T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 28/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/02/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ile davalı .... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/03/2015 tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı yolcu otobüsünün devrildiği ve bu kazada davacının yaralandığını, kaza yapan otobüsün davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinin, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından da kasko (ihtiyari mali mesuliyet) sigorta poliçenin düzenlendiğini, davacının turizm rehberliği işi yaptığını ve aylık kazancının kaza tarihi itibarıyla ile 3.600,00 TL olduğunu, bu kaza sebebiyle davacının uğradığı zarara karşılık 4.500,00TL çalışma gücü kaybından 500,00 TL kazanç kaybından 100,00 TL bakıcı masrafı kaybından doğan 5.100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden, bu mümkün olmadığı takdirde temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan sıralı sorumluluk hükümlerine göre tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap süresinin uzatılması için dilekçe vermiş ise de bilahare ayrıca bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ....plakalı aracın davalı müvekkili tarafından kaza tarihinde ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, müvekkilinin sorumluluğunun kendisinden önce gelen zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ile karşılanmayan zararlarla ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davalının sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale gelebileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın kaza tarihinde davalı müvekkili sigorta şirketi tarafından İMMS poliçesi ile ve kombine tek limit 100.000,00 TL ile sınırlı sigortalandığını, davalının sorumluluğunun karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve ZMMS poliçesini düzenleyen şirketlerden sonra geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, bilahare verdiği dilekçe ile ise davacının emniyet kemeri takmayarak müterafik kusurlu sayılıp hükmedilecek tazminattan indirim uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLER :
Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı raporu, aktüer bilirkişi raporu, SGK ve emniyet araştırma evraklar ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacının çalışma gücü kaybı, kazanç kaybı ve bakıcı masrafından kaynaklanan toplam 806.314,06 TL zararının emniyet kemeri takmadığının anlaşılması sebebiyle % 20 oranında indirim uygulanarak kalan 645.051,25 TL'nin yargılama sırasında davalı .... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme ile feragat konusu edilen 268.000,00 TL'sinin ve davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden feragat konusu edilen 290.000,00 TL'sinin mahsubu ile kalan 87.051,25 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den temerrüde düştüğü (Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın 16.09.2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla) 05/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden reddine; davacının ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müterafik kusur indirimi nedeniyle reddedilen miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirim mahiyetinde olduğundan, davalılar lehine bu kısım üzerinden vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinin gözönüne alınmayışının doğru görülmediğini, zarara neden olan davalının aracın ticari araç olması nedeniyle temerrüt faizi olarak ticari faize hükmedilmeyişinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkememi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulünü istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin mükerrer ödeme için karar kurulduğunu, SGK'nın yapmış olduğu ödemelerin dikkate alınmadığını, davaya konu kazanın bir iş kazası olması sebebiyle davacıya bu kaza sebebi ile rücuya tabi maaş bağlanıp bağlanmadığının belirlenmesini istediklerini, dava konusu kazada ise sürekli iş göremezlik zararının 580.000,00 TL olmadığı nazara alındığında müvekkili şirket yönünden iş bu davanın reddi gerektiğini, mahkemece sigorta şirketlerinin teminatlarının ayrılmaması sebebiyle hatalı karar verdiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderlerinin davalı şirket sorumluluğunda olmayıp diğer şirketlerin sorumluluğunda olduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunun hatalı düzenlendiğini, davalı şirkete faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, davacının ... Sigorta A.Ş. yönünden 268.000,00 TL üzerinden sulh olması sebebiyle belirlenen tazminattan 268.000,00 TL'nin mahsup edildiğini, fakat ... Sigorta A.Ş.'nin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile 290.000,00 TL olduğunu, eksik ödeme nedeniyle davacının sıralı sorumluluk gereği sonraki şirketten talepte bulunamayacağını, yerel mahkemenin kararında davacı tarafından yatırılan harcın tamamından sorumlu tutulduğunu, ilgili harçlardan diğer davalıların da sorumluluğu bulunduğunu, bu hususun dikkate alınmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun kabul red oranına göre belirlenmesi gerekirken tüm yargılama giderleri ve harçlardan sorumlu tutulduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; poliçe limitleri toplamı 490.000,00 TL olduğundan, diğer zararların zaten harç tamamlamaya konu edilmediğini, dolayısıyla mükerrer bir ödemenin söz konusu olmadığını, davacının sürekli iş göremezlik zararının 580.000,00 TL'nin üzerinde olduğundan, ilk iki sigorta şirketinden sonra bakiye zararın üçüncü sıradaki davalı ... Sigorta A.Ş..tarafından karşılanması gerektiğini, davacının 12 ay boyu faaliyet gösteren bir şirkette çalıştığından gelirinin belirlenmesinde herhangi bir hata bulunmadığını, sigorta şirketinin yapılan tebligata rağmen dava konusu alacak hakkını öğrenmediğini iddia etmesinin mümkün olmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır.
Davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı yolcu otobüsünün 29.03.2015 günü devrilmesi sonucunda davacı yaralanmıştır. Otobüs, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ve zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi ile, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile, davalı .... Sigorta A.Ş. tarafından da kasko (ihtiyari mali mesuliyet) sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır. Davacı bu yaralanması nedeniyle uğradığı maddi zararın tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; davacı lehine hesaplanan maddi tazminattan, davacının müterafik kusuru nedeniyle mahkeme tarafından yapılan indirim sonucu belirlenen tazminat tutarları hüküm altına alınırken, davanın kısmen reddine karar verildiğinden, davalı ... Sigorta A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Oysa, yasal düzenlemeler gereği, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 51 ve 52 inci maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinin gözönüne alınması gerekirken, davalı ... Sigorta A.Ş. yararına müterafik kusur indiriminden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle de kaldırılması gerekmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde ticari faize hükmedilmesini talep etmiştir. Kazaya sebebiyet veren araç, ticari nitelikte yolcu taşıma otobüsü olduğu anlaşıldığından, hükmedilen tazminata ticari faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken yasal faize karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
2-a)Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; aktüerya bilirkişi raporunda davacının gelirinin asgari ücretin 3,3 katı kabul edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin, aktüerya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davacının kabul edilen gelirine ilişkin bir itirazı bulunmadığı, yargılama aşamasında ileri sürülmeyen bu hususun istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceğinden davalı vekilinin davacının gelirine ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
b)Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası arasında müteselsil sorumluluk değil, sıralı sorumluluk bulunmaktadır. Bir sonraki sigortacıdan tazminat talep edilebilmesi için, önceki sigorta poliçesi limitinin tüketilmiş olması gerekir.
Davacı trafik kazasına bağlı olarak %33,2 maluliyet hali oluşacak, 9 aya kadar iyileşebilecek ve 3 aya kadar bakıcıya ihtiyaç duyacak derecede yaralanmıştır.
Tazminat bilirkişisi davacının geçici iş görmezlik zararının 30.744,01 TL, sürekli iş görmezlik zararının 771.965,55 TL ve bakıcı gideri zararının 3.604,50 TL olduğunu mütalaa etmiştir. Kaza tarihi itibariyle gerek zorunlu karayolu taşımacılık mali mesuliyet sigortası ve gerek zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçe limitleri sakatlık klozu için 290.000,00 TL tedavi gideri klozu için 290.000,00 TL ile sınırlıdır. Sürekli iş görmezlik zararı sakatlık teminatına, geçici iş görmezlik ve geçici bakıcı gideri zararları ise tedavi teminatına dahildir. Davacı karayolu taşımacılık mali mesuliyet sigortacı olan davalı ... Sigorta A.Ş. ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki davalardan feragat etmiştir. Davacının yaptığı bu feragat sigorta poliçe limitleri dahilindeki zararlardan dolayı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... A.Ş.'ne de sirayet edecektir. Davacının geçici iş görmezlik ve bakıcı gideri zararları toplamı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi tedavi teminat limitini aşmadığı gibi, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçe limitini de aşmamaktadır. Davacının feragati nedeniyle ihtiyari mali mesuliyet sigortacı olan davalı ... A.Ş.'den talep edebileceği geçici iş görmezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatı da bulunmaktadır. Davacının sürekli iş görmezlik zararı 771.965,55 TL, emniyet kemeri takmadığından müterafik kusur indirimi yapıldığında netice zarar 617.572,44 TL'dir. Davacı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı ve zorunlu mali mesuliyet sigortası hakkındaki davadan feragat ettiği gözetildiğinde davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu bu her iki poliçenin limitlerini aşan kısımdır. Her iki sigorta poliçe teminat limiti toplamı (290.000,00 TL + 290.000,00 TL) 580.000,00 TL, 617.572,44 TL netice zarardan mahsup edildiğinde, davacının, davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı .... Sigorta A.Ş.'nden talep edebileceği sürekli iş görmezlik tazminatı 37.572,44 TL olmaktadır. İlk derece mahkemesince sigorta poliçelerinden sakatlık teminatı ve tedavi teminatı ayrımı yapılmadan ve davalı ... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limiti ile değil, yaptığı ödeme kadar mahsup yapılmak suretiyle davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine olacak şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
c)Davacı tarafından, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne davadan önce yazılı olarak başvurulduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır. Davacı taraf Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasında daha önce dava açmış ise de, bu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedildiği beyan edilmektedir. Bu durumda davacının 2918 Sayılı Yasanın 97 ve 101. maddeleri gereğince davalı sigorta şirketine yazılı olarak başvurulmadığı, dava şartı yokluğundan retle sonuçlanan davanın açılmasının yazılı başvuru koşulunu bertaraf etmediği dikkate alındığında, davalı sigorta şirketinin eldeki dava ile temerrrüde düştüğü dikkate alınmadan, davadan önceki bir tarihin faizin başlangıç tarihi olarak esas alınması yerinde görülmemiştir.
ç)Davacıya SGK tarafından sürekli iş görmezliği nedeniyle bir tazminat ödemesi yapılmamıştır. Yapılması halinde peşin sermaye değeri davalıya rücu edilebilecektir. Davalı sigorta şirketi SGK'na ödeme yapması halinde bu ödemeyi sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacıdan talep edebileceğinden, ilk derece mahkemesince peşin sermaye değeri bakımından inceleme yapılmamış olması aleyhe değerlendirilmemiştir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin gelire ve peşin sermaye değerine yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf istemi ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin tazminat miktarına ve faizin başlangıç tarihine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacının ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı sürekli iş görmezlik tazminatı davasının kısmen kabulü ile 37.572,44 TL tazminatın 01/03/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, davacının fazlaya ilişkin talebi ile geçici iş görmezlik tazminatı ile bakıcı gideri tazminatının feragatin sirayeti ve müterafik kusur nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin gelire ve peşin sermaye değerine yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin istinaf istemi ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin tazminat miktarına ve faizin başlangıç tarihine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
3-İlk derece mahkemesi olan Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı, 24/06/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacının, davalılar .... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE,
b)Davacının, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı sürekli iş görmezlik tazminatı davasının KISMEN KABULÜ ile 37.572,44 TL tazminatın 01/03/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin sürekli iş görmezlik tazminatı talebi ile geçici iş görmezlik tazminatı ile bakıcı gideri tazminatının feragatin sirayeti ve müterafik kusur nedeniyle reddine,
c)Alınması gerekli 2.566,57 TL harçtan, peşin olarak alınan 35,90 TL harç ile ıslah yoluyla alınan 1.637,70 TL harcın mahsubu ile kalan 892,97 TL karar ve ilam harcının davalı .... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye verilmesine,
ç)Davacı tarafça davalı ... Sigorta A.Ş yönünden yapılan 374,10 TL yargılama giderlerinin kabul ret oranına göre hesaplanan 29,93 TL kısmı ile peşin ve ıslah yolu olarak alınan harç gideri 1.673,60 TL olmak üzere toplam 1.703,53 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
d)Davacının, davalılar ... Sigorta A.Ş. ve .... Sigorta A.Ş. yönünden yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e)Davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. kendilerini vekil aracılığıyla temsil ettirmişlerse de, davacının feragatinin bu davalıların yaptığı ödemeye bağlı olması ve hakkın özünden feragat etmemesi nedeniyle, bu davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
f)Davacı kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1 maddesi gereğince belirlenen 30.000,00 TL nispi vekâlet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
g)Davalı .... Sigorta A.Ş. kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, müterafik kusur indirimi dışında, sürekli iş görmezlik tazminatının esastan reddi ile geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebinin reddinden dolayı AAÜT'nin 13/1-3 maddesi gereğince belirlenen 30.000,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
ğ)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
5-Davacı ve davalı ... Sigorta AŞ tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 59,30 TL istinaf karar harcının davacıya; (1.068,21 TL + 418,41 TL) 1.486,62 TL istinaf karar harcının ise davalı ...Sigorta A.Ş.'ye talepleri halinde iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve Hazineye gelir kaydına karar verilen 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 33,00 TL tebligat giderinden ibaret 195,10 TL istinaf yargılama giderinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ve Hazineye gelir kaydına karar verilen 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 60,50 TL posta giderinden ibaret 222,60 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Artan istinaf gider avansının ilgililerine iadesine,
9-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 28/01/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...