvekkili tarafından gönderilen ihtarnamelerle davalıya makul süre tanınmasına ilişkin yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalının temerrüde düştüğünü, davacının davalı iş sahibine ihtarname çekip onay vermesi için süre tanımasına dahi gerek bulunmadığını, davalı iş sahibinin ekonomik şartlar nedeniyle ödeme yapamadığını ortaya koyduğunu bildirerek 4 nolu hakediş bedeli 1.978.001,02 TL + KDV'nin davalıdan tahsiline bu alacağı ... 15. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamede verilen 15 günlük sürenin sonundan itibaren avans faizi yürütülmesini, yargılama giderlerinin davalıya tahminine karar verilmesini dava ve talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından düzenlendiği iddia edilen hakediş raporunun kesin hakediş olmadığını, müvekkilinin temerrüde düşmediğini, müvekkiline teslim edilen işin sonunda yüklenici firmaya ödeme yapılabilmesi için idare tarafından gerekli inceleme yapılarak projenin ancak kusursuz ve eksiksiz görünmesi halinde ödeme yapılabileceğini, idare tarafından kabule elverişliliğin kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini, idarenin (...'nin) ana işlere ilişkin hakedişlerinin hala beklediğini, işin kabule elverişli şekilde teslim edilip edilmediğinin, henüz tespit edilemediğini, sözleşmelerin 11.1.1. Maddesi uyarınca projelerin müvekkili şirkete teslim edildiği tarihten itibaren kabule elverişliliğin incelenmesine derhal başlanıldığını, idarenin ana işlere ilişkin hakedişlerinin hala beklenildiğinin, söz konusu işlerin sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığı tespit edilmeden ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, cevabi ihtarnamelerde zımni bir kabul bulunmadığını, dava konusu alacağın davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak bitirilmeyen ayıplı işler karşılığı olduğunu, davalının davacıya borcunun kalmadığını, davacıya yapılan ödemelerle davacı tarafından yapılan işin orantılı olduğunun görüleceğini, davalının temerrüde düşmediğini, faiz talebinin haksız olduğunu, davanın reddine karar verilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesinde ekinde sunulan ... 15. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafından davalıya onaylanmış ve faturalanmış bakiye hakediş miktarının 7 gün içinde ödenmesi hususu ile 4 nolu hakediş hesabına ilişkin işlemlerin 15 gün içinde tamamlanması ve gereken onayların verilmesi hususunun ihtar edildiği, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğine dair tebliğ şerhinin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davacıya keşide edilen ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafından keşide edilen ... 15. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamenin 16.09.2019 tarihinde tebliğ alındığının, faturalandırılmış hakedişlerin ödenmesi talebinin şirketin finans durumunun hazır olmaması nedeniyle gerçekleştirilemediğinin, 4 nolu hakedişe ilişkin iş ve işlemlerin bu kapsamda kaldığının bildirildiğini anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya keşide edilen ... 15. Noterliğinin...tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ilk üç hakedişe ilişkin cari hesap alacağının kapatıldığının, 4 nolu hakediş hesabına konu projelerin ve raporların tamamlanarak 28.03.2019 tarihinde teslim edilmesine rağmen ödemesinin yapılmadığının, 4 nolu hakediş bedeli 1.978.001,02 TL + KDV'nin 16.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 10 günlük süre içinde müvekkiline ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğine dair tebliğ şerhinin sunulmadığı anlaşılmıştır.
Davacının arabuluculuk başvurusunda bulunduğu, tarafların anlaşamaması nedeniyle 18.05.2022 tarihli son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde dava değerini 1.978.001,02 TL olarak belirtmekle birlikte dava dilekçesinin netice-i talep kısmında 1.978.001,02 TL+ KDV'nin talep edildiği anlaşılmakla davacı vekiline dava değerini tam olarak belirtip eksik harcı ikmal etmek üzere süre verilmiş, davacı vekili 03.05.2024 tarihli dilekçe ile hakediş alacağı ile ilgili KDV oranının 07.07.2023 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile %20'ye yükseltildiğini, davacının KDV alacağının 395.600,20-TL olduğunu, eksik yatırılan 6.755,86 TL'nin eksik harcın yatırıldığını beyan etmiş 03.05.2024 tarihli makbuz ile eksik harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.
