T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/587 - 2026/1656
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N
K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
ESAS NO : 2024/587
KARAR NO : 2026/1656
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 24/01/2024
ESAS-KARAR NUMARASI : 2022/491E., 2024/74K.
DAVA : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
KARAR TARİHİ : 08/10/2026
YAZIM TARİHİ : 08/10/2026
Taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili özetle: Genel kurul gündeminin 4. maddesinin oylamasında kabul, ret ya da çekimser oyların tutanağa geçirilmesi gerektiğini, genel kurul gündeminin 5. maddesi ile alınan karada da ret oylarının sayılması suretiyle karar alındığını, kararda sözü edilen istinat duvarının kooperatif arazisi içinde olmadığından 2.000.000 TL fiyat farkı verilmesi nedenlerinin genel kurula yeterince izah edilmediğini, genel kurul gündeminin 6. maddesinin görüşülmesi ile kooperatif yönetiminin kendisine muhalefet eden müvekkilleri de dahil 20 kişi dışındaki ortakların borçları bulunmasına rağmen tapularını verdiğini, buna karşılık 20 kişinin noter ihtarına rağmen tapularını vermeyerek yüksek tutarlarda borç çıkarıldığını, genel kurul gündeminin 7. maddesinin görüşülmesi ile belirlenen 86 hissenin ne olduğunun belli olmadığını, genel kurul gündeminin 8. maddesinin görüşülmesi ile alınan plan değişikliği ve buna bağlı kararların kötüniyetli ve yasaya aykırı olduğunu, genel kurul gündeminin 9. maddesinin görüşülmesi ile %2 gecikme cezası alınmasının teklif edilip, yine sayı belirtilmeden kabul edildiğini, genel kurul gündeminin 10. maddesinin görüşülmesi sonucunda karar nisabı olmadan karar alındığını ileri sürerek, 17/04/2022 günlü toplantıda alınan kararların butlanı, aksi halde iyiniyet kurallarına ve yasaya aykırılıklar nedeniyle iptalini istemiştir.
Davalı vekili özetle: Gündemin 4. maddesi ibra oylamasında yalnızca ret oylarının sayıldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, istinat duvarı ile ilgili 5. gündem maddesinin görüşülmesi ile alınan kararın usulsüz olmadığını, gündemin 6. maddesiyle alınan kararın yasaya aykırı olmadığını, gündemin 7. maddesiyle alınan kararda hisse değil kayıtlı ortak sayısının dikkate alındığını, 8 numaralı kararının inşaat yapım oranı ile ortakların paylarını artırmaya yönelik olduğunu, gündemin 9. maddesiyle alınan kararın yeterli çoğunlukla alındığını, %2 gecikme faizinin yasaya uygun bulunduğunu, keza gündemin 10. maddesinin de yeterli çoğunlukla karara bağlandığını, bu kapsamda genel kurulda alınan kararların yasaya, usule ve iyiniyet kurallarına uygun olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesince "...Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan kök ve ek raporlara göre; davanın süresinde açıldığı, tüm ortakların toplantıya çağırıldığı, çağrıda bir usulsüzlük bulunmadığı, Bakanlık temsilcisinin toplantıya katıldığı, gündeme sadık kalındığı, divan başkanı ve üyelerinin kooperatif ortağı olduğu, ... haricinde diğer davacıların kooperatif ortağı olduğu, bunların toplantıya katıldığı, seçimlerde oy kullandığı, Genel kurulların icrasının tam olarak anlaşılabimesi bakımından, yapılan oylamalardaki oy sayılarının (kabul, ret ve çekimser) teker teker sayılarak tutanağa geçirilmesi gerektiği, ancak tutanakta ret oyları sayılarak mevcut katılıma göre, kararın oluştuğunun belirtildiği, mevcut katılıma göre (81); anasözlemenin 33. maddesi 2. fıkrası uyarınca; ortaların en az 1/4'ünün bulunması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yanıdan fazlasının oyu ile karar alınmasının icap ettiği, tutanakta toplantı nisabının kaybolduğu ve çekimser oy kullanıklığı yönünde bir tespit ve itiraz belirtilmediğinden kararların yeterli çoğunlukla alındığının anlaşıldığı, KK.'nun 31. maddesinde açıklanan ek ödemenin, bilanço açıklarının kapatılması ve ortakların kooperatife karşı sorumkuluklarının arttırılması ile ilgili olduğu, dolayısıyla ek ödemelerin arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerinden farklı bir amaçla talep edilmesi gerektiği, anasözleşmenin 21. maddesi paraleünde talep edilecek tutarların belirlenmesinin normal karar nisabına bağlı olduğu, davacı ..., ..., ..., ... ve ...'nun gündemin 4, 5. 6, 7, 8 ve 9. maddeleri ile alınan kararların iptalini isteyebileceği, gündemin 10 ve 11 maddelerinin iptalini davacı ... ve ...'nın talep edebileceği, Kooperatif ortağının kooperatif kayıt ve belgelerini inceleme hakkının bulunduğu, ayrıca ortakların talebi halinde, bilanço ve gelir gider hesaplarının birer suretinin kendilerine verilmesinin gerekli olduğu, bilanço ve gelir tablosumun kooperatife ait panoda ortakların incelemesine açık tutulduğu konusunda kooperatif merkezinde bir tespitte bulunulamadığı, ayrıca, davacıların bilanço ve gelir tablosunu talep ettiklerine yönelik de bir kanıta ulaşılamadığı, ancak; kooperatif ortakların ...'nın tutanağa yansıdığı şekliyle, genel kurulda yaptığı konuşmada, kooaperatif merkezine 15 gün evvelsinden geldiğinin ve inceleme yaptığının anlaşıldığı, defter tasdiklerinin yaptırıldığı, mali tabloların tek düzen muhasebe sistemine uygun olarak düzenlendiği, bilançonun aktif ve pasif kalemlerinin eşit okluğu, kooperatif kayıtlarının tek tek incelenmesi ile kayıt ve belgeler arasındaki ilişkinin araştırılarak kooperatifin iş ve işlemlerinin denetlenmesinin bilirkişilik görevi dışında kaldığı hususların, kooperatif iç denetçilesi ile gerekirse genel kurulca seçilecek özel denetçiler (Hesap Tetkik Komisyonu) tarafından yerine getirilmesinin icap ettiği, Konumuz ve bilgi alanımız dışında kalan istinat duvarının yapılması hususunda, zorunluluk kapsamında yapılması gerektiği yolunda kanaat oluşmakla birlikte, fiyatı konusunda tarafımızdan bir değerlendirme yapılması mümkün olamadığı, gündemin 1, 3 ve 12. maddelerinde karar oluşmadığı, gündemin, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10 ve 11. maddelerinin görüşülmesi ile alınan kararların yasa, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet kurallarına uygun olduğu, gündemin aidat belirlenmesi ve Yönetim ve denetim kunulu üyelerinin ücretlerinin saptanmasının (madde 9) yasa, anasözleşme hükümlerine uygun düştüğü, TBK'nun 88. maddesinde getirilen düzenlemeyle; faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranının, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği, maddenin 2. Fıkrasında ise sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranının, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamayacağı hüküm altına alınmış olduğundan %2 olarak yapılmış belirlemenin anılan hükümlere uygun düşmediği tespitinde bulunulduğu belirtilmiştir.
Bu rapor düzenlendikten sonra dosya inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş bu bilirkişi tarafından düzenlenen raporda yapılan istinat duvarının piyasa fiyatlarına uygun şekilde yapıldığı belirtilmiştir.
Söz konusu raporlar hüküm kurmaya ve denetime elverişlidir. Buna göre üyelik aidatlarına uygulanacak faiz oranının belirlenmesine yönelik 9.maddenin TBK'nun ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı şekilde aylık % 2 oranında belirlendiği bu nedenle 9.maddeye yönelik açılan davanın reddi kanaatine varılmışsa da genel kurulun diğer maddeleri ile alınan kararların hukuka ve objektif iyiniyet kurallarına uygun olarak alındığı, kararların alınmasında usulsüzlük olmadığı, ayrıca dosya kapsamına göre yapılması elzem olan ve bütün üyelerin faydalandığı istinat duvarının piyasa koşullarına uygun bir fiyatla yapılmadığı anlaşıldığından diğer taleplere ilişkin davanın reddine..." karar verilmiştir.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle: Bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmaması, mahkemenin değerlendirmesinin hatalı olduğu, nisabın sağlanmadığı, dosyada eksik inceleme yapılması, keşif isteklerinin dikkate alınmaması, bilirkişilerin mahkemenin yapması gereken hukuki tespitlerle sonuca gitmeleri nedenleriyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkemenin kararının usul ve yasaya içtihatlara uygun olmadığı, iptaline karar verilen 9. maddenin faizle ilgili alınan kararının yasaya uygun olduğu, mevzuata aykırılık söz konusu olmadığı nedenleriyle, istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, 17.04.2022 tarihli kooperatif genel kurulunda alınan 4, 5, 6, 7, 8, ,9 ve 10 nolu maddelerin iptali taleplidir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun kararların bozulması ve şartlar başlıklı 53. maddesinde " Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2. Yönetim Kurulu;
3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri;
Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur.
Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür.
Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir.
Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder" hükmü düzenlenmiştir.
Dairemize gelen işler arasında UYAP' tan yapılan sorgulamada istinaf incelemesi için Dairemize gelen işlerden Dairemizin 2024/36 Esas ve 2024/589 Esas sayılı dosyalarının aynı mahkemede görüldüğü ve her üç dosyanın davalısının görülmekte olan davanın davalısı olan ... Kooperatifi olduğu ve dava konularının da 17.04.2022 tarihli Genel Kurulun 4,5,6,7,8,9 ve 10 nolu kararlarının iptalinin istendiği görüldüğünden K.K. 53/2.maddesi gereğince çelişkili kararlar çıkmaması için dosyaların birleştirilerek görülmesi gerekirken ayrı ayrı görülüp karar verilmesi isabetli değildir.
6100 sayılı HMK'nın 297/(1)-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2. fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/(1)-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/(2). maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür.
Bu kapsamda yapılan incelemede kabule göre de; hükmün gerekçesinde genel kurulun 9. maddesinde üyelik aidatlarına uygulanacak faiz oranının belirlenmesinde TBK'nun, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı şekilde %2 oranının belirlendiği belirtilip, hüküm fıkrasında ise 9. maddenin faiz ile ilgili alınan kararı dışında maddenin tamamının iptaline karar verildiği, bu anlamda gerekçe ile hükmün çeliştiği ayrıca gerekçede 9. maddenin tamamının iptali ile ilgili gerekçenin de olmadığı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 353/1.a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.a.4. madde gereğince kabulü ile:
Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/491E., 2024/74K. sayılı 24/01/2024 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
2-) Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
3-) İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine,
4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile 302/5 madde gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 353/1.a madde gereğince kesin olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 08/10/2026
Başkan Üye Üye Katip