T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
KARAR TARİHİ : 08/10/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/07/2026
NUMARASI : ... Esas-... Karar
DAVACI : ... -...- ...
VEKİLİ : Av. ...- ...
DAVALI : ... ...
DAVANIN KONUSU : Şirketin İhyası
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 09/10/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında, 30.10.2025 tarihli ön inceleme tutanağı ile, davalı şirketin ticaret sicil kaydında terkin edildiğinin yazılı olup, ihya edilmediği takdirde dava şartı yokluğundan reddine karar verileceği hususunda müvekkiline kesin süre verildiğini, müvekkili ile ticaret sicilinden resen terkin edilen şirket arasında sigortalı hizmet tespiti ve borçsuzluk tespiti davası bulunduğunu, bu hususta ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında, davalı SGK ve ... Haritacılık Müh.Turz.Tic.Ltd.Şti. aleyhine, sigortalı hizmet tespiti ve borçsuzluk tespiti talepli dava açıldığını, müvekkilinin fiilen bu şirkette çalıştığı iddiasının yargısal olarak değerlendirilebilmesi için, sicilden terkin edilen şirketin müvekkilinin hizmet tespitinin yapılabilmesi için ihyası gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas...Karar sayılı 20/11/2025 tarihli görevsizlik kararı ile ve davacı talebi üzerine mahkemeye gönderildiği, mahkemenin yukarıdaki esasına kayıt edildiği görüldü.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemenin 26/03/2026 tarihli tensip tutanağı ile; taraflarca takip edilmeyen dosyanın yasal süresi içerisinde yenileninceye kadar H.M.K.'nun 150.maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına dair karar verildiği, 26/03/2026 tarihinden itibaren işlemden kaldırılan dosyanın 3 aylık yasal süresi içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın 09/07/2026 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; adli yardım taleplerinin reddinin, somut olayın özellikleri ve mahkemeye erişim hakkı bakımından hukuka aykırı olduğunu, davacı, yargılama giderlerini kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri adli yardım talebiyle birlikte dosyaya sunulduğunu, buna rağmen adli yardım taleplerinin reddine karar verildiğini, taraflarınca bu karara karşı itiraz yoluna başvurulduğunu, itirazlarının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Değişik İş sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiğini, adli yardım talebinin reddine yönelik itirazın kesin olarak reddedilmiş olmasının, bu karardan sonra davacıya tanınması gereken usuli güvenceleri ortadan kaldırmadığını, aksine, adli yardım talebinin reddi sonucunda doğan harç ödeme yükümlülüğünün davacının mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz biçimde sınırlandırmaması için, eksik harçların tamamlanmasına ilişkin işlemlerin açık, belirli ve usulüne uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini, yerel Mahkemece adli yardım taleplerinin reddine karar verildiği, aynı ara kararda, adli yardım talebinin reddi kararının kesinleşmesi hâlinde başvurma harcı ile peşin harcın iki haftalık kesin süre içerisinde yatırılması gerektiğinin belirtildiğini, taraflarınca, adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı itiraz yoluna başvurulmadan önce, 02.02.2026 tarihinde 2.500,00 TL gider avansının dosyaya yatırıldığını, ancak adli yardım talebinin kesin olarak reddedilmesinden sonra Mahkemece; yatırılması gereken harçların türünü ve miktarını, kesin sürenin hangi tarihte başladığını, ödemenin hangi süre içerisinde yapılması gerektiğini ve süresi içerisinde ödeme yapılmamasının hukuki sonuçlarını içeren yeni ve ihtaratlı bir muhtıranın taraflarına tebliğ edilmediğini, Mahkeme, henüz adli yardım talebi kesin olarak sonuçlanmadan önce, ileride gerçekleşmesi muhtemel bir duruma bağlı olarak verdiği ara karardaki şarta bağlı ihtarla yetindiği ve bu ara karara dayanarak dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verdiğini, somut olay ile anılan Yargıtay kararına konu olay aynı hukuki nitelikte olduğunu, Mahkemece, adli yardım talebinin kesin olarak reddedilmesinden sonra yatırılması gereken harç miktarını ve kesin süreyi içeren yeni bir ihtaratlı tebligat gönderilmesi gerekirken, adli yardım süreci henüz kesin olarak sonuçlanmadan önce verilen şarta bağlı ara karara dayanıldığını, HMK’nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilebilmesi için öncelikle bir duruşma günü belirlenmesi, tarafların usulüne uygun biçimde duruşmaya davet edilmesi ve ancak bu davete rağmen duruşmaya katılmama veya davayı takip etmeme hâlinin gerçekleşmesi gerektiğini, somut olayda ise Mahkemece, taraflarına tensip zaptı ve duruşma günü usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeksizin, haberdar olmaları fiilen mümkün olmayan bir tensip zaptı ile dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, oysa tensip zaptı; davanın açılmasının ardından Mahkemece dosyanın ilk incelemesi sonucunda yapılacak işlemleri, taraflara yüklenen usuli yükümlülükleri ve ilk duruşma gününü gösteren, taraflara tebliği zorunlu nitelikteki temel usul işlemi olduğunu, taraf teşkili sağlanmaksızın ve tensip zaptı usulüne uygun olarak tebliğ edilmeksizin dosyanın işlemden kaldırılmasının, hukuki dinlenilme hakkı ile usul güvencelerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, mahkemenin hatalı uygulaması davacıya tanınması gereken eksikliği tamamlama imkânını ortadan kaldırdığı gibi, doğru usul izlendiğinde doğacak kanun yolu ve yeniden dava açma olanaklarının zamanında kullanılmasını da engellediğini, mahkemenin kendi usuli hatasının sonuçlarının davacıya yükletilmesinin, hukuki güvenlik, hukuki dinlenilme ve mahkemeye erişim hakkı ilkeleriyle bağdaşmadığını, bu nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.07.2026 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararının kaldırılmasını, dosyanın yargılamaya devam edilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, şirket ihyası istemine ilişkindir.Dava niteliği itibari ile maktu karar ilam harcına tabidir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davanın, şirket ihyası istemine ilişkin olduğu, mahkemece 05/02/2026 tarihli ara karar ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, verilen karara itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesince ...D.İş. ... karar sayılı ve 06/02/2026 tarihli karar ile itirazın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
...Asliye Ticaret Mahkemesince eksik harçlara ilişkin yine 05/02/2026 tarihli davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, ara kararda ihtarat yapıldığı akabinde 26/03/2026 tarihli tensip tutanağı ile dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve de 09/07/2026 tarihli gerekçeli karar ile de davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Ancak 492 sayılı Harçlar Kanunu 30. maddesinde noksan harcın nasıl tamamlanacağına ilişkin özel düzenleme bulunduğu, bu düzenlemeye göre harcın tamamlanmasına ilişkin verilecek sürenin " ...takip eden celseye kadar..." olduğu, mahkemece bu düzenleme göz önüne alınarak harcın tamamlanması için bir sonraki celseye kadar süre verilmesi gerekirken, 2 haftalık süre verilmesinin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılması gereken iş, davacının adli yardım talebine ilişkin prosedür uygulanarak tamamlandığı anlaşılmakla, devamında davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği dikkate alınarak eksik (başvuru ve peşin harçları) harcı tamamlaması için Harçlar Kanunu 30. maddesindeki (eksik harcın tamamlanması için bir sonraki celseye kadar süre verilmesi gerektiği) özel düzenleme göz önüne alınarak (ve de eksik harç tutarları ve de yatırılmaması halinde sonucunu içerir yeniden ihtarat yapılmak sureti ile) karar vermek olmalıdır.
Bu nedenle sair hususlar incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak HMK 353/1-a-5.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için yerel mahkemesine gönderilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/07/2026 tarih, ...Esas ...Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-5. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.08/10/2026
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.