TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2014
KARAR NO : 2018
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
MAHKEMEMİZE AİT .............. ESAS SAYILI ASIL DAVA:
DAVACI :
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 3-...
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 09/07/2014
BİRLEŞEN BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVACI :
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/09/2014
KARAR TARİHİ : 25/09/2018
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/10/2018
Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
MAHKEMEMİZE AİT 2014/242 ESAS SAYILI ASIL DAVADA:
İDDİA VE SAVUNMA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin önceden üzerinde vergi ve ssk borcu bulunduğundan davalı şirkete resmi ortak olarak görünememiş taraflar arasında varılan adi ortaklık anlaşması gereği müvekkilinin davalı şirkete %50 ortak olarak 10 yıl faaliyet gösterdiğini, bu dönemde İstanbuldaki ofiste bütün ticari kayıtları ve faaliyetlerini müvekkili yaptığını ve buna ilişkin bütün defter ve kayıtların müvekkilinin elinde olduğunu, bu dönemde davalıların ticari kazancı artınca çeşitli sebeplerle müvekkiline vermeleri gereken kar paylarını ve kazançlarını vermediklerini veya çok az miktarını ödeyerek müvekkilini ekonomik sıkıntıya ve yıkıma uğrattıklarını, bu nedenle öncelikle davalı şirketin tüm ticari kayıtlarının incelenerek kar ve kazanç miktarının ve müvekkiline düşen miktarlarının tespitini talep ettiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 Tlnin davalılardan müştereken ve müteselsilen karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın şahıs olup, tacir sıfatının olmadığını, ayrıca davalılardan ... ve ...'ün şahıs oldukları dikkate alınarak Asliye Hukuk mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği konuların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, son olarak davacının iddia ettiği hususların kendisinin kayıt dışlılık yaptığını ihbar ve ikrar eder nitelikte olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın şahıs olup, tacir sıfatının olmadığını, ayrıca davalılardan ... ve ...'ün şahıs oldukları dikkate alınarak Asliye Hukuk mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği konuların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, son olarak davacının iddia ettiği hususların kendisinin kayıt dışlılık yaptığını ihbar ve ikrar eder nitelikte olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
BİRLEŞEN BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS, ... KARAR SAYILI BİRLEŞEN DAVADA:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafın müvekkili firmanın İstanbul'da bulunan şubesinde arıcılık müşteri temsilcisi olarak görev yaptığını, davalının davacı firmayı temsil ettiği dönem içinde ayarladığı firmaların bir kısmının davacı firmaya makbuz karşılığı ödemiş olduğu hizmet bedellerini kendi hesabına yatırttığını ve müvekkili firmaya ödemesini yapmayarak haksız kazanç elde ettiğini, davalının çalıştığı süre zarfında bu olayın ortaya çıkmadığını, ancak davalının işyerinden ayrıldıktan sonra müşterilerden gelen ödeme şikayetleri üzerine yapılan inceleme neticesinde ortaya çıktığını beyanla şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 25.000,00 TL'nin en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı yanın taraflar arasında acentalık ilişkisi olduğunu ve müvekkilinin bu ilişkiyi ihlal ettiğini iddia ettiğini, oysaki evvelce taraflarından Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava ikame ettiğini, davacı ile müvekkili arasında adi ortaklık ilişkisinin mevcut olduğunu, müvekkilinin iş hayatının neredeyse tamamında şehir içi ve şehirlerarası nakliye ve taşımacılığı ile ambar işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiğini, 1991 yılında Bursalılar Nakliyat Ltd. Şti. İsimli şirkete %5 ortak olarak katıldığını, ancak 1999 yılında şirketin kamu borçları nedeni ile şahsi malvarlığının cebri icra tehditi altına girmesi nedeni ile ortaklıktan ayrıldığını, akabinde kurduğu şahsi firma ile İstanbul-Bursa arasında nakliye taşımacılı yapmaya başladığını, bu sırada kendisi ile aynı alanda faaliyet gösteren Bursa Merkezli davacı şirket ile tanıştığını, davacı ile müvekkilinin bir adi ortaklık ilişkisi kurmaya karar verdiklerini, buna göre davacının Bursa Merkezli Nakliye ve taşımacılık alanında faaliyet gösterecek şirketin İstanbul'daki organizasyonu ve nakliye taşımacılık faaliyetlerinin müvekkili tarafından yürütüldüğünü, yürütülecek faaliyet için gerekli tüm ekip ve donanım masraflarının her bir ortağın kendisi tarafından harcanmasının kararlaştırıldığını, ve elde edilecek gelirin eşit oranda paylaşılmasını kabul ettiklerini, müvekkilince müşteriden alınan ödemeler yapılan masraflar hususunda davacı tarafın her daim bilgi sahibi yapılarak aydınlatılmasına karşın davacı tarafın son dönemde müvekkilinin üzerine düşen hesap verme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin kar payını vermekten imtina ettiğini, davacının müvekkilinin gelirine mahsuben vermiş olduğu kıymetli evrakı ödemediğini, davacının bu eylemi nedeni ile müvekkilinin gelir elde edemediğinden davacı şirketin İstanbul şubesi olarak faaliyet gösteren müvekkilince kiralanmış taşınmazın kira sözleşmesinin kiralayan tarafından fesh edildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine dava ikame ettiklerini, davanın yetkisizlikle Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi, Birleşen Bursa 1. ATM'nin ... esas sayılı dosyası, banka kayıtları, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, adi ortaklık ilişkisine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defterler bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu 26/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Asıl dava yönünden davacı ile davalılar ... Kargo Ltd. Şti, ... ve ... arasında merkez-şube ya da iddia edildiği gibi gizli ortaklık ilişkisi bulunmadığı, aksine ...'in İstanbul şubesinde aslında kendisine ait bir ticari işletmeyi kendi adına ve hesabına işletmiş olduğunu, davacının alacak taleplerinin değerlendirilmesinde davacı tarafından ... Kargo Ltd. Ştine kesilen faturalar olduğunu, bunların ... Kargo'nun defterlerine işlendiği fatura bedellerinin kasadan davacıya ödenmiş olduğunu, davacının ... Kargo Ltd. Ştiden herhangi bir alacağının olmadığını, davacı tarafından alacak konusunda başkaca bir belge senet ibraz edilmemiş olduğu, birleşen dava yönünden; davacının iddia ettiği aracılık müşteri temsilciliği ilişkisine dayandırdığı taleplerin zamanaşımının dava tarihi itibariyle dolduğunu, davalı vekilinin zaman aşımı definde bulunmuş olduğunu, davacı tarafından Kanun'un 132.134 maddelerinden birisinin gerçekleşmiş olduğu mütalaa edilmiştir.
O halde toplanan delillerden somut olayda, davacı tarafından davalı şirkette %50 ortak olduğunu bu konuda da davalılar ile adi ortaklık ilişkisi kurulduğunu ileri sürerek kar ve kazanç payı alacağı talep edilmiş davalılar ise limited şirkette hissesinin olmadığını ve adi ortaklık ilişkisinin kurulmadığı savunmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile davalılar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulup kurulmadığı ve davalı şirkette davacının payının olup olmadığına ilişkindir.
Bu kapsamda davacı tarafından davalı Limited Şirketin gizli ortağının tespiti de istenildiği anlaşılmakla, Limited Şirketler 6102 sayılı TTK'nun 573 ve devamı maddesinde düzenlenmiştir.
Buna göre; bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında esas sermayesi belli olan ve bu sermayesi esas sermayede paylarının toplamından oluşmaktadır.
Buna göre; şirkete ortak olanların ortaklık payları oranında şirket sermayesine katılmaları gerekmektedir.
Ortaklık kuruluş aşamasında olabileceği gibi sonradan pay devri ile de olabilmektedir.
Kuruluş aşamasında şirket ortakları ana sözleşmede gösterilmektedir.
Şirket ortaklık payları (sermaye) pay defterine kaydedilir. Pay devrinde ise devir işleminin noterden yapılması, ana sözleşmede aksine hüküm yoksa ortaklar genel kurulunun onayı ile gerçekleşir. Devir işlemi gerçekleştikten sonra şirket müdürü tarafından ticaret siciline tescil ettirilir.
Şirket hissedarlığı hususunda uyuşmazlık çıktığın da taraflar arasında ortaklığın tespiti davası açılmaktadır. Tespit kararının şirkete karşı sonuç doğurabilmesi için de şirkette davalı gösterilmektedir. Ancak Limited Şirketi ile ilgili mevzuatta gizli ortak diye bir düzenleme yoktur.
Bunun yanında üçüncü kişi tarafından bir şahsın şirket ortağı olduğu ileri sürülerek şirket ortağı olduğunun tespiti talep edilememektedir. Diğer bir değişle mevzuatımızda sermaye şirketlerinde gizli ortaklık kavramı kabul edilmiş değildir.
Dolayısıyla davacı tarafından davalı şirketin gizli ortağı olduğunun tespitine yasal olanak bulunmadığı gibi bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen gerekçeli denetime açık 26/06/2018 tarihli raporda, vurgulandığı üzere davacının davalı ile gizli ortaklık ilişkisinin bulunmadığı gibi kendisine ait bir ticari işletmeyi kendi adına ve hesabına işlettiği ve davalı şirketten alacağının olmadığı düzenlenen faturaların ödendiği anlaşılmakla davacı tarafından adi ortaklık ilişkisi ve şirketi ortağı olduğuna dair iddialarının ispat edilmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin bu dosyası ile birleşen Bursa 1. ATM'nin ... esas ve ... karar sayılı dosya yönünde incelendiğinde:
Davacı tarafından davalının İstanbul Şubesinde müşteri temsilcisi olduğunu, davalıya müşteriler tarafından ödenen bedellerin kendi hesabına aldığını, davacıya ödeme yapmadığını beyan ederek 2005 yılı 23.600 TL, 2006 yılı 16.530 TL, 2007 yılı 31.860 TL, 2008 yılı 16.520 TL haksız kazanca dayalı alacağı olduğu ileri sürülmüş, davalı ise zaman aşımı definde bulunmuştur.
Dava konusu davacı tarafından ileri sürülen müşteri temsilciliğinden ilişkisinin kurulduğu tarih ve haksız kazanca dayalı talep edilen alacak tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunun 126. Maddesine göre"Aşağıdaki alacak veya davalar hakkında beş senelik müruru zaman cari olur:
Ticari olsun olmasın bir şirket akdine dayanan ve ortaklar arasında veya şirketle ortaklar arasında açılmış bulunan bütün davalar ile bir şirketin müdürleri, temsilcileri,murakıplariyle şirket veya ortaklar arasındaki davalar, vekalet akdinden, komüsyon aktinden,acentalık mukavelesinden, ticari tellallık ücreti davası hariç,tellallık akdinden ... bütün davalar, mütaahhidin kasıt veya ağır kusuru ile akdi hiç veya gereği gibi yerine getirmemiş ve bilhassa ayıplı malzeme kullanmış veya ayıplı bir iş meydana getirmiş olması sebebiyle açılacak davalar hariç olmak üzere istisna akdinden ... bütün davalar." müşteri temsilciliğine dayalı alacak için zamanaşımının 5 yıl olup eldeki dava ise 15/09/2014 yılında açıldığı anlaşılmakla haksız kazancın ileri sürüldüğü 2008 yılından itibaren 5 yılın tamamlandığından birleşen dosya yönünden zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A-1-Asıl davanın subut bulmadığından reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 35,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 148,50 TL'den mahsubu ile bakiye 112,60 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK' nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
B-1-Mahkememizin bu dosyası ile birleşen Bursa 1. ATM'nin ... esas ve ... karar sayılı dosya yönünden açılan davanın zaman aşımı sebebi ile reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 35,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 426,95 TL'nin mahsubu ile bakiye 391,05 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen dosya davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.000,00 TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davacısından alınarak birleşen dosya davalısına verilmesine,
6-HMK' nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı birleşen dosya davalı vekilinin ve davalı birleşen dosya davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/09/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.