T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/143 Esas - 2025/758
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/143 Esas
KARAR NO : 2025/758
HAKİM : ...
KATİP : ....
DAVACI : ... .
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : 1- ... ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 2- TASFİYE HALİNDE ... ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/02/2025
KARAR TARİHİ : 06/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından kurumları ... ... T.A.Ş. aleyhine işçilik alacağı talebiyle ... 35. İş Mahkemesi'nin 2018/505 esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, adı geçen dava dışı işçinin ilamı icraya koyması nedeniyle ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5568 esas sayılı dosyasına 27.10.2023 tarihinde 67.489,09 TL ödeme yapıldığını, müvekkili kurum tarafından hizmet alım sözleşmesi yapılan şirketlerin bu ödemeden sorumlu olduklarını ileri sürerek, müvekkilinin ödediği bedelin şimdilik 10.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 08/09/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL'lik alacağın 31.482,08 TL'ye yükseltildiği anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalılar vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkili şirketlerin ihale usülü ile çalıştığını, işlemlerinin üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin üst işveren olan davacı şirketin emir ve talimatları ile bağlı olduğunu ve personeli işe alma ve çıkarma yetkisinin olmadığını, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca müvekkili şirketin bir sorumluluğuna hükmedilecekse her bir şirketin sorumluluğunun alt işveren olarak çalıştığı süre ile ve davacı şirket ile yarı yarıya olduğunu, dava dışı işçinin sözleşme süresinin bitimi ile iş aktinin sona erdirildiğini ve dava dışı işçinin sözleşmelerine ilişkin müvekkili şirketin yetkisi ve sorumluluğunun olmadığını, müvekkili şirketin işçilik alacaklarından sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olması nedeniyle alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER
1-... 35. İş Mahkemesi'nin 2018/505 E. sayılı dosyası
2- ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2021/16760 esas sayılı ( yeni esas : 2023/5568) sayılı dosyası
3-Davacı ... ... ... Kurumu Genel Müdürlüğü ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri
4- SGK hizmet dökümleri
5- Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce dava şartlarının tamam olduğu usul hükümleri çerçevesinde bir eksiklik olmadığı anlaşılmakla, davanın esasına girilmiş olup, davalı tarafın zamanaşımı def'inde bulunduğu anlaşılmakla, dava dışı işçinin İş Kanunu gereğince alacaklarının 5 yılda zamanaşımına uğrayacağı ancak İş Mahkemesindeki davaya ilişkinbu sürenin rücu davası bakımından uygulanamayacağı , somut olayda taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde TBK'nun genel zamanaşımına ilişkin düzenlemesinin esas alınması gerektiği rücu davasında ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolması ile alacağın zamanaşımına uğrayacağı bu nedenle eldeki davada zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı def'inin reddi ile yargılamaya devam olunmuştur.
... 35. İş Mahkemesi'nin 2018/505 E. sayılı dosyası incelenmekle; dava dışı işçinin davacı Kurumdan ihale ile iş almış yüklenici şirketlerde 26.08.2014 - 03.05.2018 tarihleri arasında kesintisiz olarak toplamda 3 yıl | ay 4 gün çalıştığı ve son işveren ... ... .. Anonim Şirketi bünyesinde çalışmakta iken iş akdinin sona erdirildirilmesi nedeniyle belirtilen çalışma süresi bakımından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret, fazla mesai ücreti, UBGT talebiyle davacı şirket ve ... ... ... Anonim Şirketi aleyhine işçilik alacağı davası açtığı , İş Mahkemesi'nin 2018/505 esas, 2021/393 karar sayılı kesinleşen ilamıyla davanın kısmen kabulü ile davacı lehine brüt 5.572,32 TL' nin, brüt 9.090,00 TL fazla mesai ücret alacağı, brüt 657,00 TL UBGT alacağının , brüt 22.224,00 TL ücret alacağının ıslah tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiziyle birlikte tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.
... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2021/16760 esas ( yeni esas; 2023/5568) sayılı dosyası incelenmekle; dava dışı işçinin davacı ve ... ... .. Anonim Şirketi aleyhine icra takibi başlattığı, icra dosyası tahsilat makbuzundan takip neticesinde davacı tarafından, dava dışı işçiye 27.10.2023 tarihinde 64.399,83 TL ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı İle Tasfiye Halinde ... ....Ltd Şti arasında 12.08.2014 tarihinde imzalanan “Kalifiye Yardımcı Sözleşmesi” incelenmekle; Sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7. maddesinde ; " Taahhüdün ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil yerine getirilmesine ilişkin yemek, ulaşım, sigorta, hertürlü vergi, resim, harç ve eğitim giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir. "Sözleşmenin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 23. maddesinde ise “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup; yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin Diğer Hususlar” başlıklı 37/4 maddesinde ; " Yüklenicinin faaliyetinden doğan hertürlü resim, harç, tazminat ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek her türlü mükellefiyetler, ücret, vergi, SGK gibi yasal haklar ve ayrıca doğabilecek bütün hukuki, idari, mali cezai mesuliyetler tamamen yükleniciye aittir. Ancak kurum bu mesuliyetler nedeniyle ilgisiz olmamasına rağmen bir ödemede bulunmak zorunda kalırsa yüklenici bu meblağı Kurumun talebi üzerine hiçbir ihtara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın derhal, defaten ve nakit olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.” Hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.
Davacı İle ... .. Şirketi arasında 29.02.2016 tarihinde imzalanan “Kalifiye Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi” incelenmekle; Sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7. Maddesinde ; “Taahhüdün ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil yerine getirilmesine ilişkin yemek, ulaşım, sigorta, hertürlü vergi, resim, harç ve eğitim giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir. " Sözleşmenin “Yükleni Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 23. maddesinde ise “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları,ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup; yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Sözlesmenin “Diğer Hususlar” baslıklı 37/4 maddesinde de " yüklenicinin faaliyetinden doğan hertürlü resim, harç, tazminat ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek her türlü mükellefiyetler, ücret, vergi, SGK gibi yasal haklar ve ayrıca doğabilecek bütün hukuki, idari, mali cezai mesuliyetler tamamen yükleniciye aittir. Ancak kurum bu mesuliyetler nedeniyle ilgisi olmamasına rağmen bir ödemede bulunmak zorunda kalırsa yüklenici bu meblağı Kurumun talebi üzerine hiçbir ihtara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın derhal, defaten ve nakit olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.” Hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce ; dava dışı işçinin işçilik hak ve alacaklarına ilişkin kesinleşen mahkeme ilamı gözetilerek; işçiye, davalılar ile yaptığı hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde üst işveren- davacı tarafından yapılan ödemelerden davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönem ve işçilik alacaklarının niteliğine göre işçilik alacağı tutarlarının tespiti amacıyla işçilik alacakları ve hesaplama alanında uzman bir bilirkişiden rapor alma yoluna gidilmiştir.
Bilirkişi 15/08/2025 tarihli raporunda; " Dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, "... Yüksek Mahkemenin son içtihatları, işçinin aynı asıl işverene ait işyerinde birden çok alt işveren nezdinde çalışmış olması halinde, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son işverenin tek başına, bunun dışındaki tüm alacaklar yönünden her bir alt işverenin işçinin kendisinde çalıştığı süre ile sınırlı biçimde sorumlu olacağı yönündedir. Ayrıca alt işverenler, asıl alacakların fer'ileri niteliğindeki faiz, yargılama gideri vb. kalemlerden de asıl alacaktan sorumlu oldukları oranda sorumlu tutulacaklardır. Belirtilen bu husus nedeniyle İş Mahkemesi kararında hükmedilen yılık izin ücretinden son işverinin sorumlu olduğu dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, buna göre ; İcra dosyasına ödenen tutardan 16.514,37 TL'den Tasfiye Halinde ... .. Ticaret Limited Şirket 'nin, 14.967,71TL 'den ... ... Kaynakları İnşaat Turizm Araç Kiralama |... AŞ'nin sorumlu olduğu, ... davacının TBK hükümlerine göre davalı firmalardan işçiyi çalıştırdıkları dönem oranında rücu edilebileceği; ancak Sayın Mahkemede davacı Kurum ile davalı firmaların dava konusu işçilik alacaklarından birlikte sorumlu olduğu yönünde kanaat oluşması ihtimali de değerlendirilerek, seçenekli rapor hazırlandığı ... " görüşüne yer verilmiştir.
Yargıtay 13. HD'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile 23 HD nin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi " davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçiye karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.
İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 146. maddesinde düzenlenen, "Borcun mahiyetinden hilafı istidlal olunmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan tediyeden birbirine müsavi birer hisseyi üzerlerine almaya mecburdur. Hissesinden fazla tediyede bulunan, fazla ödeme ile diğerlerine rücu hakkını kazanır." Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir."
Tüm dosya kapsamı taraf iddia ve savunmaları ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda; davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunduğu görülmekle, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından ; mesai ücret alacağı, UBGT , yıllık izin ücret alacağından; yıllık izin ücretinin işçilik sözleşmesinin fesih işleminin son işverende gerçekleştiği gözetilerek, sadece son işveren olan dava dışı ... ... Türk Anonim Şirketi 'nin sorumluluğu bulunduğu gözetilerek ve diğer rücuya konu alacak, yargılama gideri ve fer'ileri yönünden davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönem ile ve ödeyecekleri miktar ile orantılı olarak sorumlu olacakları gözetilerek, bilirkişi tarafından bu çerçevede yapılan hesaplamaya itibar edilerek ve faiz bakımından ise rücu hakkının niteliği gereği başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, borcu yerine getirenin malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek ve taraflar tacir sıfatını haiz olduklarından avans faizi istenebileceği değerlendirilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; .
1-Davanın KABULÜNE,
14.967,71 TL'nin ... ... Ve Ticaret Anonim Şirket'inden 16.514,37 TL'nin ise Tasfiye Halinde ... .. Ticaret Limited Şirket'inden 27/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.150,54 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın, 615,40 TL başvurma harcının ve tamamlama harcı olarak alınan 367,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,74 TL harcın kabul ve ret oranına göre 262,79 TL'sini davalılar ... .. Anonim Şirket'inden, 289,94 TL'sinin ise Tasfiye Halinde ... ... .Limited Şirket'inden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 2.382,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 615,40- TL Peşin Harç, 615,40-TL Başvuru harcı, 87,50-TL Vekalet harcı ve 367,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 9.067,80-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 4.311,15 TL'sini davalılar ... ... Şirket'inden, 4.756,64 TL'sinin ise Tasfiye Halinde ... ... . Şirket'inden alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarnıca hesaplanıp takdir edilen 31.482,08 TL vekalet ücretinin kabul ve ret oranına göre 14.967,71 TL'sinin davalı ... ... Kaynakları İnşaat Turizm Araç Kiralama Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirket'inden, 16.514,37 TL'sinin ise Tasfiye Halinde ... ... Ticaret Limited Şirket'inden alınarak davacıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 2.234,54 TL TL'sinin davalı ... . Şirket'inden, 2.465,45 TL'nin ise Tasfiye Halinde ... .... Limited Şirket'inden alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansı var ise yatırana iadesine,
Dair;davacı vekilinin yüzlerine karşı davalıların yokluğunda miktar itibaren kesin olmak üzere karar verildi.06/11/2025
Katip ...
✎ e-imzalıdır
Hakim ...
✎ e-imzalıdır