Dava birim fiyat usulüne göre akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın Katma Değer Vergisi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında akdedildiği konusunda ihtilaf bulunmayan 01.03.2021 tarihli "Borç Tasfiye Protokolü" başlıklı sözleşmede davalının davacıya 2017/70320 ihale kayıt numaralı iş kapsamında "Haliç Tersanesi Bilim Merkezi Projesi Hazırlanması Hizmet Alımı" işinden kaynaklı cari hesap borcunun 401.186,34 TL olarak belirledikleri ve bu borçtan 52.154,22 TL indirim yapmayı kabul ettiklerinin ve indirimli bedelinin Mart ve Nisan 2021 tarihlerinde 2 taksit halinde ödeneceği kararlaştırıldığı, sözleşmede davacının 4 nolu hakediş alacağı yönünden bir hükme yer verilmediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 19.03.2018 tarihinde imzalanan "... İhale Kayıt Numaralı İş Kapsamında ..." başlıklı sözleşmenin 1.maddesinde davacının yüklenici, davalını idare olarak anılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 4.1. Maddesinde sözleşme konusu işin ...İhale Kayıt Numaralı İş Kapsamında ... olduğu, işin teknik özelliklerinin sözleşme ekindeki ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenleneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5.maddesinde sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğunun ve idarece hazırlanmış cetvelde yer alan iş kalemlerinin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarın toplamının 5.283.122,50 TL olduğu ve sözleşmenin bu bedel üzerinden akdedildiği, yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ile sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatların ve varsa mevzuata göre yeni tespit edilen birim fiyatların esas alınacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 6.maddesinde ilgili mevzuat uyarınca hesaplanacak katma değer vergisinin sözleşme bedeline dahil olmadığı ve idare tarafından yükleniciye ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 7.maddesinde ihale dokümanının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğunun kararlaştırıldığı, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında öncelik sıralamasının: sırasıyla İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Özel Teknik Şartname, ... İhale Yönetmeliği, Zeyilnameler olarak belirlendiği, sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 11.1.1. Maddesinde özel teknik şartnamede belirtilen hizmetlerin yüklenici tarafından süresi içinde tamamlanıp idareye teslim edilmesini müteakiben idare tarafından yapılacak tetkik ve inceleme neticesinde hizmetlerin hatasız, kusursuz ve eksiksiz olduğunun anlaşılıp onaylanması halinde ilgili hizmete karşılık gelen oranda tanzim edilecek hakedişlerin idarenin mali işler müdürlüğünce ödeneceğinin yüklenicinin talep etmesi durumunda ise iş programına göre idarenin belirleyeceği oranlarda ara hakedişler tanzim edilerek yükleniciye idare yapılacağından ödeme yapılabileceğinin kararlaştırıldığı, "Sözleşmenin, Teslim Muayene Ve Kabul İşlemlerine İlişkin Şartlar" başlıklı 18.maddesinde bu işte kısmi kabul yapılmayacağının, sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenicinin, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için idareye başvuracağı, teslim alınan işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60 iş günü içinde muayene ve kabul işlemlerinin yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki olarak kararlaştırılan birim fiyat listesinde sıra numarasına göre yapılacak proje hizmetinin ve ödemeye esas yüzde oranlarının kararlaştırıldığı, 4 