Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/84 E. , 2025/3178 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/84
Karar No : 2025/3178
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Kimya Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Defterdarlığı- ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına önceki dönemden devreden katma değer vergisinin azaldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2019/Ocak ila Nisan dönemi katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına atıfla davacı hakkında; ... Ürünleri Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Gıda ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardaki katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenen tablonun önceki dönemden devreden katma değer vergisi tutarı kısmında hukuka aykırılık, ... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardaki katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenen tablonun önceki dönemden devreden katma değer vergisi tutarı kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı yönünden ise; tekerrüre esas alınan cezanın 1.050,54 TL olduğu, lehe kanun uygulanması sonucu tekerrür nedeniyle attırılan ceza tutarının, kesinleşen ceza tutarından fazla olamayacağı öngörüldüğünden, dava konusu vergi ziyaı cezalarının davanın reddi ile sonuçlanan dönemlerine ilişkin kısmının her bir döneme için tekerrür nedeniyle arttırılan ceza tutarının 1.050,54 TL'sinde hukuka aykırılık, aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... Ürünleri Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Gıda ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 1.050,54 TL'yi aşan kısmı ile ... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan tekerrür hükümleri uygulanmış üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Mahkeme kararında atıf yapılan karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın,... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek bu kısım yönünden de davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka aykırılık, vergi mahkemesi kararının, dava konusu üç kat cezalı tarhiyatların ... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk, üç kat cezalı tarhiyatların kalan kısımları yönünden davanın reddine yönelik kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının istinaf başvurusunun reddine, dava konusu üç kat cezalı tarhiyatların ... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI:Adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Tekerrür hükümleri nedeniyle arttırılan kısma ilişkin verilen kararda 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun ile değiştirildiği ve ihbarname düzenlenme tarihinde bu değişikliğin geçerli olduğu gerekçesiyle buna göre karar verildiği, ancak dava konusu olayda cezaya konu dönemlerin kanun değişikliği olmadan önces olduğundan olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına önceki dönemden devreden katma değer vergisinin azaldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2019/Ocak ila Nisan dönemi katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
Aynı Kanunun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının ...kimya Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmı dışında kalan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının ...kimya Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmı yönünden ise;
Davacı adına re'sen tarh edilen 2018/Mayıs ila Haziran dönemlerine ilişkin cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davayı kısmen kabul eden, kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurunu reddeden, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu kısmen kabul eden, kısmen reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararı, Dairemizin 24/06/2025 tarih ve E:2023/73,K:2025/3177 sayılı kararıyla cezalı tarhiyatın ...kimya'dan alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık olmadığı gerekçesiyle kısmen bozulduğu görüldüğünden, anılan bozma kararı uyarınca Bölge İdare Mahkemesince verilecek karar, davacının sonraki döneme devreden katma değer vergisini de etkileyebileceğinden, Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken bu hususun da dikkate alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
Konya Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın ...kimya Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmının BOZULMASINA, diğer kısımların ONANMASINA
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına
Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 24/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.