T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/744 Esas - 2024/956
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/744
KARAR NO : 2024/956
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 11/07/2023
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/10/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu, 24/07/2021 tarihli Kooperatif Genel kurulunda aidatı ödemediği gerekçesiyle 2 ihtarın gönderilmesi ödenmediği takdirde ihraç edilmesi kararı verildiği, çıkarılma kararını içeren 2. ihtarnamenin kendisine tebliğ edilmediği, 29/03/2023 tarihinde Ankara ... Noterliğinden ... yevmiye ile Son 5 yılın genel kurul tutanakları ve aynı döneme ait müvekkile gönderilen ihtarnamelerin birer suretleri istenmesine rağmen gönderilmediği, 24/07/2021 tarihli Kooperatifin genel kurulunda yapılan görüşmelerde Genel kurul toplantı tutanağının 7 maddesinde "Kooperatif aidatlarını ödemeyen ve ortaklıktan çıkarılma kararı alınan 8 üyenin (sekiz üye içerisinde Davacı da vardır.) yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için yönetim kurulu tarafından 2.ci ihtarın yapılması bir ay içerisinde yine yükümlülüklerini yerine getirmedikleri takdirde ortaklıktan ihraç edilmesi kararlaştırıldı." kararı alındığı, 18/06/2022 tarihli genel kurulda "Üyelikten çıkarılan ortakların bir önceki genel kurulda (2021 yılı) alınan karar aynen uygulamaya devam etmesi" oy birliği ile kabul edildiği, 2021 ve 2022 yıllarındaki genel kurul kararlarında "üyelikten çıkarılan üyelere borçlarını yatırmak için 1 aylık süre verilmesine yönelik 2.ci ihtarnamelerin gönderilmediği, Genel kurulların bu kararları üyelikten çıkarılan üyelere verilen süre bir "Atifet Mehli" olduğu, bu iyilik süresinin müvekkile bildirilmediği, verilen kararın hukuka uygun olmadığı belirtilerek kooperatif üyeliğinden ihraç kararını iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; edimini yerine getirmeyen ortağın ortaklıktan çıkarılmasına karar verme yetkisi doğrudan yönetim kuruluna ait olduğu, davacı hakkında 18.03.2019 ve 24.05.2019 tarihli yönetim kurulu kararları ile ödenmeyen parasal edimlerin yerine getirilmesi istenildiği, borç ödenmediğinden 17.07.2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile Anasözleşmenin 14/2 maddesi uyarınca yasal prosedüre göre davacı e-imza e-imza e-imza e-imza
hakkında ortaklıktan ihraç kararı alındığı, bu kararın kendisine usulen tebliğ edildiği, kararın iptali hakkında Anasözleşmede yazılı şartlara uyularak adli yargıda dava açılmadığı gibi, genel kurulda görüşülmek üzere yönetim kuruluna itiraz dilekçesi de verilmediği, ortaklıktan çıkarma hakkında alınan kararın kesinleştiği, Genel kurulun yasal yetkileri arasında olmadığından 24.07.2021 genel kurul tutanağının 7.bendinde davacı da dahil sekiz ortağa ikinci ihtarın gönderilesi hakkında alınan kararın yok hükmünde olduğu, 2021 ve 2022 yılı Kooperatif Genel Kurul kararlarının iptalinin de istenemeyeceği, ortaklıktan çıkarma kararının parasal ediminin yerine getirilmemesine bağlı olarak Anasözleşmenin 14/2.maddesine göre verildi; çıkarılma kararı gerekçeli olarak alındığı, kararın onaylı örneğinin, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edildiği, üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmediği için çıkarılma kararlarının kesinleştiği, davanın yasal süresinde açılmadığı, belirtilerek açılan davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının davalı kooperatiften ihracına ilişkin alınan kararın iptali ile üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Dosya incelendiğinde, davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile davacının kooperatif üyeliğini eski üye ...ten devralmak suretiyle 02.04.2001 tarihi itibariyle kooperatif üyeliğine alındığı görülmüştür.
Davalı ... Kooperatifi ortağı davacının, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Kanun'un 27. ve ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına yönelik alınan 17.07.2020 tarih ... numaralı Yönetim Kurulu kararı ile ihraç edildiği anlaşılmıştır.
Kooperatif yönetim kurulunca alınan ihraç kararlarının 17.07.2020 yılında alındığı, 20.07.2020 tarihinde ... yevmiye numarasıyla Ankara ... Noterliği'nden ihtar çekildiği, dava konusu ihraç kararının 25.07.2020 tarihinde davacı ...'a tebliğ edildiği, davanın da 11.07.2023 tarihinde açıldığı tespit edilmiş, davanın süresinde açıldığı kanaatine varılmıştır.
Kooperatif ana sözleşmesinin 21. Maddesi gereği ortaklar, kooperatif amacının gerçekleşmesi için taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulda kararlaştırılacak miktardaki arsa, altyapı, inşaat ve gider taksitlerini ödemek zorundadırlar. K.K'nun 42. Maddesine göre, ortakların aidat, ara ödeme ve ek ödeme gibi akçeli yükümlülüklerinin belirlenmesine ilişkin yetki, genel kurulun devredilemeyecek yetkilerinden olup, genel kurul bu konuda eşitlik ilkesine aykırı olmamak üzere kararlar alabilecektir.
Etimesgut ... Noterliği'nin 18.03.2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde 41.863,00-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesi bildirilmiş, ihtarname 19.03.2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. İkinci ihtarname Etimesgut ikinci ... Noterliği'nin 14.05.2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile gönderilmiş, 41.863,00-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi bildirilmiş, 17.05.2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Buna göre davacı üyeye Kooperatifler Kanunu ile Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak ilk ihtarnamede on gün, ikinci ihtarnamede ise otuz gün ödeme süresi verilerek, sürelerin sonunda ödeme yapılmaması durumunda kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ihtaren bildirilmiştir.
Her iki ihtarnamede de davacıdan istenen tutar 41.863,00-TL olarak talep edilmiştir. Kooperatifin çıkarma kararı 17.07.2020 tarihli yönetim kurulu toplantısında verilmekle, otuz günlük ödeme süresinin beklenmesinde sonra çıkarma kararı verildiği görülmüştür.
Yapılan çıkarma işleminin yasa ve ana sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi hususunda yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan kök ve ek raporlara göre; davalı kooperatifin muhasebe kayıtlarına göre davacının kooperatif üyeliğini devraldığı tarih itibariyle önceki ortaktan kalan borç tutarı 7.020,00-TL'dir. Genel kurul kararları doğrultusunda talep edilen aidat tutarları ile TBK gereğince işletilecek %1,50 oranı doğrultusunda e-imza e-imza e-imza e-imza
davacının birinci ihtarnamenin gönderim tarihinden bir ay önceki anapara borcu 59.897,86-TL, işlemiş faiz tutarı 47.822,99-TL olup, toplam borç 107.720,85-TL olarak hesaplandığı, İhraç kararının 25.07.2020 tarihinde davacı ...'a tebliğ edildiği, 24.07.2021 tarihli genel kurulda aralarında davacının da bulunduğu bir kısım üyeye borçlarını ödemeleri için 1 aylık süre verildiği, Kooperatif tarafından incelenmek amacıyla bilirkişiye verilen belgeler arasında 24.07.2021 tarihli genel kurul kararın gönderildiğine dair belgeye rastlanmadığı, kooperatif yetkililerince “davacıya ayrıca taahhütlü bir yazı gönderilmediğini” beyan ettikleri, bu nedenle ikinci aşama olan borcun ödenip ödenmediğinin araştırılamadığı hususları tespit edilmiştir.
Dosya incelendiğinde davalı Kooperatifin 24.07.2021 tarihinde yapılan genel kurulunda davacının da aralarında bulunduğu bir kısım üyeye borçlarını ödemek üzere 1 aylık süre verildiği görülmektedir. Genel kurulca verilen süre "atıfet mehli" olup, borcun ödenmemesi halinde yönetim kurulunun aldığı ihraç kararı geçerliliğini korur. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3. maddesine göre, yönetim kurulunun çıkarma kararına karşı Genel Kurul'a itiraz edilmiş ise artık yönetim kurulunun çıkarma kararına karşı iptal davası açılamaz. Ancak Genel Kurul'un verdiği karara karşı tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde dava açılmalıdır. Öte yandan, ortakların tümünü ilgilendiren konularda alınan genel kurul kararları tebliğe ihtiyaç göstermeden genel kurula katılan, katılmayan bütün ortakları bağlar. Ortaklardan bir kısmı hakkındaki şahsi nitelik taşıyan kararların ise bağlayıcı olabilmesi için tebliği gerekmektedir (Ankara BAM 23.HD.nin 27.03.2024 Tarih ve 2024/352 E.,2024/547 K. Sayılı ve benzer diğer kararları).
Dolayısıyla davalı Kooperatif genel kurulu tarafından verilen atıfet mehli ile davacı kooperatifin ihracının ertelendiğinin kabulü gerektiğinden , davacı kooperatife atıfet mehli verilmesi ve ihracı ile ilgili genel kurul kararının kendisine tebliği gerekmekte olup,bu kararın tebliğine dair dosyada herhangi bir evraka rastlanılmamıştır. Bu nedenle artık davacının ihracı ertelendiğinden davalı tarafça yapılan ihraç kararının iptali gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, davacı hakkındaki ihraç kararının iptaline,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,80TL harcın mahsubu ile bakiye 157,80TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan 269,80TL peşin harç ve 269,80TL başvuru harcı olmak üzere toplam 539,60TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 177,25TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.177,25TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/09/2024
Başkan Üye Üye Katip e-imza e-imza e-imza e-imza