T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/375 Esas - 2025/515
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/375 Esas
KARAR NO : 2025/515
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/06/2023
KARAR TARİHİ : 27/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 03/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketi tarafından 19/03/2023 tarihinde sahibinden.com internet sitesi aracılığıyla davalı şirket olan ..... A.Ş'nin maliki bulunduğu ... Plakalı 2022 Model Volvo Markalı aracın satış işlemi için davalı şirketin vekil tayin ettiği diğer davalı ...isimli şahısla iletişime geçilerek ... Plakalı ... .... .... Şasi Numaralı aracın satışı hakkında; araç bedelinin ödenmesi ve satışının gerçekleşmesi halinde müvekkili şirket adına fatura düzenlenmesi ve KDV oranı hususunda bilgi istenmiş olduğunu, davalı şirketin temsilcisi olan diğer davalı ...ile araç satışına istinaden araç satış bedelinin %18 KDV'sini içerir faturanın müvekkili şirket adına düzenleneceği hususunda anlaşıldığını, davalılardan ...'ın, ... Plakalı aracın malikinin araç satış işlemleri için şahsını vekil tayin ettiğini belirterek müvekkili şirkete araç matrahı 3.389.830,00TL+%18 KDV =4.000.000,00TL bedel ile araç satış işleminin gerçekleştirileceği yani müvekkil şirket adına araç matrahı + %18 KDV ile araç satış bedeli olan toplam 4.000.000,00TL içerir fatura düzenleneceği taahhüdü verdiği, buna istinaden müvekkil şirket tarafından davalı .......A.Ş hesabına ... Plakalı araç için 10.000,00TL kapora bedeli gönderildiği, Daha sonra aracın satışının gerçekleştirileceği gün SATICI vekili ...satış bedelinin 110.250 TL kadarını kendi hesabına istediği ve müvekkili şirketin talep edilen ödemeyi de gerçekleştirdiğini, aracın anlaşma bedelinden ödenen bedeller düşülerek 3.879.750 TL ödeme yapması gereken müvekkilinin, ...'a yaptığı ödemeyi sehven hesaba katmayarak davalı ... Mağazacılık hesabına 3.990.000 TL daha ödeme yaptığını, davalı tarafın kurulan sözleşmeyi hile yolu ile ihlal ederek vergi olarak tahsil edilmesi gereken 602.542,37 TL bedeli matrah olarak gelir kaydederek hem devleti vergi zıyasına uğrattığını, aynı zamanda da müvekkil şirketten 602.542,37 TL anlaşma bedelinden fazla matrah ödemesi tahsil ederek müvekkil şirketi maddi zarara uğrattığını, sonuç olarak araç için toplam 4.000.000,00TL bedel davalı şirkete, 110.250,00TL diğer davalı ...'a ödendiğini, davalıların araç satışı işlemi kapsamında hileli ve aldatıcı davranışlar ile haksız kazanç sağladıklarını belirterek ...25.İcra Müdürlüğü'nün 2023/6431 Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilleri tarafından gerçekleştiren tüm satış işlemlerinin hukuka ve karşılıklı anlaşma hükümlerine uygun olduğunu, dava dosyasına giren Whatsapp yazışmalarında müvekkili ...'ın araç satışına ilişkin faturada KDV oranının % 18 üzerinden düzenleneceği hakkında bilgi verdiğini, bahse konu taahhüdün gereğinin de yerine getirildiğini, araç satışına ilişkin fatura incelendiğinde araç satışı için düzenlenmiş olan faturada KDV oranının, müvekkilinin taahhüt ettiği gibi %18 oranı üzerinden düzenlendiğinin görüleceğini, davacı şirketin dava dilekçesinde itiraza konu faturanın % 18 KDV oranının araç satış değerinin tamamı üzerinde hesaplanarak düzenlenmesi gerektiği yönündeki talep ve iddiasının mevzuata aykırı olduğunu, davalı müvekkili şirketin davaya konu aracı dava dışı Mehmet Taştan isimli şahıstan KDV dahil 3.950,000.00 TL bedel ile satın aldığı aracı yine KDV dahil 4.000.000.00 TL. tutar ile davacı şirkete 22.03.2023 tarihinde sattığını, araca ilişkin faturayı düzenlerken de yukarıda belirtilen yasa doğrultusunda KDV oranını hesaplarken alış bedelinin düşüldüğünü, KDV oranı kalan tutar yani kâr edilen kısım üzerinden hesaplanarak düzenlendiğini, davacının sehven gönderdiğini iddia ettiği 110.250 TL'lik bedelin ...'ın satışı yapılacak olan araç için almış olduğu komisyon bedeli olduğunu, tacir olan davacı şirketin 110.250,00 TL gibi bir bedeli sehven fazla gönderdiği iddiası basiretli bir tacirin yapacağı bir davranış olmadığı gibi hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, davacının müvekkillerden ...'a gönderdiği 110.250.00 TL'yi ve müvekkili şirkete yatırdığı 3.990.000 TL'yi aynı tarihte hatta aynı saat ve dakikada göndermiş olduğunu, bu durumun bile yatırılan bedellerin farklı amaçlarla yatırıldığını ve ortada bir hata olmadığını sarih bir şekilde ortaya koymakta olduğunu belirterek, davanın reddini, Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda ise müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Dava, davacı ile davalı ... … AŞ arasında akdedilen satış sözleşmesi nedeniyle taahhuk edecek KDV matrahının ve davacı tarafça davalılardan ...’a ödenen 110.250 TL bedelin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Delillerden, davaya konu icra takip dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporları alınmıştır.
Davaya konu ...25. İcra Müdürlüğü 2023/6431 E sayılı icra dosyasının UYAP kayıtlarının incelenmesinde; davalılar aleyhine 28.03.2023 tarihinde Matrah Farkı 602.542,37 TL, fazladan ödenen bedel 110.250,00 TL olmak üzere toplam 712.792,37 TL alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, davalı ... firmasının 04.04.2023 tarihli dilekçe ile borca itiraz ettiği, oavalı ...'ın 31.03.203 tarihli dilekçe ile borca itiraz ettiği görülmüştür.
Dosya kapsamı nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, 23/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... Mağazacılık Gayrimenkul Ticaret Anonim Şirketi tarafından Davacı Has Lider Otomotiv Turizm Taşımacılık Araç Kiralama Reklam Bilişim Pazarlama Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi adına düzenlenen 22.03.2023 tarih ve HER2023000000004 nolu e-faturadaki araç alım satım bedeline ait KDV' nin Mehmet TAŞTAN şahısından alınmış olduğu, Mehmet TAŞTAN'ın da KDV mükellefi olmadığı değerlendirildiğinde; araç maliyet bedelinin araç satış bedelinden düşülmesi neticesinde aradaki farkın mal hizmet bedeli olarak %18 KDV matrah tutarının (3.992.372,88 - 3.950.000,00 = 42.372,88 TL olduğu, Katma Değer Vergisi Matrahı olarak kabul edilerek 42.372,88 *%18 = 7.627,12 TL hesaplanan KDV) 7.627,12 TL tutarın hesaplanan KDV olduğu, dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) araç satış işlemi nedeniyle Davacı Has Lider Otomotiv Turizm Taşımacılık Araç Kiralama Reklam Bilişim Pazarlama Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ile Davalı ... Mağazacılık Gayrimenkul Ticaret Anonim Şirketi adına vekaleten Davalı ...tarafından imzalanan araç satış sözleşmesi gereği KDV tutarının araç satış bedeli üzerinden araç maliyet bedeli düşülerek aradaki farkın (mal hizmet toplamının) Katma Değer Vergisi Matrah tutarı olan 42.372,88 TL üzerinden hesaplanan %18 KDV olan 7.627,12 TL'nin 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 23'üncü maddesinin f bendi hüküm kapsamında hesaplanmış olduğu rapor edilmiştir.
Dosya kapsamı vergi alanında uzman ile nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 14/11/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacı tarafça borçular ...ve ... Mağ...AŞ aleyhine, ...25. İcra Müdürlüğü'nün 2023/6431 Esas sayılı dosyası ile 602.542,37 TL matrah farkı, ...'a fazladan ödenen 110.250,00 TL olmak üzere toplam 712.792,37 TL asıl alacağın tahsili amacı ile 28.03.2023 tarihinde takip talebinde bulunulduğu, davalı ... ...AŞ tarafından davacıya kesilen 22.03.2023 tarihli 3.950.000 TL araç bedeli + 42.372,88 TL Alım Satım Farkı + 7.627,12 TL % 18 KDV olmak üzere Toplam: 4.000.000 TL tutarlı e-faturanın 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 23.maddesinin (f) bendine uygun olarak hesaplandığı, dava konusu 20AND25 plakalı aracın KDV hariç satış değeri 3.389.830,00 TL olarak kabul edildiğinde, ödenmesi gereken KDV farkının; Satış Değeri : 3.389.830,00 TL KDV (%18) : 610.169,49 TL, Ödenen KDV (22.03.2023 tarihli e-fatura) :7.627,12 TL KDV Farkı : 602.542,37 TL olarak hesaplanmış ise de, dosya kapsamında ... plakalı aracın KDV hariç satış değerine ilişkin bilgi ve belgeye de rastlanılmadığından, davacının talebinde haklı olup olmadığı hususunda hukuki değerlendirme ve nihai takdirin mahkememize ait bulunduğu, dosya kapsamında ... plakalı aracın satışına ilişkin olarak 22.03.2023 tarihinde davalı ...'a gönderilen 110.250,00 TL'nin ödenmesi konusunda taraflar arasında anlaşma bulunduğuna ilişkin bir bilgi ve belgeye rastlanılmamış olduğu, bu bedelin rücusunun gerekip gerekmediği hususunda hukuki değerlendirme ve nihai takdirin mahkememize ait bulunduğu, icra inkâr tazminatı talebine yönelik nihai takdir ve değerlendirmenin mahkememize ait olduğu rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacının iddiası ,davalı savunması ,aldırılan bilirkişi heyeti raporu nazara alınarak , taraflar arasında satımı gerçekleşen 20AND25 plakalı aracın ... .... .... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile Mehmet Taştan isimli KDV mükellefi olmayan şahıs tarafından alıcı... .... .... Mağ.Gayr.Tic.AŞ'ye KDV dahil 3.950.000,00 TL bedelle satışının gerçekleştirildiği a, 3065 sayılı Kanunun anılan hükmü gereğince, davalı ... .... .... ...AŞ tarafından söz konusu araç başka bir KDV mükellefine satılırken düzenlenecek faturada KDV matrahı söz konusu aracın satış bedelinden, satın alma bedeli düştükten sonra kalan tutar olacak ve KDV de bu tutar üzerinden hesaplanacağı, davalının, dava konusu aracı daha önce 3.950.000 TL bedelle satın aldığı ve davacıya 4.000.000 TL bedelle sattığı gözönünde bulundurulduğunda, Satım Bedeli 4.000.000 TL - Alım Bedeli 3.950.000 TL = Alım Satım arasındaki fark 50.000 TL nin davacıya KDV dahil olarak fatura edilmesi gerektiği, davalı ... ...AŞ tarafından davacıya kesilen 22.03.2023 tarihli 3.950.000 TL araç bedeli + 42.372,88 TL Alım Satım Farkı + 7.627,12 TL % 18 KDV olmak üzere Toplam: 4.000.000 TL tutarlı e-faturanın 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 23.maddesinin (f) bendine uygun olarak hesaplandığı tespit edilmiştir bilirkişi heyetince tespit edildiği, bilirkişi heyetinin hesaplama biçimi ve yöntemi mahkememizce kabul edilerek ,dosya içinde davacı yanın aracın 4.000.000TL bedelle devredildiğine dair noter satış evrakı ve 22/03/2023 tarihli araç bedeli ve araç alım satım farkına dair e-faturadan başka belge sunulamadığı ,davacı yanın yemin deliline de dayanmadıkları görülerek , 602.542,37 TL asıl alacak miktarına yapılan itirazın iptaline ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
İcra takibine konu edilen 110.250,00Tl alacak miktarı yönünden yapılan değerlindirmede;
Simsarlık sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 520.vd.maddelerinde düzenlenmiş olup, Kanunun 520.maddesinde "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir."şeklinde tanımlanmıştır.
Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmamakla birlikte (TBK 520/3.madde), taşınırlar hakkında yapılan simsarlık sözleşmeleri herhangi bir şekil şartına bağlı bulunmamaktadır.
Simsarlık ilişkisinin tarafları simsar ile iş sahibidir ve simsar, iş sahibi için, konusu özel olarak belirlenmiş bir vekâlet edimi üstlenmiştir. (Yargıtay HGK 2018/1110 Esas, 2020/1006 Karar sayılı kararı vb) Buna göre, simsarlık sözleşmesinin tarafları simsar ve iş sahibi olup, bu sözleşme kapsamında simsarlık ücretinin muhatabı da simsarlık sözleşmesinin tarafı bulunan iş sahibidir.
Davalı ...,davacı ile araç bedeli 4.000.000 TL ve masraf ile komisyon bedelinin 110.250,00TL üzerinden anlaşıldığını ,110,250 TL 'nin simsarlık ücreti olduğunu iddia etmiştir.
Yasaya göre ,taşınırlara ilişkin simsarlık sözleşmelerinin yazılı olmasına gerek yok ise de , davacının ,dava dilekçesinde açıkça bu bedelin komisyon ücreti olarak davalı ...'a vereceğine dair kabulünün bulunmadığı, taraflar arasında simsarlık sözleşmesi sunulmadığı, aksi durumda bile dosya kapsamına göre simsarlık sözleşmesininden kaynaklı alacak hakkının muhatabı iş sahibi olan diğer davalı şirket olacağından v, aksi durumun dava dilekçesinde davacı yanca sunulan cep telefonu mesaj kayıtlarında belli olmadığından ve davalı yan mahkememize sundukları cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadıklarından ,davalıya simsarlık sözleşmesine göre komisyon alacağını davacı tarafından ödeneceğine dair anlaşma yapılıp yapılmadığı hususunda yemin deliline dayanma hakkı hatırlatılmayarak ,...25 İcra Dairesi'nin 2023/6431 Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu ...'ın 110.250,00 TL'lik asıl alacak miktarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu davalı yönünden 110.250,00 TL alacak miktarı üzerinden devamına, asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi üzerinden aynen devamına, diğer davalı bakımından 110.250TL alacak miktarına yaptığı itirazın iptali istemini reddine karar vermek gerekmiştir.
Alacak takip tarihi itibari ile belirlenebilir olmadığı ve davacı yanın davalılar aleyhine icra takibi başlatmasında kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından ,davacı yanın davacı yanın icra inkar tazminat isteminin reddine, davalı yanın koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat isteminin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2-...25 İcra Dairesi'nin 2023/6431 Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu ...'ın 110.250,00 TL'lik asıl alacak miktarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu davalı yönünden 110.250,00 TL alacak miktarı üzerinden devamına, asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi üzerinden aynen devamına,
3-110.250,00 TL asıl alacak miktarı yönünden diğer davalıya ilişkin itirazın iptali ve 602.542,37 TL asıl alacak miktarına yapılan itirazın iptaline ilişkin istemin reddine,
4-Davacı yanın icra inkar tazminat isteminin reddine,
5-Davalı yanın koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat isteminin reddine,
6-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.531,17 TL karar ve ilam harcının 12.172,72 TL peşin harcından mahsubu ile bakiye 4.641,55 TL harcın davalı ...'tan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan 186,00 TL tebligat-müzekkere gideri ve 8.500,00 TL bilirkişi ücreti, 179,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 8.865,9 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul ve red oranları dikkate alınarak takdiren, 1.365,34 TL'sinin davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı tarafından yatırılan peşin harç 12.172,72 TL harcın davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davacı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Davalılar vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 110.918,86 TL vekalet ücretinin ( davacının Davalı ...yönünden 94.381,36 TL'sinden sorumlu olması ve tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla ) davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine ,
12-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan, Uyap'a eklenen arabuluculuk dosyasında sarf kararı bulunmadığından tarifeye göre en düşük ücret olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 2.639,52 TL'sinin davacıdan, 480,48 TL'sinin davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
13-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/06/2025