Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/7286 E. , 2025/4288 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/7286
Karar No : 2025/4288
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : .. Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Özel Öğrenci Yurdu, İnşaat Pazarlama, Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016 yılı kurumlar vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin kayıtlara geçirilmeyen 7 adet satış faturasına isabet eden 11.803,13-TL tutarındaki vergi ve aynı tutardaki vergi ziyaı cezası dışındaki cezalı tarhiyata ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin 2016 ve 2017 yıllarına ait kurumlar vergisi yönünden yapmış olduğu matrah artırımına ilişkin tüm taksitlerini ödediğinin ve bu kapsamda tecil dosyasının kaldırıldığının Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasından anlaşıldığı, davacı şirketin 7143 sayılı Kanuna 28/12/2018 tarihinden geçerli olmak üzere eklenen geçici 2. maddenin son fıkrası hükmü gereğince 7143 sayılı Kanunun 5. maddesi hükmünden, matrah artırımı hükümlerinden yararlandırılması gerektiği sonucuna varıldığı, bu durumda, davacı şirket hakkında vergi incelemesine dayalı ve anılan döneme ilişkin olarak davalı idarece tarhiyat yapılması ile ceza kesilmesinin mümkün bulunmadığı dikkate alındığında, davacı şirketin matrah artırımı hükümlerinden yararlandırılması gerektiği sonucuna varılan dönem ve vergi türüne ilişkin olarak yapılan vergi incelemesine dayalı olarak yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta açık bir vergilendirme hatası bulunduğundan, dava konusu işleminin dava konusu edilen kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Şikayet yoluyla başvuru üzerine talebi reddolunanların, yargı mercii nezdinde dava açabilmelerinin, yapılan işlemin vergi hatasi niteliğinde olması şartına bağlandığı, bu itibarla, vergi hatası kapsamında değerlendirilmesi söz konusu olmayan bir sebebe ilişkin davanın reddi gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016 yılı kurumlar vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin kayıtlara geçirilmeyen 7 adet satış faturasına isabet eden 11.803,13-TL tutarındaki vergi ve aynı tutardaki vergi ziyaı cezası dışındaki cezalı tarhiyata ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; düzeltme-şikayet yolunun, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise, mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olduğu, vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesinin gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Başka bir anlatımla, idareden düzeltilmesi istenebilecek vergi hataları, kendisinden düzeltme isteminde bulunulan idari makamın veya uyuşmazlık halinde yargı yerinin, 213 sayılı Kanun'un 3. maddesinde öngörülen yorum tekniklerine başvurulmadan, ilk bakışta anlaşılabilecek açıklıktaki vergilendirme yanlışlıklarıdır.
Olayda, davacı şirket hakkında 2016 hesap dönemine ilişkin olarak ... tarihli ve ... sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak kurumlar vergisine ilişkin 2021/1 sayılı ihbarname düzenlenerek 17/08/2021 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği, ihbarnameye karşı açılan davanın Mahkemelerinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile süre aşımı yönünden reddine karar verildiği, süre ret kararının istinaf yoluna başvurulmadan kesinleştiği, cezalı tarhiyatlara dava açılıp, süre ret kararı verildikten sonra dava konusu cezalı tarhiyatların kaldırılması talebiyle ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile 19 Mayıs Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan düzeltme başvurusunun ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile davalı idareye yapılan şikayet başvurusunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedildiği, anılan işlemin davacı şirket tarafından kayıtlara geçirilmeyen 7 adet satış faturasına isabet eden 11.803,13-TL tutarındaki vergi ve aynı tutardaki vergi ziyaı cezası dışındaki cezalı tarhiyata ilişkin kısmının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının dönem sonu stoklarının düşük değerlendirilmesi ve fiili ve kaydı envanter farklarından hareketle tespit olunan matrah farklı üzerinden yapılan tarhiyatın kaldırılmasına yönelik iddiaları ve bu iddialar çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlık, herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmayıp, hukuki bir sorun niteliğinde olduğundan, diğer bir ifadeyle ihtilafın çözümünün maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ve yorumunu gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlık vergilendirme işlemine karşı süresinde açılacak idari davada incelenebileceğinden, davacı adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemin iptali yolundaki Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 14/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.