TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/12/2024
KARAR TARİHİ : 25/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;Müvekkilin sigortalanmış olan işyeri 26.06.2023 tarihinde hırsızlığa uğramış ve işyerinin önünde bulunan ön demir doğramaların sökülüp çalındığını ve işyerinin içerisinde bulunan tüm aydınlatmanın kabloları ile birlikte söküldüp çalındığı, içeride bulunan ürünlerin çalındığını ve parçalandığını gördüklerini, bu hırsızlık olaylarının akabinde müvekkil şikayette bulunduğunu, yaşanılan bu olaylar üzerine, sigortalı müvekkil tarafından, hırsızlık olayından kaynaklanan zarara ilişkin olarak davalı sigorta şirketine teminat kapsamında süresi içerisinde başvurulduğunu, başvuru neticesinde davalı sigorta şirketinde ,,, nolu hasar dosyaları açıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkil şirketin zararına karşılık herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine; tarafımızca 05.12.2024 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuş, ancak arabuluculuk sürecinden de bir sonuç alınamadığını, davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığına dair 26.12.2024 tarih 2024/... başvuru nolu Arabuluculuk Son Tutanağını da sunduklarını, anılan tüm bu nedenlerle, müvekkil şirketin hırsızlık olayı nedeniyle yaşamış olduğu zararın 26.06.2022 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden Fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, şirketin poliçe kapsamında kalan hırsızlık olayı nedeniyle yaşamış olduğu zararına karşılık HMK 107/2 maddesi gereğince belirsiz alacak olarak 1.000,00 TL sigorta tazminat tutarının 26.06.2022 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan yasal faizi jile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talepler zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı yönünden reddini dava yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, davacının talep ettiği tazminat tutarı fahiş olup talepler poliçe şartları gereği teminat dışı olduğunu, ... Dekorasyon Üretım Sanayı Tıcaret Anonım Sırketı , Müvekkil şirket nezdinde, ... poliçe numaralı ... Paket Sigorta Poliçesi ile 23.12.2022-2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, daha önce hasar aşamasında davacı sigorta şirketinin başvurusu üzerine yapılan araştırmada sigortalının bir önlem almaması sebebi ve rizikonun degisen durumundan bilgi iletilmemesi sebebi ile talebin reddedildiğini, meydana gelen hasarda sigortalının herhangi bir önlem almaması sebebi ve rizikonun değişen durumundan müvekkili haberdar etmemesi nedeniyle talepler teminat dışı olduğu, ekspertiz raporunda da bu hususun tespit edildiği, haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ile harç ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; '' Dosyaya davacı ... Dekorasyon Üretim San. Tic. A.Ş., tarafından sunulan Demirba payları amortisman oranlarına göre 2022 yılı istisna tutarı (2000-TL) dikkate alınarak yapılahesaplamada Demirbaşların yıpranma payından sonraki DEMİRBAŞ Toplam Zarar Tutar 229.396,52 TL olarak hesaplanmıştır. (Demirbaşlar KDV Hariç değerdedir) Dosyaya davacı ... Dekorasyon Üretim San. Tic. A.Ş., tarafından sunulan faturalarda yapılan incelemede, ... Orman Ürünleri San….Ltd. Şti İle ... Ltd. Şti'den alınan toplam Ad fatura olup (Malzeme İçeriği; Mdf, Sunta Zımp teli, Tutkal, Mdflam vb..) bu fatura tutarların göre 179.088,27 TL , ... MASA LAMBASI Satılmak için alınan emtia (ürün) fatura tutarına göre, 5.035,00TL olup EMTİA (ÜRÜN) Toplam Zarar Tutarı 184.123,27-TL olarak hesaplanmıştır. (Emtia (Ürünler) KDV Hariç Değerlerdir) Demirbaşlar Zararı + Emtia Zararı (229.396,52+184.123,27) Toplam Zarar Tutarı 430.505,80 TL olarak hesaplanmıştır. Davaya konu hasarın ret bilgisi, poliçe sözleşmesinde yer alan "Hırsızlık Teminatı Önlem Özel Şartı" ile teorik olarak uyuşmaktadır. Poliçe sözleşmesinde, hırsızlık teminatının geçerliliğini aktif bir koruma önleminin (alarm, bekçi veya kepenk gibi) varlığına bağlanmıştır. Binanın kentsel dönüşüm sürecinde sahipsiz bırakılmasını ve bu önlemlerin alınmaması "ağır ihmal" ve "yükümlülük ihlali" olarak yorumlanmıştır. Güvenlik Önlemleri ve Poliçe Özel Şartları (Kloz 503);Yapılan incelemede, davacı sigortalının özellikle ilk hırsızlık olayından (06.06.2023) sonra işyerini korumaya yönelik (gece bekçisi temini, alarmın faal tutulması vb.) poliçede tanımlanan nitelikte yeterli ve ek bir güvenlik önlemi almadığı, binanın fiziksel olarak korumasız bırakıldığı tespit edilmiştir.Sigorta Genel Şartları (B.2 Maddesi) ve Yükümlülük İhlali;Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'nın B.2. maddesi gereğince; sigortalı, hasar gerçekleştikten sonra zararı önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür. Toplam 7 ayrı hırsızlık hadisesi beyan edilmesine rağmen, sigortalının giriş kapısını sadece tahta veya sac ile kapatmaya çalıştığı kanaatine varılmıştır.Binanın Durumu ve Rizikonun Değişimi;İşyerinin bulunduğu binanın kentsel dönüşüm kapsamına alındığı ve 26.04.2023 tarihinde tahliye kararı verildiği sabittir. Olay tarihlerinde binadaki diğer konut ve işyerlerinin boşaltıldığı, binanın ve çevresinin metruk hale gelerek hırsızlık eylemlerine açık, yüksek riskli bir duruma geçtiği görülmüştür. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sigorta konusu hasarın reddi poliçe sözleşmesinde yer alan "Hırsızlık Teminatı Önlem Özel Şartı" ile uyumludur. Riziko Anında işler durumda bir koruma önleminin (alarm, bekçi, kepenk) bulunmaması ve binanın kentsel Dönüşüm sürecinde korumasız bırakılması nedeniyle hasar "Teminat Harici" olarak mütalaa Edilmiştir.'' şeklinde görüş bildirmişlerdir. Bilirkişiden ek rapor talebinde bulunulduğu raporda özetle; Güvenlik Önlemleri ve Poliçe Özel Şartları (Kloz 503); Yapılan incelemede, davacı sigortalının özellikle ilk hırsızlık olayından (06.06.2023) sonra işyerini korumaya yönelik (gece bekçisi temini, alarmın faal tutulması vb.) poliçede tanımlanan nitelikte yeterli ve ek bir güvenlik önlemi almadığı, binanın fiziksel olarak korumasız bırakıldığı tespit edilmiştir.Sigorta Genel Şartları (B.2 Maddesi) ve Yükümlülük İhlali;Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'nınB.2. maddesi gereğince; sigortalı, hasar gerçekleştikten sonra zararı önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür. Toplam 7 ayrı hırsızlık hadisesi beyan edilmesine rağmen, sigortalının giriş kapısını sadece tahta veya sac ile kapatmaya çalıştığı kanaatine varılmıştır.İşyerinin bulunduğu binanın kentsel dönüşüm kapsamına alındığı ve 26.04.2023 tarihinde tahliye kararı verildiği sabittir. Olay tarihlerinde binadaki diğer konut ve işyerlerinin boşaltıldığı, binanın ve çevresinin metruk hale gelerek hırsızlık eylemlerine açık, yüksek riskli bir duruma geçtiği görülmüştür. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sigorta konusu hasarın reddi poliçe sözleşmesinde yer alan "Hırsızlık Teminatı Önlem Özel Şartı" ile uyumludur. Riziko anında işler durumda bir koruma önleminin (alarm, bekçi, kepenk) bulunmaması ve binanın kentsel dönüşüm sürecinde korumasız bırakılması nedeniyle hasar "Teminat Harici" olarak mütalaa edilmiştir.Davanın 19.02.2026 tarihli 2. Nolu celse, " ... 1-Davacının itirazlarının KDV yönünden kabulü ile, zarar kalemlerinin incelenip ek rapor düzenlenmesine “karar verildiği üzere yapılan inceleme ve değerlendirmede ;DEMİRBAŞLAR ZARARI:Dosyaya davacı ... Dekorasyon Üretim San. Tic. A.Ş., tarafından sunulan Demirbaş Faturalarına göre yapılan incelemede Fatura tarihleri ile 26.06.2023 tutanak tarihi arasında yıpranma payları amortisman oranlarına göre 2022 yılı istisna tutarı(2000-TL) dikkate — alınarak yapılan hesaplamada Demirbaşların yıpranma payından sonrakiToplam Zarar Tutarı" 229.396,52 —TL olarak hesaplanmıştır. Kök Hariç değerdedir) olup KDV DAHİL TUTAR ise 288.021.61TL raporda (Demirbaşlar KDVDosyaya davacı ... Dekorasyon Üretim San. Tic. A.Ş., tarafından sunulan faturalarda yapılan incelemede,... Orman Ürünleri San....Ltd.Şti İle ... Ltd.Şti'den alınan toplam 8 Adet fatura olup (Malzeme İçeriği;Mdf ,Sunta Zımp teli,Tutkal,Mdflam vb..) bu fatura tutarlarına göre 179.088,27 TL ,... MASA LAMBASI Satılmak için alınan emtia(ürün) fatura tutarına göre, 5.035,00TL olup Toplam EMTİA Zarar Tutarı 184.123,27-TL olarak hesaplanmıştır. (Emtia (Ürünler) KDV Hariç Değerlerdir) olup, KDV DAHİL TUTAR ise 217.265 46TL'dir.Demirbaşlar Zararı *Emtia Zararı (229.396,524184.123,27) Toplam Zarar Tutarı 430.505,80-TL olarak Kök Raporda KDV Hariç olarak hesaplanmış olup,Bu defa KDV DAHİL olarak hesaplandığında;Demirbaşlar Zararı *Emtia Zararı (288.021,614217.265,46) ; toplam 505.287,07TL tutarında olduğu tespit edilmiştir.'' şeklinde görüş bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, işyeri paket sigorta poliçesi kapsamında meydana geldiği ileri sürülen hırsızlık zararından kaynaklanan sigorta tazminatının tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; hırsızlık olayları nedeniyle davacıya ait işyerinde zarar meydana gelip gelmediği, gerçekleşen rizikonun poliçe teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı, davacının poliçede öngörülen koruma önlemlerini alma, rizikodaki değişikliği bildirme ve zararın artmasını önleme yükümlülüklerine uygun davranıp davranmadığı ile davalı sigorta şirketinin tazminat ödeme borcu bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Davalının zamanaşımı def’i, görev itirazı ve yetki ilk itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiştir. Uyuşmazlığın taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinden doğması nedeniyle TTK m.4 uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde bulunduğu, haksız fiilin meydana geldiği veya zararın gerçekleştiği yer mahkemesinin HMK m.16 gereğince yetkili olduğu ve dava tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla bu itirazların reddine karar verilmiştir.Dava konusu poliçenin 20/12/2022–20/12/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, hırsızlık teminat limitinin emtia yönünden 1.000.000,00 TL, demirbaş ve dekorasyon yönünden 600.000,00 TL olmak üzere toplam 1.600.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte sigortacının sorumluluğu yalnızca rizikonun poliçe süresi içinde gerçekleşmesine ve zararın teminat limitini aşmamasına değil, rizikonun poliçede tanımlanan biçimde gerçekleşmesine ve teminatın bağlı tutulduğu özel koşulların yerine getirilmesine de bağlıdır.Süper Kobim Paket Sigorta Poliçesine ekli “Hırsızlık Teminatı Önlem Özel Şartı”nda, hırsızlık teminatının geçerli olabilmesi için sigortalı işyerinde alarm sistemi, demir parmaklık veya kepenk, lamine güvenlik camı ya da gece bekçisi şeklindeki koruma önlemlerinden en az birinin alınmış ve rizikonun gerçekleştiği sırada işler durumda bulunması gerektiği düzenlenmiştir. Poliçe hükümlerinde ayrıca teminat kapsamındaki hırsızlığın kırma, delme, yıkma, zorlama veya araç kullanma suretiyle işyerine girilerek gerçekleştirilmesi koşulu aranmıştır.Dosya kapsamındaki hasar dosyaları, ekspertiz raporu ve bilirkişi incelemelerine göre; sigortalı işyerinin bulunduğu binanın kentsel dönüşüm kapsamına alındığı ve 26/04/2023 tarihinde tahliye kararı verildiği, binadaki diğer konut ve işyerlerinin boşaltılması sonucunda yapının metruk ve hırsızlık eylemlerine açık bir duruma geldiği belirlenmiştir. Davacıya ait işyerinde 06/06/2023 ile 03/07/2023 tarihleri arasında toplam yedi ayrı hırsızlık olayının meydana geldiği, ilk olaydan sonra dahi işyerinin alarm, bekçi, kepenk veya poliçede belirtilen nitelikte başka bir etkin koruma önlemiyle güvence altına alınmadığı anlaşılmıştır.Davacının giriş bölümlerini tahta veya sac levhalarla kapatmaya yönelik sınırlı girişiminin, işyerinin konumu, binanın metruk hâle gelmesi, önceki hırsızlık olaylarıyla güvenlik sisteminin işlevsiz kalması ve rizikonun tekrarlanma ihtimalinin somut biçimde ortaya çıkması karşısında yeterli bir koruma önlemi sayılamayacağı değerlendirilmiştir. Nitekim sonraki olayların bir kısmında kapı ve pencerelerin açık veya korumasız olması nedeniyle malların herhangi bir kırma, delme veya zorlama olmaksızın götürüldüğü, bu olayların poliçede teminat altına alınan hırsızlık tanımına da uymadığı tespit edilmiştir.TTK m.1446 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmek; TTK m.1448 ve Hırsızlık Sigortası Genel Şartları’nın B.2 maddesi uyarınca da rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yükseldiği durumlarda zararı önlemek, azaltmak ve artmasına engel olmak için imkânları ölçüsünde gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Somut olayda ilk hırsızlıktan sonra rizikonun tekrarlanma ihtimali açıkça ortaya çıkmasına rağmen işyerinde etkin bir güvenlik önlemi alınmamış ve sigortalı mahal art arda meydana gelen hırsızlık eylemlerine açık bırakılmıştır. Ayrıca binanın tahliye edilerek metruk hâle gelmesiyle riziko koşullarında meydana gelen esaslı değişikliğin sigortacıya zamanında bildirilerek poliçe şartlarının yeni duruma göre değerlendirilmesinin sağlandığı da kanıtlanamamıştır.Sigorta sözleşmesinden doğan tazminat isteminde, rizikonun poliçe süresi içinde ve teminat kapsamında meydana geldiğini ispat yükü sigortalıya aittir. Davacı, işyerinde hırsızlık olaylarının gerçekleştiğini ve birtakım emtia ile demirbaşların zarar gördüğünü ortaya koymuş ise de riziko tarihinde poliçenin geçerlilik koşulu olarak öngörülen koruma tedbirlerinden herhangi birinin işler durumda bulunduğunu ve zarar konusu olayların tümünün poliçede tanımlanan hırsızlık biçiminde meydana geldiğini kanıtlayamamıştır.Sigorta, mali müşavirlik ve metalürji alanlarında uzman bilirkişilerden oluşan heyet tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda; davacı şirketin sunduğu faturalar ve ticari kayıtlar incelenerek yıpranma payı ile istisna tutarı düşüldükten sonra demirbaş ve dekorasyon zararının KDV dâhil 288.021,61 TL, emtia zararının KDV dâhil 217.265,46 TL ve toplam maddi zararın 505.287,07 TL olduğu hesaplanmıştır. Bununla birlikte heyetçe, riziko anında işler durumda alarm, bekçi, kepenk veya eşdeğer bir koruma önlemi bulunmadığı, binanın kentsel dönüşüm nedeniyle korumasız ve metruk bırakıldığı, art arda gerçekleşen olaylara rağmen zararı önleyici tedbir alınmadığı ve hasarın poliçedeki “Hırsızlık Teminatı Önlem Özel Şartı” kapsamında kalmadığı belirlenmiştir.Bilirkişi ek raporunda davacının KDV yönündeki itirazı karşılanarak zarar miktarı KDV dâhil biçimde yeniden hesaplanmış; tarafların güvenlik kameralarının çalınması, işyerine giriş biçimi ve koruma önlemleriyle ilgili itirazları da değerlendirilmiştir. Kök ve ek raporların dosya kapsamındaki ekspertiz tespitleri, poliçe hükümleri ve hasar evrakıyla uyumlu, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu kabul edilmiştir. Zarar miktarının hesaplanmış olması tek başına sigortacının ödeme yükümlülüğünü doğurmayıp öncelikle zararın poliçe teminatına girdiğinin kanıtlanması gerektiğinden, davacının yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve talep artırım dilekçesi sunmak üzere süre verilmesi yönündeki istemleri sonuca etkili görülmemiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı işyerinde zarar meydana gelmiş olmakla birlikte hırsızlık teminatının geçerliliği için poliçede açıkça öngörülen koruma önlemlerinin riziko tarihlerinde işler durumda bulunmadığı, ilk olaydan sonra artan ve somutlaşan rizikoya rağmen yeterli tedbir alınmadığı, sonraki olayların bir kısmının poliçede aranan zorlayıcı giriş unsurlarını taşımadığı ve böylece zararın teminat kapsamında kaldığının davacı tarafından ispatlanamadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin tazminat ödeme borcu doğmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 427,60TL peşin harçtan eksik kalan 304,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine
5-Arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.600,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 25/06/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır