T.C. Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
Ankara Batı
1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/1162
KARAR NO: 2026/424
BAŞKAN :.
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ : 05/09/2025
KARAR TARİHİ : 17/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2026
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı kooperatif .... ili....ilçesi .... Mah... Ada ... Parselde bulunan arsası üzerinde üyeleri için konut inşa ettiğini, inşa edilen konutlardan .. Blok .... nolu daireyi üyesi olan davalıya verdiğini, davalı taraf kooperatife karşı olan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden kooperatif yönetim kurulunun 14/04/2025.... nolu kararı ile ihraç edildiğini, ihraç kararının Ankara .... Noterliği'nin .... ve .... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesine göre davalı tarafın kooperatiften aldığı taşınmazı iade etmesi gerektiğini, davacı kooperatifin ana sözleşmesinin 15. Maddesine göre "devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ortaklığı sona erenlerin alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden itibaren beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar" şeklinde benzer bir hüküm içerdiğini, Kooperatifler Kanunu'nda ve Kooperatif Ana Sözleşmesinde kooperatif üyeliği sona eren üyenin hakları ve borçlarının açıkça belirtildiğini, yasa ve sözleşmenin emredici hükmü gereğince davalı taraf, kooperatifçe üyelik sıfatına bağlı olarak kendisine verilen taşınmazı, üyeliği sona erdiği için müvekkili kooperatife geri vermek zorunda olduğunu, diğer üyeler gibi taşınmaz alma hakkı ortadan kalktığını, Yargıtay'ın ilgili kararlarının bu yönde olduğunu, davalının anahtar teslim şartıyla ortak oldukları kooperatife yaptıkları ödeme karşılığında bir taşınmazı kendi adına tapuya kaydettirdiğini, daha sonra kooperatiften ihraç edildiğini, bu taşınmaz yapılan ödeme karşılığında olduğuna göre tapu kaydını kooperatife devretmeksizin, bir başka deyişle kooperatifçe kendilerine verilen taşınmazı iade etmeden ayrılma paylarını istemelerinin mümkün olmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 17/1 maddesi gereğince kooperatiften ayrılan ortak, ayrıldığı yıla ait genel kurulda kabul edilerek kesinleşen bakiyesinin iadesini talep hakkı olduğunu, bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bu hakkın talep edilebileceğini, davalı taraf lehine yapılan tescil işlemi, kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesi nedeniyle hukuki dayanağını yitirerek, yolsuz tescil niteliğini kazandığını belirterek, davalı taraf ile kooperatif arasındaki ilişkinin üyelik ilişkisi olduğuna, davalı taraf ile kooperatif arasındaki üyelik ilişkisinin sona erdiğinin tespitine ve üyelik ilişkisi sona erdiği için davalı taraf adına yapılan tapu kayıtlarının yolsuz tescil niteliğinde olduğunun tespiti ile davalı tarafın müvekkil kooperatiften aldığı ve kooperatif üyeliğinden ihraç edilmiş olmasına rağmen müvekkili kooperatife devretmediği, .... İli ... İlçesi Alcı Mah... Ada ... Parselde bulunan ... Blok .... nolu bağımsız bölümün (taşınmazın) tapudaki takyidatlarının da kaldırılarak tapusunun iptali ile müvekkili kooperatif adına tesciline ve iadesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı taraf cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Kooperatiften kaynaklı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.
Mahkememizce Kooperatifin kayıt belge ve ilgili genel kurullarında alınan kararlar incelenerek kooperatifin amacına ulaşarak dağılma sürecine ulaşıp ulaşmadığı, kooperatifler kanunu 81/2 maddesi de değerlendirilerek ilgili kayıtlardan ihraç kararının kesinleşip kesinleşmediğinin değerlendirilmesi, tapu iptali ve tescil kapsamında iade şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi ve taşınmaz değerinin dava tarihi itibari ile tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor düzenlemeleri istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 13/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; Kooperatifin kayıt belge ve ilgili genel kurullarında alınan kararlar incelenerek kooperatifin amacına ulaşarak dağılma sürecine ulaşıp ulaşmadığı hususunun incelenmesinde; "koperatiflerin dağılma sebepleri"nin Yasanın 81'nci maddesinde ana sözleşmenin 85'inci maddesinde düzenlendiği, bu düzenlemelere göre kooperatifin genel kurul kararı ile dağılabileceği, ayrıca, kooperatifin anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılıp ve dağılacağı, 26/06/2022, 25/06/2023, 08/06/2024, 21/06/2025 tarihlerinde yapılan genel kurullarda kooperatifin amacına ulaştığı ve dağılmasına karar verildiği şeklinde bir karara rastlanmadığı, dava tarihi itibariyle kooperatifin faal olduğu, tasfiye halinde olmadığının anlaşıldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan ilanda kooperatifin ticaret ünvanında tasfiye halinde ibaresinin bulunmadığı, ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edildiği, konutların yarısında yerleşik hayatın başlamış olduğu, Yapı Denetim Firması ile kooperatif arasında tutulan seviye tespit tutanağında yapının gerçekleşme oranının % 90 olduğunun belirtildiği, Kooperatifler Kanunu 81/2 maddesi de değerlendirilerek ilgili kayıtlardan ihraç kararının kesinleşip kesinleşmediğinin değerlendirilmesinde; Ortaklıktan çıkarmanın ana sözleşmenin 14'üncü maddesinde düzenlenmiş olup buna göre "Parasal yükümlülüklerini 30 (Otuz) gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 10 (On) gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden 1 (Bir) ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler" yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır denildiği, yönetim kurulu tarafından, Ana sözleşmenin 14. Maddesine göre ortaklıktan çıkarma ile ilgili hükümlerin yerine getirildiği, 21/06/2025 tarihli genel kurulda görüşüldüğü, KK.53. Maddeye göre herhangi bir iptal davası açılmadığından kesinleşmiş olduğu, Yasanın 81 ve Kooperatif ana sözleşmesinin 85'nci maddesinde "Ayrıca, kooperatif anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır" hükmü gereği genel kurul tutanaklarında kooperatifin dağılmasına veya tasfiyesine ilişkin karar alınmadığı, davalının kooperatif ortaklığı ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediği, genel kurul toplantılarına katılmadığı, Aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi halinde üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul ettiğine ilişkin Yargıtay kararı bulunduğu, Tapu iptali ve tescil kapsamında iade şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesinde; Tapu İptali ve Tescil Davası ile hukuka aykırı veya yolsuz olarak yapılan tapu kaydının hukuka uygun hale getirilmesinin amaçlandığı, Türk Medeni Kanunu’nun 705. maddesinde gereği “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasının tescille olur” denildiği, Tapu iptali ve tescil davasının, taşınmazın mülkiyetini hukuka aykırı şekilde elde etmiş olup tapu kaydında taşınmazın mülkiyet hakkına sahip olan malike karşı açılacağı,Tapu iptali ve tescil davasında tapuda kayıtlı taşınmaz üzerinde bir başkasının gerçeğe aykırı şekilde mülkiyet sahibi olduğunu iddia ettiği hallerde tapu kaydının gerçek hak sahibi adına tescil edilmesinin amaçlandığı, kanuna aykırı, usulsüz, gerçeğe aykırı veya yolsuz düzenlendiği iddia edilen tapu kaydının mahkemeye başvurularak hukuka uygun hale getirilmesi için açıldığı, mülkiyet hakkına dayalı olarak taşınmaz mallara ilişkin açılan tapu iptal ve tescil davalarının bir diğer dayanağının TMK’nin 1024 ve 1025. maddesinde belirtildiği, buna göre; bir ayni hakkın (mülkiyet), tapu siciline yolsuz olarak tescil edilmiş veya tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise bu yüzden ayni hakkı zedelenen kimse tarafından tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceği, Yolsuz tescil kavramının Kanun’un 1024/2. maddesinde “Bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.” şeklindeki tanımlandığı, .... Esas sayılı dava dosyası kapsamında görülmekte olan hukuki uyuşmalıkta kooperatif ortağının 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 8'inci maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 10 ve 11'nci maddeleri düzenlemesi kapsamında ortaklığa kabul edildiği, adına dava konusu bağımsız bölümün tahsis ve tescil edildiği anlaşıldığından yapılan tescilin hukuki olduğu, hukuka uygun yapılan tescilin ortaklık ilişkisi sona erdiğinde yolsuz tescil haline gelip gelmeyeceği, Adına tapu tescili yapılmış bir ortağın ihraç edilmiş olmasının yapılan tescilin hukukiliğini ortadan kaldırıp kaldırmayacağının takdiri mahkemeye ait olduğu, mahkemenin ... Esas ....Karar sayılı kararında; davacısı aynı olan kooperatifin davalıyı ortaklıktan çıkardığı, ortaklıktan çıkarılması nedeniyle ortaklık ilişkisinin son bulduğu, Kooperatifler Kanunu m.17 ve Kooperatif ana sözleşmesi m. 15 gereğince ortaklığı sona erenlerin kooperatiften aldığı daireyi iade etmesi gerektiği talebiyle açılan davada; "Davanın kabulü ile davalı adına kayıtlı Ankara ili Sincan ilçesi Temelli/Alcı mahallesi 365 ada 1 parselde bulunan B blok 29 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verildiği, bu davada da davalı taraf lehine yapılan tescil işlemi, kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesi nedeniyle hukuki dayanağını yitirerek, yolsuz tescil niteliğini kazanıp kazanmadığı takdirinin mahkemeye ait olduğu, taşınmaz değerinin dava tarihi itibari ile tespiti bakımından yapılan çalışmada; mahallinde yapılan incelemede ve yetkililer ve ilgililer ile yapılan görüşmede, ... ili ... ilçesi .... Mah. ...Ada ...Parselde bulunan arsası üzerinde inşa edilen konutlardan .. Blok 11 nolu dairenin dava tarihi olan 05/09/2025 tarihi itibariyle güncel değerinin 3.200.000,00TL olduğu yönünde tespit ve görüşte bulunmuşlardır.
Dolayısıyla hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda açıkça belirtildiği gibi Mahkememizin .... Esas ... Karar sayılı kararında; davacısı aynı olan kooperatifin davalıyı ortaklıktan çıkardığı, ortaklıktan çıkarılması nedeniyle ortaklık ilişkisinin son bulduğu, Kooperatifler Kanunu m.17 ve Kooperatif Ana Sözleşmesi m. 15 gereğince ortaklığı sona erenlerin kooperatiften aldığı daireyi iade etmesi gerektiği talebiyle açılan davada kooperatif lehine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu davada da davalı taraf lehine yapılan tescil işlemi, dolayısıyla davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesi nedeniyle artık üyeliğin hukuki dayanağını yitirerek, yolsuz tescil niteliğini kazandığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, .... İli, ... İlçesi, ....ı Mah. ...ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan .. blok,.... numaralı dairenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline,
İİK 28.madde gereğince kısa kararın bir suretinin ilgili tapu müdürlüğüne gönderilmesine,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 218.592,00TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 853,88TL ile tamamlama yolu ile alınan 54.650,00TL harcın mahsubu ile bakiye 163.088,12TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan 853,88TL peşin harç, 54.650,00TL tamamlama harcı ve 615,40TL başvuru harcı olmak üzere toplam 56.119,28TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmek, karar tarihinde yürürlükte olana AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 458.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 15.000,00TL bilirkişi ücreti, 59.441,40TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 74.441,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/06/2026
Başkan ...e-imzalı Üye ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Katip ... e-imzalı