T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/484 Esas - 2024/582
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2019/484 Esas
KARAR NO : 2024/582
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/09/2019
KARAR TARİHİ : 20/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında 18/05/2015 tarihinde yapım işi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında davacının .... .... .... inşaatının, mekanik tesisat imalatının yapılmasını üstlendiğini, yapılan işin bedeli olarak davalı şirket tarafından müvekkiline ödemesi gereken 4.900.000,00 TL olarak belirleme yapıldığını, sözleşme bitiş tarihini 30/05/2016 olarak belirlendiğini, davalı şirket ile müşavir şirket olan ...Mühendislik Enerji Turz. San ve Tic. A.Ş arasında mutabakat çerçevesinde ve ... İdaresinin oluru projelerde değişiklik yapılmasına karar verildiği, bir kısım ek imalatların proje kapsamına alındığını, bu neden iş süresinin 24/07/2017 tarihine kadar uzatıldığını, davacı şirketin davalı şirket ve iş ortalığından alacaklı durumunda olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan miktar uyarınca fatura kesildiğini, davalı şirketçe miktarın bir kısmının ödendiğini, davalı şirketçe mukayeseli keşifler sonucu yapılması gereken hakedişlerin yapılmaması nedeniyle .... .... .... E sayılı dosyasıyla davalı ve iş ortaklığına karşı 751.488,70 TL asıl alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe 19/06/2019 tarihinde itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının yasal süre içerisinde itirazda bulunmadığını belirterek, davanın kabulünü, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 10.000,00 TL alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren uygulanacak en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının gerek faturalardan gerekse de mukayeseli keşiften dolayı davalıdan herhangi bir alacağı bulunmadığını, kesin hesap öncesi davalının davacıya resmi hesap uyarınca 52.058,35 TL fazla ödemesi bulunmadığını, bu miktara kesin hesapla ortaya çıkacak olan en azından 1.370.954,57 TL lik davacı borcu da eklendiğinde asıl alacaklı olanın davalı olduğunun anlaşılacağını, işin kesin kabulünün yapılmamış olması ile davacının ekonomik olarak bu rakamları ödeyemeyecek güçte olması, anılan alacakların hükme bağlanması halinde dahi alacağın tahsil imkanı bulunmaması nedeniyle davacıya karşı bu alacaklar için bugüne kadar herhangi bir işlem başlatılmadığını, tüm bu hususlar dikkate alınarak haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Harun Oğuz - Müteahhitlik İnşaat Malz. Toptan Satışı İnşaat Mühendislik vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılırken müvekkiline husumet yönetilmediğini, daha sonra verdiği talep dilekçesi ile davaya dahil edilme talebinde bulunduğunu, müvekkili yönünden husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında borç ilişkisi içerir bir sözleşme olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
-Bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; 30.09.2017 tarihli fatura bedeli ve mukayeseli keşif raporu uyarınca yapılan fazla imalatların bedellerinin tahsili talebi olduğunu, bu taleplerin her biri yönünden yapılan incelemeler ve hesaplamalar sonucunda mevcut dosya içeriği itibariyle dosyada ...'nin mukayeseli keşfe yansıttığı bir imalat artışının bulunmadığı ve başkaca imalat artışı da ispatlanmadığı hususları tespit edilerek işin uygulama projeleri ve mahal listelerinde malzemelerin sayı ve nev'inde değişiklik olursa zaten ... onu mukayeseli keşfe yansıtmak zorunda olduğunu, ...'nin mukayeseli keşfe yansıtmadığı bir imalat artışını davacının davalıdan talep edemeyeceği, böylece imalat artışı iddiası yönünden bir tespit ve hesaplama yapmanın mümkün olamadığını, ancak davalının mukayeseli keşfin ... nezdinde sonuçlanmak üzere olduğu ve bu işlemin sonucunun beklenmesini talep ettiği görülmekte olup bu talebin takdirinin mahkemeye ait olduğunu, mevcut dosya içeriği itibariyle davacının ihtilaflı 286.718,98 TL'lik faturadan alacaklı olduğunu ispatlayacak delillerini dosyaya sunmadığı için bu fatura dikkate alınamayacağından 18.05.2015 tarihli sözleşmeye konu işten kaynaklı faturalar toplamının 5.488.870,70 TL olarak kabul edilmek gerekeceğini, bu faturalar toplamından davalının kabulündeki ödemeler toplamı 5.553.536,81 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye alacağının ispatlanmadığını bildirmişlerdir.
-Bilirkişi heyeti 1. Ek raporunda özetle; Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın Karaman Doğukışla Vadisi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1 Etap 450 adet konut, Alışveriş Merkezi, Restoran, Sosyal Tesis ve Kapalı Otopark inşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işine ilişkin onaylı mukayeseli keşif mekanik işler açısından imalat artışının söz konusu olmadığını, davacının rapora itiraz dilekçesinde dava konusu talebine itibar edilmesi halinde (ödeme tarihine ilişkin) yapılan değerlendirme sonucunda davacı ticari defter kaydına göre davacının dava tarihine en yakın tarih itibariyle 31/12/2017 davalı adi ortaklıktan 18/05/2015 tarihli sözleşme nedeniyle 237.931,59 TL alacaklı olduğunu, davalı defter kaydına göre ise dava tarihine en yakın tarih itibariyle 19/02/2018 davalı adi ortaklığın davacıdan 52.058,35 TL tutarında alacaklı olduğunu bildirmişlerdir.
-Bilirkişi heyeti 2. Ek raporunda özetle; Davacı firmanın dava dosyasına sunmuş olduğu 2015 yılına ait iki adet CD'nin çalıştırılmayacak şekilde çizilmiş olduğunu, daire sayılarının revize sayısının tespitinin, dava dışı idarenin yazılarında görüldüğü gibi; 450 adet daire sayısından 418 adet daireye düşmüş olduğu hususunun teknik bilirkişilerce tespit edildiğini, davacı firma, davalı iş ortaklığı ile 18.05.2015 tarihli sözleşmeyi imzalamadan önce, dava dışı idare tarafından, dava konusu işte 450 adet olan konut sayısının 418 adet konuta (daire) dava dışı idare tarafından düşürülmüş olduğu, konut sayısındaki azalmanın mukayeseli keşif yoluyla ana sözleşmenin yüklenicisi davalı iş ortaklığından mukayeseli keşif yoluyla kesileceğinin idarenin yazılarında belirtilmiş olduğunu, mukayeseli keşif yoluyla dava dışı idarece yapılacak kesintinin, 18.05.2015 tarihli alt yüklenici sözleşme bedeli içinde yer alan 450 konut içinde geçerli olduğu için, yapılmayan 32 adet konut için bu kesintilerin davacı firmaya da yansıması gerekeceğini, davacı firmanın, konut sayısının 418 adete düşmesi nedeniyle, idare tarafından mukayeseli keşif yoluyla yapılan kesintilerin 450 konut üzerinden yapıldığı için, kendilerinden fazla kesinti yapılmış olduğunu, kendilerinin davalı iş ortaklığı ile 410 adet konut üzerinden pazarlık yaptığını belirtirken, bu kanıtın belgesi olarak ise; davalı iş ortaklığına 17.04.2015 tarihinde kendi firmalarına ait [email protected] e-posta adresinden tekliflerini yolladıklarını belirtmiş oldukları, tekliflerine bakıldığında bu tekliflerinde ise 410 adet konut olmayıp, 418 adet konuta yer verilmiş olduğunu, davacın tek sayfalık e-posta iletisinde görülen KARAMAN SON. XLS 152K dosyasının içeriğinin ne olduğunun yukarıda 1.c maddesinde belirttiğimiz gibi bilinemeyeceği için bilirkişi kurulunca dikkate alınamayacağını, davacı firmanın tek taraflı olarak istediği şekilde düzenleyebileceği ve davalı iş ortaklığı ile 18.05.2015 tarihinde karşılıklı imzaladığı sözleşme gereği bir karşılığı olmayacağı anlaşılan bir teklifin, kurulca dikkate alınmayacağını ve bu konuda takdirin mahkemeye ait olduğunu, dava dosyasına en son kazandırılan dört adet mukayeseli keşfin sonuncusu olan 4. Mukayeseli keşif eki olarak verilen ve içeriği belli olmayan, makine grubuna ait mukayeseli keşif icmaline göre; Davacı firmanın mukayeseli keşif sonucu yapılan kesintiyi düştükten sonra, yaptığı işlerin Kdv dâhil toplam tutarının: 5.639.814,15 TL olduğu, 4.Mukayeseli keşfin içeriği dosyada olmadığı için, idare tarafından yapılan kesintilerin içinde azalan 32 adet daireye ait mekanik tesisat kesintilerinin olup olmadığının bilinemeyeceğini, idare tarafından mukayeseli keşif çalışmaları bir kesin hesap çalışması olup, dava dosyasına en son giren 4. Mukayeseli keşif çalışmasından sonra, başka mukayeseli keşif çalışması olup olmayacağı ise bilinmemektedir, olacak ise mekanik tesisat işlerine ait mukayeseli keşif çalışmalarının içerikleriyle beraber dava dosyasına kazandırılması gerektiğini, dava dosyasında, ana işe ait geçici ve kesin kabul tutanakları bulunmadığı, ayrıca dava dışı idare tarafından işin kesin hesabının ve kesin hakedişinin de yapılıp yapılmadığının da bilinmediği, yapılmış kabuller, ilave mukayeseli keşifler, kesin hesap ve kesin hakediş dâhil, tüm bunlarında davacı kesin hakedişinin neticelenmesi için İdareden istenmesi gerektiğini, Anahtar teslimi götürü bedel bir işte; işin kesin hesabı geçici kabulün yapılmasıyla başlayacağı Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Kesin Hakediş Raporu ve Hesap Kesilmesi başlıklı 40 maddesinin 2. Bendinde belirtildiğini, yukarıda verilen Kdv dahil toplam tutarı: 5.639.814,15 TL tutarı, bir kesin hakediş sonucu tespit edilen yapılmış bir iş tutarı olmayıp, son 4. Mukayeseli keşfe göre yapıldığı tespit edilen iş tutarı olduğunu, kesin hakedişin, dava dışı idarenin işin kesin kabulünü yaptıktan sonra düzenleyeceğini, kesin hesap ve kesin hakedişe göre davacı firmanın kesin hakedişinin yapılması gerekeceğini, buna göre davacı firmanın alacak, borç ve teminat iadelerinin neticelenebileceği sonuçlarına varıldığını, davacı firmanın 11.10.2021 tarihli dilekçesinde belirtilen mali konulardaki itirazlarına verilen cevaplar; davacı vekili itiraz ve beyanlarında müvekkilince yapılan iş bedeli, bu iş nedeniyle müvekkiline yapılan ödemeler ile müvekkili alacağından mahsup edilen tutarların tenzilinden sonra müvekkilinin, davalı yandan 447.211.-TL alacaklı kaldığını beyan ettiğini, dava dosyasına sunulan kök raporda ve 1.ek raporda davacı yanca, davalı yana düzenlenen hakedişler tutarı 4.703.264,76 TL iken bu hakedişler nedeniyle düzenlenen faturalar toplamının 5.488.870,70 TL olduğu belirtilerek, hakedişler ile fatura tutarlarının birbirini teyit etmediği belirtildiğini, mevcut dosya içeriği itibariyle davacının ihtilaflı 286.718,98 TLlik faturadan alacaklı olduğunu ispatlayacak delillerini dosyaya sunmadığı için bu fatura dikkate alınamayacağından 18.05.2015 tarihli sözleşmeye konu işten kaynaklı faturalar toplamının 5.488.870,70 TL olarak kabul edilmesi gerekeceğini, bu faturalar toplamından davalının kabulündeki ödemeler toplamı 5.553.536,81 TL mahsup edilmesi sonucunda davacının bakiye alacağının ispatlanmadığı yönündeki görüşlerinde bir değişiklik olmadığını bildirmişlerdir.
-Bilirkişi heyeti 3. Ek raporunda özetle; Taraf itirazları üzerine kök raporda görüş değişikliği ve yeniden hesaplama gerektirir bir husus bulunmadığını bildirmişlerdir.
-Bilirkişi heyeti 4. Ek raporunda özetle; Davacı taşeron firma ile davalı iş ortaklığı arasında yapılmış olan 18.05.2015 tarihli sözleşmenin 450 adet daire sayısı üzerinden yapılmış olduğu, dava dışı İdarenin en son yaptığı 4. Mukayeseli keşif tutarına göre davacının 450 adet daire sayısı üzerinden yapmış olduğu işlerin tutarı ve alacağının: KDV hariç: 4.900.000,00 TL, 120.496,48 TL , 4.779.503,52 TL olduğu, KDV dahil: 4.779.503,52 TL x 1,18 5.639.814,15 TL olduğu, Bu durumda davacı firmanın alacağının, KDV dahil 5.639.814,15 TL - 5.553.536,81TL - 86.277,34 TL olacağını, mahkemece verilen görev doğrultusunda davacı ile davalı iş ortaklığı arasında yapılan sözleşmenin 410 adet daire sayısı üzerinden yapıldığının kabulü halinde davacının yapmış olduğu işlerin toplam tutarı ve alacağının ise: KDV hariç: 4.900.000,00TL4-120.496,48 TL -5.020.496,48 TL olduğunu, KDV dahil: 5.020.496,48 TL x 1,18 924.185,84 TL olduğunu, bu durumda davacı firmanın alacağının, KDV dahil 5.924.185,84 TL-5.553.536,81TL -370.649,03 TL olacağını bildirmişlerdir.
-Bilirkişi heyeti 5. Ek raporunda özetle; 22.11.2022 tarihli 3.ek raporda varmış olduğumuz davacı tarafından 450 adet daire yapılmış olması durumuna göre varmış olduğumuz teknik sonuçlar, bu 5. ek raporda da aynen korunmuş olup davacı firmanın yapmış olduğu işlerin hiçbir kesinti olmadan Kdv dahil toplam tutarı: 5.639.814,15 TL olduğunu, 19.07.2023 tarihli 4.Ek raporda sayın mahkemenin talebi doğrultusunda davacı tarafından 410 adet daire yapılmış olması durumunda yapmış olduğumuz hesaplamalarda Davacı firmanın yapmış olduğu işlerin hiçbir kesinti olmadan Kdv dahil toplam tutarı : 5.924.185,84 TL olduğunu, davacı şirket tarafından 4.897.550,00 TL * KDV 9618 (381.559,00 TL) 5.779.109,00 TL tutarından 2/10 KDV Tevkifatı 176.311,80 TL ve 963 Stopaj Kesintisi 113.926,50 TL'nin tenzili ile ( 5.779.109,00 TL -176.311,80 TL - 113.926,50 TL) toplam 5.488.870,70 TL fatura düzenlenmiş olduğunu, düzenlenen fatura bedeline karşılık davacı şirket kayıtlarına göre ve davalı kabulünde olan 5.553.536,81 TL ödeme yapılmış olduğu, ayrıca faturalar üzerinden yasal kesinti olarak davalı şirket tarafından davacı adına 176.311,80 TL KDV Tevkifatı ve 113.926,50 TL 963 Stopaj Kesintisi ile toplam 290.238,30 TL davacı şirket adına Gelir İdaresi Başkanlığına ödeme ile birlikte davalı şirket tarafından davacı şirkete (5.553.536,81 TL * 290.238,30 TL ) toplam 5.843.775,11 TL ödeme yapılmış olduğunu, teknik değerlendirme 1. Sonucuna göre yapılmış olan işlerin KDV dahil 5.639.814,15 TL olduğunun kabulü durumunda (5.639.814,15 TL - 5.843.775,11 TL) davalı şirket tarafından ödenen tutarların tenzili sonucu davalı şirketin davacı şirketten 203.960,96 TL alacaklı olacağını, teknik değerlendirme 2. Sonucuna göre yapılmış olan işlerin KDV dahil 5.924.185,84 TL olduğunun kabulü durumunda ise (5.924.185,84 TL - 5.843.775,11 TL) davalı şirket tarafından ödenen tutarların tenzili sonucu davacı şirketin davalı şirketten 80.410,73 TL alacaklı olacağını bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve fazla iş bedeli talebine ilişkindir.
Davacı vekilince açılan dava ile; davacı ile davalı taraf arasında 18.05.2015 tarihinde akdedilmiş olan sözleşmeden kaynaklı olarak, davacının kestiği faturalardan “...bedeli ödenmeyen 015083 sayılı 30.09.2017 tarihli fatura bedeli ile mukayeseli keşif sonrası davalı tarafça gereken hakedişlerin yapılmamasından kaynaklı olarak ve daha önceki takibe konu olan alacak miktarlarının taraflarınca tam olarak tespit edilemediğinden ve de mukayeseli keşif raporu uyarınca fazla imalatlar bulunduğu ileri sürülerek şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsili talep edilmektedir. Buna göre eldeki davanın konusu 30.09.2017 tarihli fatura bedeli ile mukayeseli keşif raporu uyarınca yapıldığı ileri sürülen fazla imalatların bedellerinin tahsili talebidir.
Davacı ile davalı arasındaki sözleşmede davalı yüklenici, davacı taşeron konumunda olup, işin konusu, davalının dava dışı işveren ... ile arasındaki sözleşmeye konu edilen işin mekanik tesisat imalatlarına ilişkin kısmın yapımına ilişkindir. Sözleşmede işin bedelinin 4.900.000,00 TL * KDV olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi heyetinden kök ve itirazlar üzerine ek raporlar alınmıştır.
Dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla 16.06.2024 tarihli Bilirkişi heyeti ek raporundaki hesaplamalar hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Dava dilekçesinde, davalı taraf olarak olarak, adi ortaklıkla birlikte adi ortaklığı oluşturan firmalardan yalnızca bir tanesinin gösterildiği anlaşılmış ise de, yargılama esnasında adi ortaklığı oluşturan diğer firma olan Harun Oğuz Müteahhitliğin davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanmış ve yargılamaya devam edilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı vekilince açılan dava ile, davacı tarafça mail yazışmasına dayalı olarak ileri sürülen 18.05.2015 tarihli sözleşme içeriğine göre taraflar arasında 450 daire ve sosyal donatılar dâhil 4.900.000,00TL +KDV tutarındaki bedel üzerinden anlaşma sağlandığı teklifin bu tutar kadar daire sayısı üzerinden verildiği fakat sözleşme tarihinden evvel daire sayısının revize edilerek 410 adete düştüğü ileri sürülmüş ise de, mahkememizce sözleşmede yer alan daire sayısı üzerinden yapılan hesaplamaya itibar edilmek suretiyle karar verilmiştir.
Buna göre bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16.06.2024 tarihli ek raporda teknik işler açısından değerlendirme başlıklı bölümde ifade edildiği üzere hesaplandığı üzere, 450 adet daire karşılığı olmak üzere yapılan imalat tutarının KDV dahil 5.639.814,15 TL olduğu, davalı şirket tarafından davacı taraf yapılan ödeme tutarının (5.843.775,11 TL) tenzili neticesinde davalı tarafın davacıdan 203.960,96 TL alacaklı bulunduğu kanaatine varılmakla davacının bedeli ödenmeyen 015083 sayılı 30.09.2017 tarihli fatura bedelinin tahsiline yönelik talebinin reddine karar verilmiş, yine davacı vekilinin mukayeseli keşif raporu uyarınca yapıldığı ileri sürülen fazla imalatların bedellerinin tahsiline ilişkin talebinin de fazla imalata ilişkin iddianın ispat edilemediği anlaşılmakla reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harcın 170,78 TL peşin alınan harçtan eksik kalan 256,82 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacıların karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile Harun Oğuz Müt.inş.malz.toptan Satışı İnş.müh. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10.000,00 TL üzerinden takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olarak karşılanan 1.320,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.
20/09/2024