T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi ve Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 17/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/07/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar .... ile .... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 06/03/2020 tarihinde kayıtıl maliki davalı ....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, sürücüsü davalı .... olan ..... plakalı aracın mesai bitiminde ...Tekstil isimli iş yerinden çıkarak servis aracına binmek üzere yaya olarak caddenin karşısına geçmek isteyen davacı ....e çarpması sonucu davacı ...in %95 oranında çalışma gücünü kaybederek yatağa mahkum hale geldiğini, meydana gelen kaza sebebiyle Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının ....soruşturma numaralı dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğünü, kazanın davalı sürücünün tam ve asli kusuru nedeniyle meydana geldiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı giderlerinin toplam 300,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan (davalı sigorta şirketi Bakanlıkça belirlenen ZMSS için kaza tarihindeki sakatlık ve tedavi gideri limitleri ile sınırlı olmak üzere), sürücü ve işleten davalı için kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile, davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihi olan 17/09/2020 tarihinden itibaren tahsile kadar işleyecek Türkiye Merkez Bankası’nın kısa vadeli krediler için öngördüğü avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi zararının tazmini amacıyla davacı ... için 150.000,00 TL, davacı .... için 100.000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve işleten olan davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 10/10/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi sunmuş geçici-sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri alacağı taleplerini 4.194.088,34 TL yükseltilerek dava değerinin toplam 4.194.388,34 TL olarak belirlenmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı .... AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; başvuruya konu kazada sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğuna ilişkin aleyhe hususların kabul edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, kaza sırasında yaya olan davacı ...ün normal seyrinde yolda gelmekte olan aracın önüne atlayarak kazaya kendi kusuruyla sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağında hıza ilişkin bir kusur yöneltildiğini fakat bunun gerekçesinin yeteri kadar detaylı açıklanmadığını, kusur oranlarının tespiti için uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmasını talep ettiklerini, başvuranın sürekli maluliyetine ilişkin zararı ve bakıcı giderlerinin başvuran tarafa ödendiğini, somut olayda başvuru konusu kaza iş kazası olduğundan başvuranlara maluliyet aylığı bağlandığını, geçici iş göremezlik tazminatının tedavi gideri ve bakıcı giderinin trafik poliçesi teminatı dışında olduğunu, söz konusu davada ceza dosyasının celbini talep ettiklerini, her halükarda faiz başlangıcına dair taleplerin yerinde olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalılar .... ve .... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda davacı ...ün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin KTK 52/1-b kuralını ihlal ettiğine ilişkin hiçbir somut delil bulunmadığını, davadan önce sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda davacılara 338.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, maluliyetin tespitine yönelik Adli Tıp Kurumu tarafından rapor alınması gerektiğini, manevi tazminat bedelinin olayın oluşuna ve kusur durumuna göre fahiş bir bedel olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının .....soruşturma sayılı dosyası, Pamukkale Üniversitesi Adli Tıp Kurumu raporu, İstanbul Adli Tıp Kurumu raporu, bilirkişi raporları, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; dava ve cevap dilekçeleri, alınan bilirkişi raporları ile Adli Tıp raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; trafik kazasının meydana gelmesinde davacı yaya Halil'in %35, davalı sürücünün %65 oranında kusurlu oldukları, davacı ...in trafik kazasına bağlı yaralanmasının %98 oranında maluliyetine yol açtığı, iyileşme süresinin kaza tarihinden sonra 24 aya kadar uzayabileceği, kaza sonrası davacının sürekli bakıcıya ihtiyaç duyduğu, kusur ve maluliyet durumuna göre zararın bilirkişi marifetiyle hesaplandığı ve davacı tarafın bu belirlemeye göre dava değerini artırdığı, ancak yargılama sürecinde davacı ...in 23/11/2023 tarihinde yaşamını yetirdiği, bu nedenle ölüm tarihine kadar oluşan zarar yönünden tazminat bilirkişisinden ek rapor alındığı, ek rapora göre davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenmiş değerinin davacı ...in geçici ve sürekli iş görmezlik zararını karşılamış olduğu, bu nedenle davacı ....in açtığı iş görmezlik maddi tazminat davasının yargılama sırasında vefatından dolayı konusuz kaldığı, davacı ...in ölüm tarihine kadar 92.629,80 TL bakıcı gideri hesaplandığı, davacı ...in ölüm tarihine kadar açtığı davada haklı olduğu, maddi tazminat miktarının bu davacının ölümünü nedeniyle değişmesinden dolayı davalı taraf yararına vekalet ücreti takdiri gerekmediği gerekçesiyle; davacının davacı .... ün maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve 92.629,80 TL bakıcı gideri tazminatının davalı .....AŞ’den kişi başına sağlık gideri teminatı poliçe limiti olan 410.000,00 TL ile sınırlı olarak temerrüt tarihi olan 30/09/2020 tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi birlikte, davalılar .... ve ....