nolu hakediş alacağı yönünden sunulan " ...Projesi Pafta Teslim Tablosunda İş Kalemlerine İlişkin açıklama kısmında... Poz numaralı ... Hazırlanması, ...numaralı Açık Alan Aydınlatma Projelerinin Hazırlanması,...poz numaralı Atık Su Ve Yağmur Suyu Projesi Hazırlanması, ... numaralı ... Tersanesi Tadilat Projesi hazırlanması, ... Poz numaralı Haliç Tersanesi Restorasyon Projesi Hazırlanması,... numaralı ... Taşıyıcı Sisteme Sahip Yapılar İçin Dayanım Test ve Deneylerinin Yapılarak Raporların Hazırlanması, ... numaralı Haliç Tersanesindeki Mevcut Binada İç Mimari Tasarım Projesi Hazırlanması , ...numaralı ...Mevcut Yapılarda Müze Teşhir Ve Tanzim Projelerinin Hazırlanması, ... numaralı Geoteknik Uzman Değerlendirme Raporu Hazırlanması, ... Poz numaralı Non-lineer Deprem Analizi Mühendislik Hizmetinin Alınması, ... Poz numaralı 3D Animasyon Hizmetlerini " davalıya teslim edildiğine dair imzasız tutanak düzenlendiği ve örneğinin mahkememize ibraz edildiği, ibraz edilen bu tutanakta "Fener Restorasyonu" yönünden birim fiyat listesi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 4 nolu hakedişe konu edilen ... Projelerinin Hazırlanması, Açık Alan Aydınlatma Projelerinin Hazırlanması, ...poz numaralı Atık Su Ve Yağmur Suyu Projesi Hazırlanması, ... Tadilat Projesi hazırlanması, ... Restorasyon Projesi Hazırlanması, ... Tersanesindeki Mevcut Yığma ve Çelik Taşıyıcı Sisteme Sahip Yapılar İçin Dayanım Test ve Deneylerinin Yapılarak Raporların Hazırlanması, ... Tersanesindeki Mevcut Binada İç Mimari Tasarım Projesi Hazırlanması , ... Tersanesindeki Mevcut Yapılarda Müze Teşhir Ve Tanzim Projelerinin Hazırlanması, Geoteknik Uzman Değerlendirme Raporu Hazırlanması, Non-lineer Deprem Analizi Mühendislik Hizmetinin Alınması, 3D Animasyon Hizmetlerini hizmetlerinin davalıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davalı 4 nolu hakedişe konu edilen hizmetleri ayıplı ifa edildiğini ve projenin kabule elverişli şekilde teslim edilmesi halinde davacının alacak talep edebileceğini, İBB tarafından ana işlere ilişkin kesin hakedişlerin hale beklediğini, söz konusu işlerin sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığının tespit edilmeden davacıya ödeme yapılmasının mümkün olmadığını iddia etmiştir.
Eser sözleşmesi, iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde iş sahibinin asli borcu TBK 470.maddesi çerçevesinde meydana getirilen eser karşılığında bir miktar paranın ödenmesi, yüklenicinin borcu ise eseri zamanında ve ayıpsız olarak imal ve teslim etmektir.
Eser sözleşmesinde yüklenicinin ayıptan sorumluluğu TBK'nın 474 ile 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilmesi için eserin iş sahibine teslim edilmesi, eserin ayıplı olması, eserin iş sahibi tarafından kabul edilmemiş olması veya kabul edilmek zorunda olunmaması, eserin iş sahibi tarafından muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmiş olması, eserdeki ayıbın iş sahibinin tutumundan kaynaklanmamış olması ve son olarak ayıplı teslimden doğan hakların süresi içinde kullanılması gerekmektedir.
Davalı tarafından teslim alınan işlerle ilgili davacıya makul sürede ayıp ihbarı yapıldığı hususu iddia ve ispat edilemediğinden davalının bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
Dosyaya ibraz edilen birim fiyat listesine göre kurul onayının alınması gereken proje hizmetinin 8. Sıradaki ...3 Poz numaralı "..." işi olduğu, birim fiyat listesinde bu proje hizmeti için %5'lik ödemenin kurul onayının alınması şartına bağlı tutulduğu anlaşılmıştır.
Dosya içine celp edilen 1ve 2 nolu hakediş raporu ile 3 nolu hakediş raporunda ... nolu Pozlar yönünden gerçekleşen imalat yüzdelerine yer verildiği,3 nolu hakediş raporunda ... ve ... nolu iş kalemleri yönünden gerçekleşen imalat yüzdesinin %95 oranında olduğunun tutanak altına alındığı anlaşılmıştır.
Kültür Ve Turizm Bakanlığı İstanbul 2 Numaralı Kültür Varlıkları Koruma Bölge Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı kararları, ...tarihli ... sayılı kararları ve ... tarihli ... sayılı, ... tarihli ... sayılı kararlarının örnekleri dosyaya ibraz edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğindeki idari şartname örneği dosyaya ibraz edilmiş, tetkikinden işin miktarı ve türünün şartnamenin 2.maddesinde ... Pozu olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Mahallinde keşif icra edilerek fiziki olarak gerçekleştirilen iş kalemlerinin birim fiyat listesinde yer alan fiyatlara göre davacının kesin hakediş alacağının tespit edilmesi, davalı tarafından yapılan ödemelerin düşülmesi sureti ve davacının 4. Hakedişten ve kesin hakedişten bakiye alacağının ne kadar olduğu konusunda rapor düzenlenmesi için dosya bir emekli sayıştay denetçisi, bir mali müşavir, bir jeofizik yüksek mühendisi, bir yüksek mimar, bir inşaat mühendisi ve bir gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler 05.02.2024 tarihli raporda özetle; faz 1 A-B-C-D-E-F Blokların inşaatının büyük ölçüde tamamlandığı, proje dosyasında yer alan 3 boyutlu görsellerin; birinci ve ikinci faz bilgilerine raporda yer verildiği, ayrıca idareye ve kurula teslim edilen proje dokümanlarının incelendiği, ... tarafından düzenlenen 1 nolu hakediş raporunda davacı ile 5.283.122,50TL + KDV ile anlaşmaya varıldığı ve proje süresinin 114 gün olduğunun ifade edildiği, 26.02.2018 tarihli tutanakta 1 nolu hakediş icmaline konu projelerin teslim edildiğinin taraflarca onaylandığı, 01.03.2018 tarihli 2 nolu ve 2-1 nolu proje teslim tutanaklarının taraflarca onaylandığı, buna bağlı olarak 16.04.2018 tarihinde toplam hakediş tutarının 1.241.936,25 TL olarak onaylandığı, ... A.Ş tarafından düzenlenen 16.07.2018 tarihli 2 nolu hakediş raporunda davacının 925.246,88TL lik 2 nolu hakedişinin taraflarca onaylandığı, davalı tarafından düzenlenen 20.11.2018 tarihli 3 nolu hakediş raporunda davacının 806.090,12 TL'lik 3 nolu hakedişinin tarafça onaylandığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ... tarihli ... nolu kararında ...Projesinin (A-B-C-D-E-F-G-H-I-Z bloklar - birinci etap) uygunluğuna karar verildiği, aynı Kurul'un ... tarihli ... nolu kararında; ... Ve Yeniden İşlevlendirme Projesi faz 2 kapsamında tescilli fenere yönelik restorasyon projesinin uygun olmadığına, restitüsyon verileri esas alınarak ve 1 nolu havuz duvarının restorasyon projesi ile bütüncül olarak hazırlanacak restorasyon projesinin kurula iletilmesine karar verildiği, Kurul'un ... tarihli ... sayılı kararında; ...Projesi raporunda faz 2 kapsamında tescilli J Bloga yönelik iletilen restorasyon projesinin kurulun ... tarihli ... sayılı kararında vurgulanan, teknik yapıların restorasyonu aşamasında üniversitelerin hidrolik veya gemi inşaat mühendisliği ve tarih bölümlerinden söz konusu alanlarda uzman kişilerin görüşlerinin alınmasına şeklindeki gereklerin yerine getirilmesinden sonra değerlendirileceğini karar verildiği, kurulun ... tarihli ... sayılı kararında ...raporunda faz 2 kapsamında tescilli 1 ve 2 nolu kızaklara yönelik restorasyon projelerinin uygun olduğuna karar verildiği, Kurul'un ... tarihli ... sayılı kararında ... raporunda faz 2 kapsamında tescilsiz I bloga hazırlanan mimari projenin kurulun 28.09.2018 tarihli 6718 sayılı kararı gereği ... tersane üstü mezarlığı olarak geçen hazire ve söz konusu alanı çevreleyen duvarda olmak üzere tüm alanlarda öncelikle yüzey temizliği ve akabinde müze denetiminde kazı yapılarak duvarın mahiyeti ile birlikte toprak altında kalan mezarlarının tespitinin yapılması ve vaziyet planı üzerinde gösterilmesi, kazı çalışması sonucunda oluşturulan verilerin kurula iletilmesinden sonra değerlendirilmesine karar verildiği, Kurul un 07.08.2019 tarihli yazısında ...Restorasyon Ve Yeniden İşlevlendirme Projesi raporunda tescil kaydı bulunmayan K bloga ilişkin mimari projesinin 2863 sayılı kanun kapsamında ilgili plan notu ve ilke kararında belirtilen hükümler gereği kapsamında değerlendirilemeyeceğine karar verildiği, taraflar arasında uyuşmazlığa konu 4. Hakediş tutarının birim fiyatlara ve keşif esnasında, yapıldığı tespit edilen fiili imalatlara göre hesaplandığı, sözleşme kapsamında yapılan iş toplamının KDV hariç 1.978.001,02 TL olduğu, sözleşme dışı iş miktarının 160.000 TL olduğu, 4. Hakediş bedelinin 1.978.001,02 TL KDV hariç iş bedeli ile 356.040,18 TL KDV olmak üzere 2.334.041,20 TL olarak hesaplandığı, ... 15. Noterliğinin ...tarihli ihtarnamesiyle verilen 7 günlük sürenin sonu itibari ile davalının 16.09.2019 tarihinden dava tarihine kadar talep edebileceği avans faizi tutarının 950.018,71 TL olduğu, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre davalı ile devam eden ticari ilişkinin 120.01.0215 nolu cari hesapta takip edildiği, davacı tarafından düzenlenen 3 hakedişe ait faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve dava tarihi itibariyle cari hesabın 0(sıfır) olduğunun tespit edildiği, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye istinaden faz 1 işlerinin teslim edildiği idarenin onayladığı, Kurul'a sunulduğu, Kurul'un (A-B-C-D-E-F-G-H-I-Z bloklar - birinci etap) onay verdiği, sözleşme kapsamında olmayan ... projesi için kurulun revizyon istediği, ... tarihli ... nolu kararın mimari proje ile ilişkisinin bulunmadığı, Kurul'un 7415 nolu kararında 1 ve 2 nolu kızaklara ilişkin restorasyon projelerinin uygunluğuna karar verildiği, ...tarihli ... nolu kararında faz 2 kapsamında tescilsiz I bloga ilişkin mimari projenin müze tarafından arkeolojik olarak incelenmesinden sonra değerlendirileceğine karar verildiği, Kurul'un kararının mimari durumla ilgili olmadığı, birim fiyat listesinde kurul onayının sadece... yani "..." işi altında geçtiği ve %5 olduğu, dosyaya sunulan belgeler ve sözleşme bilgilerine göre 4.hakediş tutarının 1.978.001,02 TL + KDV olarak hesaplandığı, incelemeye ibraz edilen davacı ve davalı defterinin elektronik olarak tutulduğu ve usulüne uygun oldukları her iki tarafın defterlerinin birbirini doğruladığı yönünde görüş belirtildiği, ayrıca raporda ... Pozu için ödeme şartı ve ödeme zamanını gösterir sözleşme hükmü bulunmadığını rapora şerh edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davacıya keşide edilen ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı cevabi ihtarname ile faturalandırılmış hakedişlerin ödenmesi talebinin şirketin finans durumunun hazır olmaması nedeniyle gerçekleştirilemediği, 4 nolu hakedişe ilişkin iş ve işlemlerin bu kapsamda kaldığının bildirildiği bununla birlikte mahallinde icra edilen keşif sonucu bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere faz 1 A-B-C-D-E-F Blokların inşaatının büyük ölçüde tamamlandığı,Kurul kararlarının mimari durumla ilgili olmadığı, davacı ve davalı defterlerinin birbirlerini doğruladığı, davalı tarafından eksik veya ayıplı işler için harcama yapıldığının ispat edilemediği, teslim tarihinden dava tarihine kadar geçen süre nazara alındığında davalının Kurul onayının alınması için gereken yükümlülükleri yerine getirdiğini iddia ve ispat edemediği, davacı tarafından davalıya teslim edilen proje ve raporlarla ilgili 4. hakediş alacağının KDV si ile birlikte davalıdan tahsil edilebileceği kanaatine varılmıştır.
Emsal Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ... Esas... K.sayılı kararından anlaşılacağı üzere temerrüt için davalıya keşide edilen ihtarnamelerde 4.hakediş alacağı ile ilgili miktar belirtilmesi gerektiği, davacının miktar belirtmek suretiyle keşide ettiği ... 15. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalıya tebliğinden itibaren 10 gün sonra temerrüde düşeceği ancak tebliğ şerhinin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmakla davalının dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.
KDV iş bedeline dahil olup KDV alacağının istenebilmesi için faturanın kesilmiş olması zorunlu değildir. Fatura henüz kesilmemiş olsa bile ödenmeyen KDV alacağının istenmesi mümkün olup, kesin vade veya ihtara rağmen ödenmemiş ise borçlu KDV alacağı yönünden de temerrüde düşmüş olacaktır. Bu nedenle fatura kesilmemiş olduğu halde KDV alacağı ve temerrüt faizinin istenmesi mümkündür. (emsal nitelikteki Yargıtay 15. HD.29.05.2014 tarihli ... Esas ... K. Sayılı kararı) 3065 sayılı Kanun'un 28.maddesi "Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlem için % 10'dur. Cumhurbaşkanı bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir." şeklinde düzenlenmiş olup ... tarihli ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 'nda ... tarihli ... sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar'ın (a) bendinde kapsamı belirtilen mal ve hizmetlere uygulanan %18 KDV oranının %20 olarak; (b) bendinde kapsamı belirtilen mal ve hizmetlere uygulanan % 8 KDV oranının ise %10 olarak yeniden belirlendiği davacının Yargıtay 15. HD.29.05.2014 tarihli ... Esas ... K. sayılı emsal kararında açıklandığı gibi henüz düzenlenmemiş faturanın yüzde yirmi olarak yayımlanan KDV'sini talep edebileceği, davacının davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediği,davalının temerrüdünün dava tarihi itibari ile oluştuğu,davacının 4.hakediş alacağı nedeniyle 1.978.001,02 TL + KDV talep edebileceği dikkate alınarak bilirkişi raporunda yer alan tespitlere itibar edilerek ve fakat KDV miktarı yeniden hesaplanarak 1.978.001,02 TL alacak yönünden %20 oranında talep edilebilecek KDV miktarının 395.600,20 TL olduğu anlaşılmakla 1.978.001,02 TL +395.600,20= 2.373.601,22 TL olarak ıslah edilmiş davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
2.373.601,22 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken karar harcı 162.140,69 TL olduğundan peşin yatırılan 33.779,32 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 6.755,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 121.605,51 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsubuna karar verilen harçlar toplamı 40.535,18 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.274,90 TL keşif harcı, 35.000,00 TL bilirkişi ücreti, 856,25 TL posta ve tebligat masrafı 856,25 TL toplamı 37.131,15 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 321.096,13 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/12/2024
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP