T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
... HUKUK DAİRESİ K A R A R
DOSYA NO :.
KARAR NO : .
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA .ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :.
KARAR NO : .
KARAR TARİHİ .
İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ .
DAVACI :.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
B.A.M. KARAR TARİHİ : .
KARAR YAZIM TARİHİ : .
Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının yüklenicisi olduğu "Kablolu Erişim ....Projesinin" ... Şehir İçi Fiber Optik Erişim Şebeke Tesisi işinin davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, davacının 50 km'lik alanda kazı işi yapmayı üstlendiğini, edimini yerine getirdiğini, işin kazı ve kablo döşeme işi ve bu noktada kazı ve kablo döşeme işiyle ilgili anlaşma dışı işlerin yapımını üstlendiğini, davacının üstlendiği işin "fiber optik alt yapı kazı ve kablolama" işi olduğunu, 08.03.2021 tarihinde işe başlandığını, 27.06.2021 tarihinde işin tamamlandığını, çalışır vaziyette teslim edildiğini, ödeme yapılmadığını, yapılan işlere ait harcamaların belgeli ve kayıtlı olduğunu, yazılı sözleşme bulunmadığını, bedel belirlenmediğini, TBK 481'inci madde gereğince bedelin tespit edilmesi gerektiğini, şimdilik 1.000,00.-TL alacağın davalıdan tazminine arabuluculuk sürecinin sona erdiği tarihten itibaren ticari temerrüt faizi işletilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan .... A.Ş vekili cevap dilekçesinde, bölgedeki alt yapının bakımlarını anahtar teslimi suretiyle davalı şirkete verdiğini, davacı ile arasında sözleşme bulunmadığını, davanın husumetten ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, işin 54,90.-TL/metre +KDV bedelle davalı şirket tarafından üstlenildiğini, davacı şirketle KDV dahil 45,00.TL/metre anahtar teslim götürü birim fiyat bedelle sözlü anlaşma sağlandığını, iş tamamlanmadan toplam 2.250.000,00.-TL ödeme yapıldığını, 43 km iş yapmışken (eksiklikler birlikte) zarar ettiğinden bahisle fiyattan arttırım istediğini, kabul edilmeyince 27.06.2021 tarihinde işi teslim etmeden terk ettiğini, eksiliklerin tamamlandığını, tamamı için iş bedelini tahsil ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, mali müşavir bilirkişi raporunda davalının toplam 2.250.000,00.-TL ödeme yaptığının davacı kayıtlarında görüldüğü bu itibarla (2.250.000,00.-TL-1.863.594,02.-TL) toplam 386.405,98.-TL davalı tarafın davacıdan alacaklı olduğu tespit edildiği, dava ve cevap dilekçeleri, tanık anlatımlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde davacının davalıdan alacağının bulunduğunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, sözlü eser sözleşmesi bulunduğunu, işin bitirildiği tarihteki değerler ve giderler esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, davalının eseri kabul ettiğini ihtar göndermediğini, bu nedenle 389.915,98.-TL'nin mahsubunun kabul edilemeyeceğini, işin teslim edildiğini, iş bedeli olarak hesaplamaya katılmayan işçilik, malzeme vb. hususların hesaba katıldığını, bu yönüyle kabul edilemeyeceğini, 45,00.-TL/metre bedelin nasıl belirlendiğinin belli olmadığını, davalı ile başkaca ticari ilişkiler bulunduğunu, 3.982.359,20.-TL'lik fatura düzenlendiğini, 1.732.359,20.-TL'lik faturanın iade edildiğini, iade edilen faturalara ilişkin işin ifa edildiğinin açık olduğunu, faturaların Mudanya kazısı hak ediş bedeli olarak işe ait olduğunu, edimin tamamlandığını, dava dilekçesinde ileri sürülen işlerin dikkate alınmadığını, giderlerin belgeli olup ticari defter ve belgelerde kayıtlı olduğunu, metrajların saha sorumlusu ile mutabık kalınan metrajlar olduğunu, hak edişin tamamını alamadığını, işin sona erdiği tarihteki bedele göre ödeme yapılması gerektiğini, kararın kaldırılarak itirazlar doğrultusunda rapor alınmasını talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tespit ve tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, 26.04.2024 tarihli ek kararla istinaf süresinin geçirildiği gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili bu kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Gerekçeli kararın tebliğ edildiği Av. .... için verilen yetki belgesinde sadece 21.12.2023 tarihli duruşma için düzenlendiği yazılıdır. Duruşma zabıtları incelenmiş duruşmalara da katılmadığı görülmüştür. Avukata 21.12.2023 tarihli duruşmaya katılmak üzere yetki verildiği, 03/03/2024 tarihinde yapılan karar tebliğinin usule uygun olmadığı, davacı vekiline gerekçeli karar 10.04.2024 tarihinde tekrar tebliğ edildiği, 24.04.2024 tarihinde verilen istinaf dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldığından ek kararın usul ve yasaya uygun olmadığı sonucuna ulaşılması nedeniyle istinaf sebeplerinin incelenmesine geçilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında davalının yüklenicisi olduğu "Kablolu Erişim ....Projesinin" Bursa -Mudanya Şehir İçi Fiber Optik Erişim Şebeke Tesisi işinin davacı tarafından yerine getirilmesi hususunda anlaşma sağlandığı, işin tamamlandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı yazılı sözleşme bulunmadığını, iş bedelinin TBK 481'inci madde gereğince hesaplanması gerektiğini ileri sürmüş; davalı ise KDV dahil 45,00.-TL/metre anahtar teslim, götürü birim fiyat bedelle yapılacağı hususunda anlaşma bulunduğunu, KDV dahil 2.250.000,00.-TL ödeme yapıldığını, 43km'lik iş yapmışken işi teslim etmeden 27.06.2021 tarihinde iş yerini terk ettiğini, davacı şirketin nam ve hesabına işin tamamlandığını, 50km karşılığı ödeme yapıldığını, alacağını bulunmadığını savunmuştur.
Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık iş bedelinin ne olduğu, TBK 481'inci madde gereğince hesaplama yapılması gerekip gerekmediği, davacının bakiye alacağı bulunup bulunmadığı hususunda olduğu tespit edilmiştir.
Eser sözleşmesinin tanımı TBK 470. maddede, "Eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Bu sözleşmenin kurulması için gereken asli unsurlar, bir eser meydana getirme, bedel ve taraflar arasındaki anlaşmadır. ... sözleşmenin kurulması için tarafların uyuşan karşılıklı iradelerini açıklamış olmaları yeterlidir... sözlü olarak dahi kurulması mümkündür....Eser sözleşmelerinde iş bedeli zorunlu unsurdur. Sözleşmenin kurulması konusunda mutabık kalmalarına rağmen bedeli kararlaştırmamış olmaları mümkündür. Bu halde bile eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olacaktır. Sözleşmede bedelin açık olarak belirlenmemiş olması halinde TBK'nın 481.maddesinde (BK366) bedelin yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine göre belirleneceği hükme bağlanmıştır. Eser sözleşmesinden doğan davalar sonucunda verilen kararların temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay .... Hukuk Dairesi içtihat ve uygulamalarında eser sözleşmesi ilişkisi sabit olup, sözleşmede bedelin yazılmamış olması ve tarafların bedelde anlaşamamaları halinde iş bedelinin bilirkişiye yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplattırılacağı kabul edilmektedir. Rayiç bedel işin yapıldığı yer ve zamanda yapıldığı yerdeki piyasa değeridir. Rayiç bedelin içinde malzeme, işçilik, kar ve kararlaştırılmış ise veya işin niteliğinden anlaşılıyor ise yüklenicinin yapacağı diğer masraf ve giderler de vardır. Yine KDV'nin hesaplanan rayiç bedele ayrıca eklenmesi mümkün değildir (Muammer Öztürk-Zeki Gözütok Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması Ankara -2021 sy. 37 ile 42 ve sy. 76, 302 )
Öte yandan ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4)( Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 28/06/2022 tarih 2021/3447-2022/3634 sy. k).
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince, mahkemece mahallinde keşif yapılmış, 27.04.2023 tarihli heyet raporunda; TBK 481'inci madde uyarınca dava konusu işin 2021 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin 45,00:-TL /metre birim fiyatı olduğu, bedele yüklenici karı ve KDV'nin dahil olduğu, kazı miktarının 50.078metre olduğu, iş bedelinin 2.253.510,00.-TL olduğu, davalı tarafından yaptırılan eksik ve kusurlu imalatların faturalarının 389.915,98.-TL olduğu, davacının bu durumda 1.863.594,02.-TL alacaklı olduğu, 2.250.000,00.-TL ödeme yapıldığı tespit edildiğinde, davalının 386.405,98.-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi raporunda, davalının ticari defterler kayıtlarına göre davacıdan 89.489,73.-TL alacaklı olduğunu, davacının ticari defter kayıtlarına göre, ticari ilişkinin 2020 yılından itibaren devam ettiği, davacının defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalıdan alacağı bulunmadığı, davalıya 89.489,73.-TL borçlu olduğu, defterlerin delil olma özelliği bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
TBK 481'inci maddeye göre yapılan inceleme sonucunda iş bedelinin 45,00.-TL/metre olarak tespit edildiği, buna göre toplam iş bedelinin 2.253.510,00.-TL olacağı, davacıya çekle yapılan ödemeler toplamının 2.250.000,00.-TL olduğu ve davacının kendi defter kayıtlarına göre dava tarihinde 89.489,73.-TL borçlu olduğunun tespit edilmesi, ticari defterdeki aleyhe kayıtların davacıya bağlayacak olması nedeniyle sonuç olarak davacının alacağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup davacının istinaf nedenleri yerinde değildir.
HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmediğinden başvurunun esastan reddi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... tarih ... sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılması gerekli istinaf karar harcının peşin alınmış olması nedeniyle bu konuda yeniden
3-İstinaf talebinde bulunan tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan kısmın talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,
4-Karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile 18/12/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Katip ...
¸(e-imzalıdır)