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden olay tarihi olan 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacının Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ....esas ve karar sayılı veraset ilamına göre mirasçısı davacı ....e ödenmesine, davacıların manevi tazminat isteminin kabulü ile davacı .... için 150.000,00 TL manevi tazminatın, davacı .... için 100.000,00 TL manevi tazminatın 06/03/2020 kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve .... Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ....’e ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalılar .... ve .....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin maliki ve sürücüsü olduğu aracın kurallara uygun olarak normal hızda seyir halinde iken davacı ...ün aniden yola çıkması sebebiyle kazanın meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davacı ...ün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin hızından önce işveren ve davacının alacağı önlemler ile kazanın önlenebileceğinin somut olarak ortada olduğunu, ilk derece mahkemesince tek bir rapor üzerinden itirazlar değerlendirilmeden raporun hükme esas alınmasının hakkaniyete ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil ettiğini, meydana gelen kazada kusuru olmayan müvekkillerinin tam kusurluymuş gibi maddi külfet altına sokulmak istenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkillerinin kazadaki sorumluluğunun yalnızca kusur oranın olduğunu, dava tarihinde davacının vefatı öngörülemeyeceğinden ....yönünden bakiye ömür dikkate alınarak talep edilen manevi tazminatın, vefat sebebi ile kaza tarihi ile vefat tarihi arasındaki süreye oranlanarak hükmedilmesi gerektiğini, bedel arttırım ile yükseltilen dava değeri üzerinden değil, sübjektif değerlendirme ile davadaki vefat ve yaralanma oranı dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline çarpan aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmek suretiyle taşıt trafiği için bir engel teşkil etmeksizin yolu kontrol ederek karşıdan karşıya geçmeye çalıştığını, ancak araç sürücüsünün aşırı hız yapması nedeniyle müvekkilin aracı fark etmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline çarpan aracın sürücüsünün yasal hız sınırlarına riayet ettiğini iddia etmiş ise de bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, davalının istinaf nedenlerinin hukuka aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesi yargılaması esnasında ileri sürülmeyen itirazların istinaf incelemesinde dikkate alınması mümkün değilse de hesaplamanın brüt asgari ücret üzerinden yapılmasının hukuka uygun olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı yasanın 56/2 maddesi gereğince ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalı ...in sevk ve idaresindeki, davalı ....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin maliki olduğu, davalı sigorta şirketine trafik sigortalı aracın, yaya olarak karşıdan karşıya geçmekte olan davacı ..e çarpması sonucu davacı ....yaralanmış, engelli hale gelmiş, bu nedenle de maddi ve manevi tazminat talep etmiş, diğer davacı annesi ....da oğlunun yaralanması nedeniyle manevi tazminat talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda geçici ve sürekli iş görmezlik maddi tazminat davasının konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakıcı giderine yönelen maddi tazminat davanın kısmen kabulüne, manevi tazminat istemli davanın tam kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalılar ....ile ....Enerji Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-06/03/2020 tarihinde, işleteni davalı ....Enerji Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, sürücüsü davalı ...olan ... plakalı aracın Denizli ...Caddesi istikametinden ....yolu istikametine doğru seyrederken, mesai bitiminde ...Tekstil Kon. San ve Tic. AŞ isimli iş yerinden çıkarak servis aracına binmek üzere yaya olarak caddenin karşı tarafına geçmek isteyen ....'e çarpması suretiyle yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.
2-Denizli 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı dosyasının incelenmesinden 26/11/2021 tarihinde davalı sürücü ....hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan TCK'nın 89/1, 89/2-b.d.e, 89/3-b, maddeleri uyarınca sanığın cezalandırılması için kamu davası açılmış ise de; dosya içerisinde yer alan evraklar incelendiğinde görüleceği üzere katılan ....hakkında PAÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 04/03/2021 tarih ve ... raporu gereğince olay tarihi üzerinden 18 ay geçtikten sonra rapor aldırılması istendiğinden şartının gerçekleşmesini beklemek üzere CMK'nın 223 madde 8. fıkra 2. cümle gereğince sanık hakkında açılan kamu davasının durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı ...ün yargılama devam ederken 23/11/2023 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.
3-Trafik ekiplerince tutulmuş olan kaza tespit tutanağında davacı ...ün 2918 Sayılı KTK m.68/1-c "Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde; taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları" kuralını ihlal ederek kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, davalı sürücünün ise aynı kanunun 52/1-c maddesini ihlal ederek tali kusurlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
İlk derece mahkemesince İstanbul nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak İTÜ trafik kürsüsünde görevli bir trafik bilirkişisine dosyanın tevdii ile ceza dosyası ile eldeki dosyanın kapsamı bir bütün halinde değerlendirilerek kusur durumlarının yüzdelik olarak belirlenmesi şeklinde rapor tanzim edilmesinin istenmiş olup; Dr. Öğr. Üyesi ... 04/04/2022 tarihli raporunda özetle; davalı sürücü .... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b maddesinde geçen kurallara uymadığı, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile %35 oranında tali kusurlu olduğu, mağdur yaya ...ün .... caddesi üzerinde servisine geçmek için karşıdan karşıya geçmek istediği esnada meydana gelen trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 68/b, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 138/b-c-d maddelerinde geçen kurallara uymadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı %65 oranında asli kusurlu olduğu yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür. Bu rapor olayın oluş şekline uygun olduğundan, ilk derece mahkemesince maddi ve manevi tazminat miktarının bu kusur oranına belirlemesi yerinde görülmüş, davalılar vekilinin kusura ilişkin istinaf itirazı ret edilmiştir.
4-Dosyanın İstanbul ATK'ya gönderilerek meydana gelen kaza nedeniyle davacı ...in geçici ve kalıcı iş göremezlik maluliyeti olup olmadığı var ise illiyet bağı bulunup bulunmadığı, davacıda maluliyet var ise ağır bedensel zarar olup olmadığı, kaza nedeniyle bakıma muhtaç olup olmadığı, bakıma muhtaç ise ne kadar süre ile bakıma muhtaç olduğu hususlarında Erişkinler İçin Engellik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup; İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 22/05/2023 tarihli raporunda özetle davacının yaralanmasına bağlı tüm vücut engellilik oranının %98 (yüzdedoksansekiz) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 24 (yirmidört) aya kadar uzayabileceği, dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olduğu mütalaasında bulunulduğu anlaşılmıştır.
5-Davalı .... yargılama sırasında, ilk derece mahkemesince maddi zarar miktarı belirlendikten ve davacı tarafça dava değeri artırıldıktan sonra vefat etmiştir. Bu ölüm nedeniyle ilk derece mahkemesince ölüm tarihine kadar gerçek zararın belirlenmesi için tazminat bilirkişinden ek rapor alınmış, bu ek rapora göre davacıya sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ölüm tarihine kadar oluşan zararı karşıladığı, ölüm tarihi itibariyle de davacı ...in bakıcı giderinin 92.629,80 TL olduğu mütalaa edilmiş ve ilk derece mahkemesi de yargılama sırasında gelişen bu duruma göre hüküm kurmuştur. Davacı tarafça dava değerinin artırıldığı tarih itibariyle davacı ...in hayatta olduğu, TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel ölüm tarihine kadar maddi tazminat talep edebileceği, davacı ...in de aynı şekilde hareket ettiği, yalnız yargılama sırasında ölümü nedeniyle tazminat miktarının ölüm tarihine kadar belirlendiği, tazminat miktarının bu şekilde düşük belirlenmesinde davacı tarafa atfedilebilecek bir kusur bulunmadığından ilk derece mahkemesince davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi dosya kapsamına uygun bulunmuştur.
6-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumları, davacının yaralanmasının derecesi ve niteliği (%98 oranında kalıcı maluliyet, 24 ay iyileşme süresi, sürekli bakıcı ihtiyacı), paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince hükmedilen tazminat davacıların manevi zararlarının karşılamasını sağlayacak olup, hükmolunan manevi tazminat miktarı bu nedenle isabetlidir.
Yine zarar kaza tarihinde oluştuğu için yargılama sırasında vuku bulan ölüm nedeniyle manevi tazminatın yaşam süresine oranlanması mümkün olmadığından, davalıların manevi tazminatın daha düşük hükmedilmesine yönelen istinaf itirazı da kabul görmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalılar .... ve ....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar .... ve .... Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davalılar ... ve .....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile (4.269,40 TL + 1.581,86 TL) 5.851,26 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 17.553,78 TL istinaf karar harcının davalılar ... ve .....Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin davalılar ... ve .... Pano Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 17/07/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nın 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.