T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/5 Esas
KARAR NO : 2026/478
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 02/01/2025
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacıların ... .... ... İşletmeciliği'ni müştereken işleten ... İli ... İlçesi ... ... ve ... İli ... İlçesi .. ... Kooperatifi'nin Yedek Yönetim Kurulu Üyeleri olduğunu, tebliğ tarihi yazılı ... ... Genel Müdürlüğü'nün ... Tarihli ve Görevden Alma ve Kayyım Heyeti Atanması Konulu yazısı ile bahsi geçen koopereatiflerin yönetim kurulu üyelerinin yanında yedek üye olan davacıların da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 90. maddesinin 3. fıkrası gerekçe gösterilerek görevlerine tedbiren son verildiğini, söz konusu tedbiren görevden alma işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve buna gerekçe gösterilen mevzuat hükmüne ve bu hükmün unsurlarına tamamen aykırı olduğunu ve iptalinin gerektiğini, Kooperatif Yöneticilerinin Görevlerine Tedbiren Son Verilmesinde Usul ve Bulunması Zorunlu Şartların yerine getirilmemiş olduğunu, bu nedenle iptalinin gerektiğini, bu şartlardan yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda ifadesine binaen bu şartın varlığı halinde ve her halde kümülatif olarak oluşmuş olması gerekmekte olduğunu, ilgili hükmün gayesinin, yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinden dolayı ileride telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla görevden alınması olduğunu, aralarında görev dağılımı olan yönetim kurulunun tamamının tedbir amaçlı olsa bile görevden alınmasının hükmün gayesini aşacağını, böyle bir durumda söz konusu kooperatifte yönetim kurulu üyelerinin görev dağılımı veya yönetim yetkisinin devrinin olup olmadığının öncelikle incelenmesi gerektiğini, hukuka aykırı eylem ve işlemlerden hangi yönetim kurulu üyesinin sorumlu olduğunun açık bir şekilde tespit edilmesinin gerektiğini, davacıların kooperatif yöneticisi olmadıklarını, yedek yönetim kurulu üyeleri olmalarından mütevellit davacıların hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesinin olanağının bulunmadığını, davacıların kooperatif adına veya kooperatifle ilgili bir eylem ya da işlemlerinin bulunmadığını, keza bunun mümkün olmadığını, dava konusu işlemin tesisi adına tanzim edilen yazıda, davalı ... bağlı ... ... Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... ... -... -... sayılı yazısına istinaden yapılan inceleme neticesi düzenlenen ... tarih ve ... .... ... sayılı inceleme raporu dayanak gösterildiğini, bahsi geçen inceleme raporu göz önüne alındığında davacıların tedbiren görevden alınmasını gerektirecek herhangi bir eylem, işlem ya da gerekçeden bahsedilmemiş olduğunu, dolayısıyla bahsi geçen işlemin dayanaktan yoksun kalmış olduğunu ve hukuka aykırı olduğunu, yapılacak yargılama neticesinde haksız ve hukuka aykırı ... ... Bakanlığı'nın ... tarihli ve görevden alma ve kayyım heyeti atanması konulu işleminin müvekkilleri yönünden kaldırılmasını/iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bakanlığının cevap dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğünün .... tarih ... ... -... -... sayılı oluru ile ... ili ... ilçesi ... ... Kooperatifi ve ... ili ... ilçesi ... ... Kooperatifi ile bu Kooperatifler tarafından müştereken işletilen ... ... İşletmeciliğinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen İnceleme Raporunda alınması istenilen tedbirlerin uygulanmasına yönelik olarak;... ... ilçesi ... ... Kooperatifinin Yönetim Kurulu Asıl Üyeleri; ... ... (...), ... ... (..), ... ... (....)ile Yedek Üyeleri; .. .... (...), ... ... (...), .. ... (..), ... ... ilçesi ... ... Yönetim Kurulu Asıl Üyeleri; ... ... (...), ... ... (...), ... .... (...) ile Yedek Üyeleri;... ... ... (...), ... ... (...), ... ... (...)'ın, tedbiren görevlerine son verilmiş olduğunu, 5983 sayılı Kanunun 90. maddesinin üçüncü fıkrasının 2. cümlesinin Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru sonucunda, Anayasa Mahkemesinin E.2010/79, K.2012/9 sayılı, 19/01/2012 karar tarihli kararı ile iptal isteminin reddine karar verildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 4 ve 5. maddeleri ile diğer ilgili mevzuat gereğince ilgili kooperatiflere kayyım atanması için Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası ile talebin kabulüne karar verildiği, verilen kararın kesinleştiğini, davacılar hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... /... sayılı soruşturmasının devam ettiğini, hem kamu yararı hem hizmet gereklilikleri hem de kooperatif tüzel kişiliğinin menfaatleri ile yürütülen soruşturmanın selameti açısından kooperatiflerin yedek yönetim kurulu üyelerince de yönetilmesinin sakıncalı olduğunu, sonuç olarak davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
... ... ... Kooperatifi ve ... İli ... İlçesi ... ... ... Kooperatifi'nin sicil dosyası getirtilmiş, Davalı ... ... Bakanlığına müzekkere yazılarak ... tarihli işlemin tüm dayanakları ile birlikte ve ... tarihli ... ... -... /... /... sayılı inceleme raporunun gönderilmesi istenilmiş, ... . Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... Esas ve Antalya CBS ... /.. soruşturma sayılı dosyaların birer suretleri getirtilmiştir.
