TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
KISMEN KABUL
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/07/2024
KARAR TARİHİ : 24/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ... 2. Bölge Müdürlüğü ile davalı/borçlu ... Turizm Madencilik Enerji İthalat İhracat Ticaret Ltd. Şti. arasında 2015/... İhale Kayıt Numaralı ve 18/09/2015 tarihli ihale sözleşmesi, aynı ihaleye ilişkin tip idari şartname ve birim fiyat teklif mektubu, 2018/... İhale Kayıt Numaralı ve 22/11/2018 tarihli ihale sözleşmesi, aynı ihaleye ilişkin tip idari şartname ve birim fiyat teklif mektubu imzalandığını, söz konusu sözleşmeler ve idari şartnamelerin hükümleri gereğince, anılan ihalelere ilişkin ihale karar pulu damga vergileri yüklenici şirketten tahsil edilerek, müvekkili tarafından yasal mevzuat gereği ... Başkanlığına ödendiğini, daha sonra yüklenici şirket tarafından ... Başkanlığına karşı davalar açılarak söz konusu ihale karar pulu damga vergilerinin iadesinin talep edildiğini, ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/ E. - 2021/ K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline, (2015/... İhale Kayıt Numaralı Sözleşme için) ödenen 16.640,39 TL damga vergisinin faizi ile birlikte Vergi Dairesi tarafından Yüklenici Şirkete iadesine karar verildiğini, ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/ E. - 2021/ K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline, (2018/... İhale Kayıt Numaralı Sözleşme için) ödenen 9.286,05 TL damga vergisinin faizi ile birlikte yüklenici şirkete iadesine karar verildiğini, müvekkilinin taraf olmadığı iş bu dava dosyalarından verilen kararlar neticesinde ihale karar pulu damga vergilerinin ... Başkanlığı ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yüklenici şirkete iade edildiğini, Vergi Dairesi Müdürlüğünce Yüklenici şirkete iade yapılması üzerine Vergi Dairesince bu bedeller, gecikme zamlı şekilde müvekkilinden talep edildiğini, müvekkili tarafından Vergi Dairesine karşı davalar açılmak zorunda kalındığını, neticeten söz konusu ihale karar pulu damga vergilerinin Vergi dairesine ödenmek zorunda kalındığını, Vergi Dairesine karşı müvekkilince açılan bazı davalarda verilen kararlar gereği vekalet ücreti ve yargılama giderleri ödenmek zorunda kalındığını, ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 19/10/2023 tarihli ve ... sayılı talep yazısında belirtilen 16.640,39 TL tutarındaki damga vergisi ile 1.048,48 TL gecikme zammı ve 9.859,46 TL gecikme zammının 17/01/2024 tarihinde ödendiğini, taraflarınca Vergi Dairesine karşı açılan ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ E. sayılı dosyasında verilen istinaf kararı olan ... Bölge İdare Mahkemesi İkinci Vergi Dava Dairesinin 07/09/2023 tarihli ve 2023/ E.- 2023/ K. sayılı kararı ve bu karar uyarınca ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün müvekkiline gönderilen 17/10/2023 tarihli ve sayılı talep yazısı gereğince dava konusu 25/03/2022 tarih ve ... no'lu ödeme emrinde belirtilen 9.286,05 TL tutarındaki bedel ile 5.440,23 TL gecikme zammının 15/11/2023 tarihinde ödendiğini, ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ E. - 2022/ K. sayılı dosyası kapsamında müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan 1.051,95 TL maktu karar harcının 15/11/2023 tarihinde ödendiğini, ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ E. - 2022/ K. sayılı dosyasında 5.500,00 TL vekalet ücreti, 18,15 TL vekalet pulu, 92,20 TL harç, (iade alınan artan avansın mahsubuyla) 113,00 TL gider avansının ödendiğini, ... 3. Vergi Mahkemesinin 2021/ E. sayılı dosyasında 171,80 TL istinaf başvurma harcı, 67,80 TL harç, (iade alınan artan avansın mahsubuyla) 159,50 TL gider avansı, 13,40 TL vekalet pulunun ödendiğini, müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan tüm bu bedellerin ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı dosyası ile davalı Yüklenici Şirkete karşı ilamsız icra takibine konu edildiğini ancak davalı/borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, arabuluculuk yoluna başvuruda bulunduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek Davalı/Borçlunun ... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe karşı yapımış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin tüm ferileri ile beraber (avans faiziyle) aynen devamına karar verilmesini, kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalı/borçlu aleyhine, takip konusu olan tutarın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası, ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/ Esas ve 2020/ Esas, ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ Esas ve 2021/ Esas sayılı dosyaları, ihale sözleşmeleri, idari şartnameler, ödeme dekontları, arabuluculuk son tutanağı, Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacı tarafından, davalı aleyhine, ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasında; başlatılan icra takibine karşı, davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Davaya konu uyuşmazlık hakkında davacı kurum tarafından kesilen damga vergisi ile gecikme zamlarının davalı şirketten tahsilinin gerekip gerekmediği hakkında Bilirkişi heyetinden rapor talep edildiği,
10.02.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"Dava dosyası ve ibraz edilen deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından ihalesi yapılan 2015/... İhale Kayıt Numaralı ihale işine ilişkin olarak 18/09/2015 tarihinde imzalanan ve 2018/... İhale Kayıt Numaralı ihale işine ilişkin olarak 22/11/2018 tarihinde imzalanan sözleşmeler kapsamında ihale karar pulu damga vergilerinin ödenmesinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında yükümlülüğün davacıda olduğu, Taraflar arasındaki 2015/... İhale Kayıt Numaralı ve 2018/... İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerde m.7.1, ve 7.2 ile İdari Şartnamelerde m.24.1, ve 25.1 ile taahhüdün yerine getirilmesiyle ilgili her türlü vergi, resim ve harcın sözleşme bedeline dahil olduğu; İdari Şartname m.44.6 ile, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmış olduğu, bu itibarla taraflar arasındaki iç ilişkide bu vergiden sorumluluğun davalı tarafa yüklendiği, ne var ki 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8/3 uyarınca anılan düzenlemenin vergi idaresi yönünden hüküm ifade etmediği, Davalı şirket tarafından vergi iadesinin alınmasının ardından vergi idaresine ödeme yapılmaması ve verginin esasına dair dava açılmasının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8/3 hükmü çerçevesinde davacının zararın artmasındaki kusuru olarak dikkate alınması gerektiği, Davacı tarafından 15.11.2023 tarihinde 9.286,05 TL Damga Vergisi ve 5.440,23 TL Gecikme Zammı, 17.01.2024 tarihinde 16.640,39 TL Damga Vergisi ve 9.859,46 TL Gecikme Zammı ödenmiş olduğu, Davacı tarafından 213 sayılı VUK.m.8/3 uyarınca verginin esasına yönelik olarak dava ikame etmemesi beklenmesi gerektiğinden; davacı tarafın haklı olarak dava açmış olduğu kısım yönünden dava dışı vergi idaresinden zararının karşılandığı ve haksız olarak verginin esasına dair açılan dava yönünden ise kendi kusuru bulunduğu; ödeme sonrası iade istemi ile açılan ... Vergi Mahkemesinin sayılı dosya hakkında da davacının kusuru ile zararın artmasına sebebiyet verildiği, bu itibarla bu yargılama giderlerinin zarar olarak dikkate alınmadığı, 6.Taraflar arasındaki Sözleşme kapsamında Davalı inde olan ve ödenen vergilerin iade alınması neticesinde Davacının ödemekle yükümlü kaldığı toplam 42.274,61 TL'lik vergi aslı ve cezasından sorumluluğun Davalı olduğu ve Davacı tarafından yapılan ödeme uyarınca ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizleri ile birlikte Davalıya rücu edilmesinin haklı olduğu, Raporumuzda yapılan değerlendirmeler neticesinde Davacının takip tarihi itibari ile Davalıdan olan alacağı, 42.274,61 TL asıl alacak ve 2.437,91 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 44.712,52 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülse de, ek rapor alınmasını gerektirir bir husus bulunmadığından itirazın reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir eda (alacak) davasıdır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı açılır. Borçlu bu davaya karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirdiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Borçlu cevap dilekçesinde, itiraz ederken bildirmiş olup olmadığına da bakmaksızın bütün savunma sebeplerini bildirmelidir. Alacaklı bu davada alacağının varlığını 6100 sayılı HMK' ya göre caiz olan her türlü delille ispat edebilir. Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Zira, aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötüniyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır.Bilindiği üzere TMK’nın “İspat yükü” başlıklı 6. maddesinde, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlü olduğu belirtilmiş olup ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi yararına hak çıkaran tarafa ait olduğu, yasal bir karineye dayanan tarafın, sadece karinenin tarafını oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında bulunduğu, kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı tarafın yasal karinenin aksini ispat edebileceği kabul edilmektedir. Gerek doktrinde; gerek ... içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı ispatlaması gerekir. Bu kapsamda davacı tarafından davalı aleyhine, ... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine, davalı tarafından 21/02/2024 tarihinde itiraz edildiği, ödeme emrine itirazın davacı/alacaklıya tebliğ edildiğine dair bir belge icra dosyasında mevcut olmadığından davacı tarafından açılan iş bu itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığı kabul edilerek, taraflar arasındaki somut olay incelendiğinde, davacı idare ile davalı şirket arasında imzalanan 2015/... ve 2018/... ihale kayıt numaralı hizmet alımına ait sözleşmelerin 7.1, ve 7.2 maddeleri ile idari şartnamelerdeki 24.1. ve 25.1 maddelerinde taahhüdün yerine getirilmesiyle ilgili her türlü vergi, resim ve harcın sözleşme bedeline dahil olduğu, idari şartnamenin 44.6.maddesinde sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmıştır. Davacı idare mahkememizde açmış olduğu iş bu dava ile, davalı yüklenicinin ihale şartlarına aykırı davrandığının, vergi mahkemesinde dava açarak kendi yükümlülüğünde olan damga vergisinin iadesini talep ettiğini, mahkemece talebin kabul edilerek damga vergisinin davalıya iade ediliğini ancak bu sefer vergi dairesince, davalı yana iade edilen damga vergisinin cezalı olarak davacı idareden tahsil edildiğini, yaşanan bu uyuşmazlıklardan ötürü idare mahkemelerinde dava açılmak ve masraf yapmak zorunda kalındığını belirterek,... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmektedir. Mahkememizce konu hakkında alanında uzman bilirkişilerden oluşan heyetten alınan raporda davacı idarenin vergi dairesine ödemiş olduğu damga vergisi ve cezasının toplamının 42.274,61 TL olduğu belirtilmiş olup, yukarıda da belirtildiği üzere ,taraflar arasındaki ihale şartnamesine göre iç ilişkide damga vergisinden sorumluluğun davalı yüklenicide olduğu açık olduğundan,42.274,61 TL damga vergisi ve cezası ile ödeme tarihinden itibaren işlemiş 2.437,91 TL faiz alacağı yönünden davalı/borçlunun itirazında haksız olduğu ancak davacı idarenin vergi ceza ihbarnamesinin iptali için idare mahkemesinde açmış olduğu davalardaki yapılan yargılama giderlerini davalıdan talep etmesi hususunda, yasal bir düzenleme veya sözleşme hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, bu alacak kalemleri yönünden davalı/borçlunun itirazında haklı olduğu, kabul edilen kısım yönünden alacağın likid olması ve fakat reddedilen alacak yönünden alacaklının kötü niyeti dosya kapsamında ispat olunamadığı dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 42.274,61 TL asıl alacak ve 2.437,91 TL işlemiş faiz üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin 8.297,84 TL asıl alacak ile işlemiş faiz alacağı talebinin REDDİNE,
2-Asıl alacak olan 42.274,61 TL'nin %20'si üzerinden hesaplanan 8.454,92 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 3.054,31 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 640,24 71 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.414,07 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 640,24 71 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı toplamı olan 1.067,84 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Dosya kapsamında yatırılan 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 80,00 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 9.080,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre (%84,35 kabul) hesap edilen 7.658,98 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davanın kabul ve red oranına (%84,35 kabul) göre hesap edilen 3.036,60 TL'lik kısmının davalıdan, 563,40 TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T 13/2 uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davanın reddedilen kısmı yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T 13/2 uyarınca belirlenen 8.297,84 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır