T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/79 Esas - 2024/782
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/79 Esas
KARAR NO : 2024/782
DAVA : Alacak (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/01/2023
KARAR TARİHİ : 14/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/11/2024
Mahkememize açılan Alacak (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı arasında 2014/22473 ihale kayıt nolu ihale neticesinde "Kangal Sosyal Tesis Şefliği Sosyal İşler Servisinin ve Site Bakım Onarım Servisinin İhtiyacı Olan Hizmetlerin Teknik Şartnamede Belirtilen Esaslar Dahilinde 38 personelle 1 yıl süre ile yaptırılması işi",2014/24376 ihale kayıt nolu ihale neticesinde "Orhaneli Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün Kazan Bakım Türbin Bakım Elektrik Bakım, Ölçü Kontrol, Mekanik Atölye, İnşaat Bakım, Teknik Büro, Oto Bakım Servislerinde Günlük Bakım, Onarım ve Revizyon İşlerinin 126 kişiyle 24 ay süreli Yapılması İşi",2014/59604 ihale kayıt nolu ihale neticesinde, "Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğü Değirmen Bakım, Kazan Bakım, Elektrik Bakım, Ölçü Kontrol, Türbin Bakım, Mekanik Atölye, Dış Tesisler ve Kimya Servislerinde Şartname Kapsamında Belirtilen İşler İçin toplam 109 kişilik Hizmet Alım İşi" için 3 farklı sözleşme imzalandığını, ilgili sözleşme maddeleri ve mevzuat gereğince ihalelere ilişkin damga vergilerinin davalı tarafından müvekkili hesaplarına yatırıldığını, müvekkili tarafından da söz konusu vergilerin süresi içerisinde beyan edilerek ilgili vergi dairesine ödendiğini, ancak davalı şirketin sonrasında Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine vergi davası açtığını, açılan davalar neticesinde damga vergilerinin vergi dairesinden tahsil edildiğini, bunun üzerine Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından damga vergisi asılları ve gecikme cezalarının ödenmesi için vergi/ceza ihbarnameleri gönderildiğini, bunun sonucunda; 2014/22473 ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin olarak 6.344,99-TL Damga Vergisi, 190,57-TL Gecikme Cezası ve 60,72-TL Karar Harcı olmak üzere Toplam 6.596,28-TL, 2014/59604 ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin olarak 38.725,00-TL Damga Vergisi, 44.107,78-TL Gecikme Faizi ve 176,20-TL Karar Harcı olmak üzere Toplam 83.008,98-TL, 2014/24376 ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin olarak 43.517,00-TL Damga Vergisi, 50.175,10-TL Gecikme Faizi ve 198,00-TL Karar Harcı olmak üzere Toplam 93.890,10-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin 233 s. KHK'ya tabi olarak kurulmuş sermayesinin tamamı devlete ait kamu iktisadi teşekkülü olduğunu, bu nedenle hizmet alımlarında 4734 ve 4735 s. Kanunlara ve ikincil mevzuata tabi olduğunu, buna göre Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30. Maddesinin ç bendine göre ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7. Maddesine göre taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin verginin sözleşme bedeline dahil olduğunun kararlaştırıldığını, Tip İdari Şartnamenin 25.1. Maddesi gereğince sözleşmenin uygulanmasına ilişkin ödenecek her türlü verginin teklif fiyata dahil olduğunun kararlaştırıldığını, 4734 s. Kamu İhale Kanunu'nun 27. Maddesine göre vergi, resim, harç vb giderlerin hangilerinin teklif fiyata dahil olacağının belirlenmesinin zorunlu olduğunu, yine 4735 s. Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu'nun 7. Maddesine göre de sözleşmeye ilişkin sigorta, vergi, resim ve harçların kime ait olacağının sözleşmede kararlaştırılmasının zorunlu olduğunu, bütün bu maddelere göre davalı firmanın sözleşme gideri olarak damga vergilerini ödemeyi taahhüt ettiğini, ancak bu taahhüdüne aykırı davrandığını, ayrıca davalının ihale karar damga vergisini hem hak ediş bedeli içerisinde müvekkilinden, hem de vergi mahkemesi kararı doğrultusunda ilgili vergi dairesinden aldığını, bu durumun davalının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verdiğini beyan ederek, davanın kabulü ile vergi idaresine ödenmek zorunda kalınan 183.495,36-TL'nin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı tarafa dava dilekçesine tebliğ olunmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Davanın, taraflar arasında çeşitli tarihlerde imzalanan hizmet alım sözleşmelerine ilişkin ihale damga vergilerinin ödenmesi yükümlülüğünün kime ait olduğuna ilişkin olduğu, dava değerinin 183.495,36-TL olduğu, 23.06.2014 Tarihli "Kangal Sosyal Tesis Şefliği Sosyal İşler Servisinin ve Site Bakım Onarım Servisinin İhtiyacı Olan Hizmetlerin Teknik Şartnamede Belirtilen Esaslar Dahilinde 38 Personelle 1 Yıl Süre ile Yaptırılması İşine İlişkin Hizmet Alımına Ait Sözleşmeye" ilişkin olarak yapılan incelemede, Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davacıya 6.344,99-TL tutarında vergi ceza ihbarnamesinin gönderildiği, dosya içerisinde yer alan Gelir İdaresi Başkanlığı'na ait Damga Vergisi Beyannamesinde de aynı tutarın yer aldığı, söz konusu beyannameye göre Toplam 1.087.428,56-TL Damga Vergisi tahakkuk ettiği, söz konusu tutarın Ziraat Bankası'na ait 31.07.2014 tarihli dekontla Hitit Vergi Dairesi Başkanlığı hesabına yatırıldığı, bu durumda davacının yatırmış olduğu 6.344,99-TL ihale karar damga vergisini davalıdan talep edebileceği,
Bununla birlikte davacı tarafından ayrıca 190,57-TL gecikme faizi ile 60,72-TL karar harcı ödendiği iddia edilmiş olsa da, dosya kapsamında bu hususa ilişkin bir belgeye rastlanamadığı, bu nedenle gecikme faizi ve karar harcı hesaplaması yapılamadığı,
Davacının ilk olarak davalıya hitaben yazmış olduğu 13.01.2022 tarihli yazı ile söz konusu tutarı davalıdan talep ettiği, ilgili yazıda davalıya tebliğden itibaren 30 gün süre verildiği, ancak söz konusu yazının davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilemediğinden temerrüt tarihinin belirlenemediği,
08.09.2014 Tarihli "Orhaneli Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün Kazan Bakım, Türbin Bakım, Elektrik Bakım, Ölçü Kontrol, Mekanik Atölye, İnşaat Bakım, Teknik Büro, Oto Bakım Servislerinde Günlük Bakım, Onarım ve Revizyon İşlerinin 126 Kişiyle 24 Ay Süreli Yapılması İşine İlişkin Hizmet Alımına Ait Sözleşmeye" ilişkin olarak yapılan incelemede, davacı yanın 12.02.2021 tarihili Vergi Tahsil Alındısına göre 93.890,10-TL ödediği, davacı yanın ödemiş bulunduğu 93.890,10-TL'yi davalıdan talep edebileceği, bununla birlikte, davacının ilk olarak davalıya hitaben yazmış olduğu 10.03.2021 tarihli yazı ile söz konusu tutarı davalıdan talep ettiği, ilgili yazıda davalıya tebliğden itibaren 30 gün süre verildiği, ancak söz konusu yazının davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilemediğinden temerrüt tarihinin belirlenemediği,
27.10.2014 Tarihli "Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğü Değirmen Bakım, Kazan Bakım, Elektrik Bakım, Ölçü Kontrol, Türbin Bakım, Mekanik Atölye, Dış Tesisler ve Kimya Servislerinde Şartname Kapsamında Belirtilen İşler İçin Toplam 109 Kişilik Hizmet Alım İşine İlişkin Hizmet Alımına Ait Sözleşmeye" ilişkin olarak yapılan incelemede, davacı yanın 12.02.2021 tarihili Vergi Tahsil Alındısına göre 83.008,98-TL ödediği, davacı yanın ödemiş bulunduğu 83.008,98-TL'yi davalıdan talep edebileceği, bununla birlikte, davacının ilk olarak davalıya hitaben yazmış olduğu 12.03.2021 tarihli yazı ile söz konusu tutarı davalıdan talep ettiği, ilgili yazıda davalıya tebliğden itibaren 30 gün süre verildiği, ancak söz konusu yazının davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilemediğinden temerrüt tarihinin belirlenemediği,
Sonuç olarak davacının davalıdan talep edebileceği toplam tutarın (83.008,98 + 93.890,10 + 6.344,99) =183.244,07-TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki sözleşmeler nedeniyle oluşan toplam 183.495,36-TL vergi ödemesinden kaynaklanan kamusal borcu aralarındaki hizmet alım sözleşmelerine göre yüklenici olan davalı şirkete rücu talebinden ibarettir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında 2014/22473, 2014/24376 ,2014/59604, 2014/22473 nolu ihale nolu hizmet alımı sözleşmelerinin imzalandığı, anılan sözleşmelerde de tarafların hak, yetki, sorumluluk ve yükümlülüklerinin belirlendiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Dava dilekçesinde iddiaya dayanak yapılan taraflar arasındaki sözleşmelerde; " Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım sigorta vergi resim harç ve tüm giderler sözleşme bedeline dahildir" hükmünü içermekte olup bu madde "taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin" işlemlere münhasır olup uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmamaktadır. Öte yandan Damga Vergisi Kanununun 3/1. maddesine göre, uyuşmazlığa konu ihale kararından doğan damga vergisinin mükellefinin, ihale kararını tek başına alan davalı olduğu açıktır.
Buna göre taraflar arasındaki sözleşmeler göre davaya konu edilen ihalenin damga vergilerinden davalının sorumluluğunda olduğunun kabulü gerekir. Davalının sorumluluğunda olan karar pulu damga vergisinin vergi dairesince başvurusu sonrasında davalıya iade edildiği, sonrasında davacının damga vergisi ödemek zorunda kaldığı yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.
İddia, savunma, toplanan kanıtlar, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri kapsamından anlaşılacağı üzere, davacının, taraflar arasında imzalanan sözleşme nedeniyle karar pulu ve fer'ilerini 183.244,07-TL olarak ödediği , dava dilekçesinde 190,57-TL gecikme faizi ile 60,72-TL karar harcı ödendiği iddia edilmiş olsa da, dosya kapsamında bu hususa ilişkin verilen kesin sürede ödeme belgesinin sunulmadığı anlaşılmış bu talep reddedilmiş olup, bilirkişi tarafından hesap edilen ve davacı tarafından sonradan ödenmek durumunda kalınan bedel için yükümlüğün sözleşme ile davalıya yüklendiği, davalının ödeme yaptığı, başvurusu sonrası iade edildiği, sonra davacının damga vergisi ödediği, tacir olan davalının sözleşme ile bu yükümlülüğü esasen üzerine aldığı, davalının, davacının ödediği karar pulu damga vergisinden sorumlu olması gerektiği, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın aralarındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlışlık bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile 183.244,07 TL'nin 6.344,99 TL'sinin 17/02/2022 tarihinden, 93.890,10 TL'sinin 14/04/2021 tarihinden, 83.008,98 TL'sinin 26/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 12.517,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 3.133,65 TL harcın mahsubu ile noksan olan 9.383,75 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.133,65 TL peşin harç olmak üzere toplamı 3.313,55 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.523,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 4.516,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.