DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2022/8 E. , 2022/12 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/8
Karar No : 2022/12
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ
İSTEMİNDE BULUNAN : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu
II- İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 28/02/2022 tarih ve E:2022/794, K:2022/669 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/4043, K:2022/632 sayılı kararı arasındaki aykırılığın, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi uyarınca giderilmesi, istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanın bu yöndeki talebini uygun gören İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 07/06/2022 tarih ve E:2022/40, K:2022/40 sayılı kararıyla istenmiştir.
III- MADDİ OLAY:
Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemiyle ilgili kararlara konu uyuşmazlıklarda aynı davacı adına (...), Kozyatağı Vergi Dairesi mükellefi ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi tarafından 2018 yılında gerçekleştirildiği belirtilen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak edildiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezaları dava konusu edilmiştir.
Aykırılığın giderilmesi istemiyle ilgili İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin E:2022/794 sayılı dosyasında, katma değer vergisi yönünden düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden; İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin E:2021/4043 sayılı dosyasında ise kurumlar vergisi yönünden düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden vergi ziyaı cezası kesilmiştir.
IV- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI:
A- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin E:2022/794 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı adına, Kozyatağı Vergi Dairesi mükellefi ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi tarafından 2018 yılında gerçekleştirildiği belirtilen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak edildiğinden bahisle anılan yılın Ocak ilâ Haziran, Ağustos, Eylül ve Aralık dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
İstanbul 5. Vergi Mahkemesinin 26/11/2021 tarih ve E:2021/205, K:2021/2818 sayılı kararı:
Kozyatağı Vergi Dairesi mükellefi ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi hakkında düzenlenen... tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda yer verilen tespitlerden hareketle inceleme elemanınca mükellefin, reklam ve prodüksiyon alanı ile inşaat malzemeleri alım satımı alanında gerçek ticari faaliyetinin olmadığı değerlendirmesinde bulunulmuş ve bu alanlarda düzenlenen faturalar karşılığında elde edilen komisyon kazancının Danıştay içtihatları uyarınca fatura tutarının %2’si oranında hesaplanarak vergilendirilmesi önerilmiştir. Ayrıca kurumlar vergisi yönünden sahte faturalara dayalı hasılat ve maliyet kayıtlarından, bu faaliyet alanlarından kaynaklanan yüklenimler ile sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturaya dayanan yüklenimlerin ve asılları ibraz edilmeyen faturalara ilişkin yüklenimlerin maliyet ve giderlerden çıkartılması için vergi inceleme raporları düzenleneceği belirtilmiştir.
Uyuşmazlıkta, ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi tarafından gerçekleştirildiği belirtilen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak edildiğinden bahisle davacı adına vergi ziyaı cezası kesilmesinin sebebi olarak anılan şirketin bir adet vergi ödemesinin davacı tarafından yapılmış olması ve reklam işinin taraflarının anılan şirketten çok davacıyı tanıyor olmaları gösterilmiştir.
Davacının ... firmasının eski ortak ve yöneticisi olduğu dikkate alındığında, kendisinin de sorumluluğu bulunan döneme ilişkin matrah artırımından kaynaklı vergi borcunu ödemesi, anılan şirketin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak olarak değerlendirilemeyecektir.
Diğer taraftan, karşıt incelemelerde yapılan tespitlerde, sadece reklam işi ile ilgili olarak ... firmasının alt firma yetkililerinin davacıyı tanıdıklarını beyan etmeleri, davacının halen reklam çekimleri yapan bir firmanın sahibi ve yöneticisi olması, reklam filmlerinin bu firma tarafından gerçekleştirilmesi, doğal olarak reklam filmi çekimleri için gerekli teçhizat vs. tedariki yapan alt firma yetkililerinin ne türden bir teçhizat gerektiği hususunda doğrudan davacı ile muhatap olmasının işin mahiyeti gereği olması, bu kişilerin hiçbirisinin işin gerçekte yapılmadığı veya daha düşük bedelle yapıldığı yolunda bir beyanının bulunmaması, yine ... firmasının bu alt firmalardan temin ettiği işçi, teçhizat vs. ile davacının sahibi olduğu şirketin gerçekleştirdiği reklam çekimlerine yönelik tedarik hizmeti vermesi, bu faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğunun söylenmesi halinde davacının hem sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma hem de bu mahiyette fatura düzenleyenin fiiline iştirak etmesi gibi kabul edilemez bir durumun ortaya çıkması, bir başka ifadeyle sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu söylenen hizmetlerin alıcısının da davacının sahibi olduğu firma olması ve bu durumun kendisinin işlediği sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma fiiline iştirak etmesi gibi hukuken kabul edilemez bir sonuca yol açacak olması, diğer faaliyetleriyle ilgili olarak verilen ifadelerde davacının tanındığının, davacı ile muhatap olunduğunun beyan edilmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde kesilen cezalarda hukuka uygunluk görülmemiştir.
Mahkeme, bu gerekçeyle dava konusu vergi ziyaı cezalarını kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 28/02/2022 tarih ve E:2022/794, K:2022/669 sayılı kararı:
... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin, bu mükellef tarafından düzenlenen faturaların gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığını ispatlar mahiyette olduğu ve davacının da bu faaliyete iştirak ettiği, matrah farkına ilişkin hesaplamaların da mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle istinaf istemini kabul ederek Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve davayı kesin olarak reddetmiştir.
B- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin E:2021/4043 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı adına (...), Kozyatağı Vergi Dairesi mükellefi ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi tarafından 2018 yılında gerçekleştirildiği belirtilen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak edildiğinden bahisle anılan yıl için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
İstanbul 13. Vergi Mahkemesinin 07/10/2021 tarih ve E:2021/157, K:2021/2520 sayılı kararı:
... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi adına, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuna atıfla düzenlenen ... tarih ve...sayılı Vergi İnceleme Raporuna istinaden 2018 yılı için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davada, İstanbul 13. Vergi Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih ve E:2021/263, K:2021/1120 sayılı kararıyla düzenlenen faturaların gerçek mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı belirtilerek re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ile verginin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Vergi tekniği raporunda yer verilen tespitler, karşıt inceleme tutanakları, ilişkili firma yetkililerinin ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde reklam ve prodüksiyon alanında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura düzenleme fiiline davacının iştirak ettiği hususunun açık olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır. Ancak, inşaat malzemesi alım satımı alanında sahte veya muteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura düzenleme fiiline davacının iştirak ettiği hususunda raporda somut bir tespit bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 2015 yılında ... firmasından ayrılan davacının bu tarihten sonrasına ilişkin olarak ibraz edilmeyen faturalardan sorumlu tutulamayacağı da açıktır.
Bu durumda, davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının reklam ve prodüksiyon içerikli faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık, ibraz edilmeyen faturalar ile inşaat malzemesi içerikli faturalardan kaynaklanan kısmında ise hukuka uygunluk görülmemiştir.
Mahkeme, bu gerekçeyle dava konusu vergi ziyaı cezasının ibraz edilmeyen faturalar ile inşaat malzemesi içerikli faturalardan kaynaklanan kısmını kaldırmış; diğer yönlerden davayı reddetmiştir.
Tarafların istinaf istemlerini inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/4043, K:2022/632 sayılı kararı:
Davalının istinaf istemine ilişkin olarak yapılan inceleme:
Vergi Mahkemesi kararının davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup davalı tarafından ileri sürülen nedenler anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının istinaf istemine ilişkin olarak yapılan inceleme:
Uyuşmazlıkta, ... İnşaat Dekorasyon Reklamcılık ve Organizasyon Anonim Şirketi tarafından gerçekleştirildiği belirtilen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak edildiğinden bahisle davacı adına vergi ziyaı cezası kesilmesinin sebebi olarak anılan şirketin bir adet vergi ödemesinin davacı tarafından yapılmış olması ve reklam işinin taraflarının anılan şirketten çok davacıyı tanıyor olmaları gösterilmiştir.
Davacının ... firmasının eski ortak ve yöneticisi olduğu dikkate alındığında, kendisinin de sorumluluğu bulunan döneme ilişkin matrah artırımından kaynaklı vergi borcunu ödemesi, anılan şirketin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak olarak değerlendirilemeyecektir.
Diğer taraftan, karşıt incelemelerde yapılan tespitlerde, sadece reklam işi ile ilgili olarak ... firmasının alt firma yetkililerinin davacıyı tanıdıklarını beyan etmeleri, davacının halen reklam çekimleri yapan bir firmanın sahibi ve yöneticisi olması, reklam filmlerinin bu firma tarafından gerçekleştirilmesi, doğal olarak reklam filmi çekimleri için gerekli teçhizat vs. tedariki yapan alt firma yetkililerinin ne türden bir teçhizat gerektiği hususunda doğrudan davacı ile muhatap olmasının işin mahiyeti gereği olması, bu kişilerin hiçbirisinin işin gerçekte yapılmadığı veya daha düşük bedelle yapıldığı yolunda bir beyanının bulunmaması, yine ... firmasının bu alt firmalardan temin ettiği işçi, teçhizat vs. ile davacının sahibi olduğu şirketin gerçekleştirdiği reklam çekimlerine yönelik tedarik hizmeti vermesi, bu faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğunun söylenmesi halinde davacının hem sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma hem de bu mahiyette fatura düzenleyenin fiiline iştirak etmesi gibi kabul edilemez bir durumun ortaya çıkması, bir başka ifadeyle sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu söylenen hizmetlerin alıcısının da davacının sahibi olduğu firma olması ve bu durumun kendisinin işlediği sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma fiiline iştirak etmesi gibi hukuken kabul edilemez bir sonuca yol açacak olması, diğer faaliyetleriyle ilgili olarak verilen ifadelerde davacının tanındığının, davacı ile muhatap olunduğunun beyan edilmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde kesilen cezada hukuka uygunluk görülmemiştir.
Karar sonucu:
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle davacının istinaf istemini kabul ederek Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve davanın kabulüne karar vermiş; davalının istinaf istemini kesin olarak reddetmiştir.
V- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLAR KURULUNUN GÖRÜŞÜ:
Başkanlar Kurulu aykırılığın, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 28/02/2022 tarih ve E:2022/794, K:2022/669 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi yönünde görüş bildirilmesine oyçokluğuyla karar vermiştir.
VI- İLGİLİ MEVZUAT:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu" başlıklı 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi:
"4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:
...
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek."
VII- HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince, benzer olaylarda verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılığın giderilmesine ilişkin başvuru yolu, Danıştayın temyiz mercii olarak bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkları, temyiz istemine konu kararın taraflarının hukukuna etki edecek şekilde denetleme görevinden farklı olarak, anılan kararlar arasındaki aykırılık nedeniyle ortaya çıkan hukuki belirsizliğin, uygulamada hukuki belirliliği sağlayacak şekilde giderilmesine yöneliktir. Bu başvuru yolu kapsamında yapılan inceleme sonucunda verilen kararın, istinaf incelemesi sonucunda verilen kesin nitelikteki kararların nihai etkisini ortadan kaldırarak tarafların hak ve menfaatlerini etkileyebileceği Kanun'da öngörülmemiştir.
Bu bağlamda, anılan başvuru yolunun işletilmesi neticesinde aykırılığın giderilmesi yönünde verilecek kararın, uygulamada hukuki belirliliği sağlayacak nitelikte olması gerekmektedir. Bunun için de aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlar arasında aykırılığa sebep olan hususun, söz konusu kararların tarafları dışında kalan kişiler yönünden de ortaya çıkmasının ve yargı mercii önünde uyuşmazlık haline getirilmesinin söz konusu olabilmesi gerekmektedir.
Aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlardaki uyuşmazlıklarda, aynı davacının, aynı mükellefin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura kullanma ve düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle farklı dönemler için kesilen vergi ziyaı cezaları dava konusu edilmiştir.
Aykırılığın giderilmesi istemine konu kararların, somut bir olaya ilişkin olması ve benzer olaylarda uygulanmasının söz konusu olmaması nedeniyle aykırılığın giderilmesi yönünde verilecek karar, yukarıda ifade edilen hukuki belirliliği sağlayacak nitelikte olmayacaktır.
Bu nedenle, isteme konu kararların arasında mevcut olduğu belirtilen aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi kapsamında giderilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
VII- SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle, aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, 07/12/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.