Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2025/723 E. , 2025/2759 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2025/723
Karar No : 2025/2759
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına ... Akaryakıt İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura kullanma fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2021 ve 2022 yılı muhtelif dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması ve söz konusu cezalara süresinde dava açılmadığından bahisle düzenlenen...tarih ve ... ila ... sayılı tahakkuk fişlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Dava konusu cezaların yer aldığı ihbarnamelerin davacının ikametgah adresine 30/07/2022 tarihinde tebliğe çıkarıldığı ancak adresin boş olması nedeniyle tebliğ yapılamadığı, söz konusu ihbarnamelerin ikinci defa 10/08/2022 tarihinde aynı adrese tebliğe çıkarılmasına rağmen tebliğ edilememesi üzerine de tebligat pusulasının düzenlendiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen asgari 15 günlük süreye riayet edilmeksizin tekrar tebligata çıkıldığı yani ikinci kez çıkarılan tebligat için münasip bir süre beklenmediği anlaşıldığından, Kanun hükümlerine aykırı yapılan tebligatın eksik ve usulsüz olduğu,bu nedenle dava konusu ihbarnamelerin tebliğ tarihinin, davacı tarafından öğrenme tarihi olarak beyan edilen 26/03/2023 tarihinin esas alınması gerektiğinden, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmeyerek süresinde açılan davanın esasının incelenmesi gerektiği, asıl borçlu ... Akaryakıt İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına sahte fatura kullandığından bahisle yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda söz konusu şirketin ilgili dönemlerde sahte fatura kullandığının ispatlanamadığı belirtilerek bahse konu cezalı tarhiyatlar kaldırıldığından, anılan kararlar doğrultusunda, davacının sahte belge kullanma fiiline iştirak ettiği gerekçesiyle adına kesilen dava konusu vergi ziyaı cezalarında da hukuka uygunluk bulunmadığı, davanın tahakkuk fişlerine ilişkin kısım yönünden ise; davacı adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnamelerinin 25/08/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve söz konusu ihbarnamelere karşı süresinde dava açılmadığından bahisle ihbarname içeriği amme alacakları için dava konusu tahakkuk fişleri tanzim edilmişse de, ihbarnamelerin tebliğinin usulsüz olduğu ve açılan davanın süresinde açıldığı sonucuna varıldığından; davalı idare tarafından kesilen dava konusu vergi ziyaı cezalarına karşı davanın açılması sebebiyle tahsil işlemlerinin durduğu ve bu sebeple tahakkuku hukuken gerçekleşmiş ancak vadesinde ödenmeyen bir alacak da bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu tahakkuk fişlerinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne ,dava konusu vergi ziyaı cezaları ile bu cezalara ilişkin tahakkuk fişlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının dava konusu tahakkuk fişleri kısmına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın davacı adına kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmı yönünden ise; mahkeme kararında atıf yapılan, asıl borçlu şirket adına yapılan tarhiyatlara karşı açılan davada verilen kabul kararlarına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararının bu kısma ilişkin gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte davacı hakkındaki tespitlerden, adı geçen şirketin bilerek sahte belge kullanma fiiline iştirak ettiği değerlendirmesinin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu sonucuna varıldığından davacı adına kesilen dava konusu vergi ziyaı cezalarında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davanın süresinde açılmadığı, asıl borçlu ... Akaryakıt İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yasal defter, belge kayıtları ile mal ve hizmet alımlarının tetkik edilmesi neticesinde hakkında kısmen sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlenen ... Petrolcülük Dağıtım A.Ş.'den aldığı faturaları indirim konusu yaptığının anlaşıldığı, temyize konu kararda ilgili raporun eksik incelemeye dayandığı gerekçesiyle vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık olmadığına karar verilmişse de raporun somut delil ve detaylı incelemeler içerdiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına ... Akaryakıt İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura kullanma fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2021 ve 2022 yılı muhtelif dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması ve söz konusu cezalara süresinde dava açılmadığından bahisle düzenlenen ... tarih ve...ila ... sayılı tahakkuk fişlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
213 sayılı Kanun'un; "Vergi ziyaı" başlıklı 341. maddesinde, "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir. Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez." hükmüne, "Vergi ziyaı cezası" başlıklı 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının tahakkuk fişlerine ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı hukuki sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup davalı tarafından ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı adına kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmı yönünden ise;
Temyize konu kararda atıfta bulunulan; davacının sahte belge kullanımına iştirak ettiği iddia edilen ... Akaryakıt İnşaat Taahhüt Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ...tarih ve ...,... sayılı vergi inceleme raporlarına istinaden şirket adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda verilen kabul kararlarına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararlarının bir kısmının temyiz yolu kapalı olarak verildiği, bir kısmının ise Dairemizin 07/05/2025 tarih ve E:2024/3113 ila 3117, K:2025/1904 ila 1910 sayılı kararlarıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Anılan vergi inceleme raporlarında yer verilen tespitlerin değerlendirmesinden; davacının müfettişlik tarafından yöneltilen sorulara ilişkin olarak vermiş olduğu cevabında; “2021 hesap döneminde ana dağıtıcı firma olan ... Petrolcülük Dağıtım A.Ş.'nin iloil adlı markası ile lisanslı olarak akaryakıt bayiliğini yaptık. Bu kapsamda 2021/Eylül ayına kadarda bayisi olduğumuz ana dağıtıcı firma olan ... Petrolcülük Dağıtım A.Ş.'den (...'den) tutanağın 8-a maddesinde tespitlerine yer verdiğiniz faturalara konu akaryakıt alışlarını gerçekleştirdik. Söz konusu faturalar ile sevk irsaliyeleri de bu alışlara istinaden düzenlendi. İlgili firmadan gerçekleştirmiş olduğumuz söz konusu akaryakıt alışlarımızın tamamı gerçektir. Bu alışlar içim ... Petrolcülük Dağıtım A.Ş, ile şirket yetkilimiz ...ve şirket vekili olarak ben muhatap oluyordum. "şeklinde ifade ve beyanda bulunduğu tespitlerine yer verildiği görüldüğünden; asıl borçlu şirketin faaliyetinin 2021 yılında ... ve şirket vekili olarak kendisi tarafından birlikte yürütüldüğünün davacının ifadesi ile sabit olduğu, davacının kendisine verilen vekaletnameye istinaden vergi incelemesinde ifade verdiği ve beyanlarında şirketin 20121 yılı faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı açıklamalarda bulunduğu göz önünde alındığında şirketin faaliyetlerine bizzat katıldığı ve asıl mükellefin sahte belge kullanma fiiline iştirak ettiği sonucuna ulaşıldığından davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığından, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davacı adına kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımların ONANMASINA
Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 03/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.