Antalya .. . Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacının ... ... Bakanlığı olduğu, davalıların Sınırlı Sorumlu ... ... ... ... olduğu, davalı kooperatiflere ... ... ... Müdürlüğü personellerinden ... ... (... ), ... ... (... ), ... ... .... (... ) Kayyım olarak atanmasının talep edildiği, davanın kabulü İLE; “... İli ... ... Kooperatifi ve ... ili ... ilçesi ... ... Kooperatifi'ne Bakanlıkça görevlendirilen ... .. Müdürlüğü personellerinden; ... ... (T.C No: ... ), .... ... (T.C No: ... ), ... ........ (T.C.No: ... ) TMK 427/4.maddesi ve KK.90/3.maddesi uyarınca olağanüstü genel kurul toplantılarının yapılması için kayyım olarak atanmalarına ” karar verildiği, kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Antalya CBS ... /... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; aralarında davacıların bulunmadığı 31 şüpheli hakkında Türk Ceza Kanunu 252/2, Türk Ceza Kanunu 53/1 gereğince iddianame hazırlandığı, iddianamenin Antalya ... .Ağır Ceza Mahkemesi tarafından iade edildiği, dosyanın ... tarihinden Kanun yararına bozma talebi için gönderildiği, Savcılığın .. tarihli Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığı kararında: Şüpheli ... ... ve ... ... Doğrular hakkında KYOK verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile; Dosyanın resen seçilecek bir hesap uzmanı, bir finans uzmanı ve bir mali müşavire tevdi edilerek kooperatif merkezinde inceleme yetkisi verilmek sureti ile kooperatifin tüm defter ve kayıtları incelenerek ... tarihli işlerin usul ve yasaya uygunluğu konusunda dosya kapsamına göre davacının iddiaları ile ilgili ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş, ... tarihli bilirkişi raporunda; Her iki kooperatifte yönetim kurulu görev süreleri boyunca davacıların Ticaret Sicilinde kooperatifleri temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olarak kaydının bulunmadığı, özetle davacıların kooperatifleri temsil ve ilzama yetkililerinin bulunmadığı,... ... ... Genel Müdürlüğünün ... ... tarihli E- ... -... -.. Sayılı, “Görevden Alma ve Kayyım Heyeti Atama” konulu yazısında görevden almaya dayanak gösterilen Başkontrolör ... ... ile Başkontrolör ... ... ... 'in .... tarih ve .... ... - ... sayılı inceleme Raporunda; davacıların adlarının yer almadığı, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma No: ... /... , Esas No: ... /... İddianame No: ... /... sayılı ... tarihli iddianamede davacıların adlarına rastlanmadığı, belirtildiği üzere davacıların kooperatiflerde temsil ve yönetim yetkilerinin bulunmadığı, davacıların yönetim yetkisi bulunmadığı tespit edilmiş ticari defterlerden bu konuda yapılacak bir tespit olmadığından yerinde inceleme yapılmasına gerek görülmemiş olup mahkemece özellikle ticari defterlerden incelenecek bir şey olduğu tespit edilecek olunur ise neyin incelenmesi gerektiği belirtilerek ek rapora istenmesi durumunda o aşamada inceleme yapılabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlığın, davalı idare tarafından kooperatif yedek yönetim kurulu üyelerinin görevden alınmasına dair ... tarihli işlemin usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, sicil dosyası CBS soruşturma dosyası, kooperatif defter ve kayıtları ve hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı idare tarafından usulsüz işlem yaptıkları gerekçesi ile heyet halinde görevden alınan davacıların kooperatif yönetim kurulu yedek üyeleri oldukları, haklarında herhangi bir dava veya soruşturma bulunmadığı, kooperatif adına işlem yapma yetkilerinin de bulunmadığı, bu nedenle görevden alınmayı gerektirecek yasaya aykırı veya usulsüz herhangi bir işlem yaptıkları tespit edilemediğinden davanın kabulü ile; davalı ... olan davacıları görevden almasına dair ... ... tarihli işlemin iptaline karar vermek gerekmiştir.
KARAR; Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulü ile; davalı ... olan davacıları görevden almasına dair ... tarihli işlemin iptaline,
2-Davalı harçtan muaf olduğundan aleyhine harç hükmedilmemesi,
3-Davacının yaptığı; ... TL peşin harç, ... TL yazışma/tebligat gideri ve ... TL bilirkişi ücreti toplamı olan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir olunan ... TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/05/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır