Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/6586 E. , 2025/2832 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6586
Karar No : 2025/2832
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 5,6,7,8 ve 9. sırasında yer alan kısımlarının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerince ara kararıyla davacı tarafından Yetsan Isı Dönüşüm Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne satılan Ankara İli, Etimesgut İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... parselde kayıtlı 38.250,00 metrekare taşınmazın 13/32 hissesinin davacının ticari işletmesinin aktifinde kayıtlı olduğu yönünde tespit bulunup bulunmadığının sorulduğu, davalı idarece bu hususta bir tespit yapılmadığının belirtildiği, bu durumda, satışa konu edilen taşınmazın 13/32 hissesinin davacının ticari işletmesinin aktifinde kayıtlı olduğu hususunda somut bir tespit bulunmadığından, satışın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37. maddesi kapsamında ticari kazanç olarak kabulünün hukuken mümkün olmadığı, davacının itirazı 6183 sayılı Kanunun 58. maddesinde düzenlenen "borcum yoktur" kapsamında değerlendirildiğinde,uyuşmazlıkta vergiyi doğuran olayın gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından, davacı adına salınan vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin vadesinde ödenmediğinden bahisle tahsili için düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne,dava konusu ödeme emrinin ilgili kısımlarının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlgili mevzuat kapsamında idarelerince yapılan işlemlerde ve dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına düzenlenen ...tarih ve... sayılı ödeme emrinin 5,6,7,8 ve 9. sırasında yer alan kısımlarının iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun "bir ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek 15 gün içerisinde vergi mahkemesinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir vergi borcunun tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle söz konusu vergi borcunun usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmesi ve vadesinde ödenmemiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının Ankara İli, Etimesgut İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... parselde bulunan 38.250,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 13/32 hissesini ... Isı Dönüşüm Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye sattığı, ... Isı Dönüşüm Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin mal ve hizmet alımlarına ilişkin Form Ba ile 2018/Ekim döneminde bu hususta bildirimde bulunduğu, davacının ise taşınmaz satışından elde ettiği kazancı beyan etmediğinden bahisle takdir komisyonuna sevk edildiği, ilgili dönem matrahının re'sen takdirinin yapılmasına istinaden yapılan cezalı tarhiyatın usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi sonrasında kesinleşerek vadesinde ödenmemesi üzerine dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda; her ne kadar, satışa konu edilen taşınmazın 13/32 hissesinin, davacının ticari işletmesinin aktifinde kayıtlı olduğu hususunda somut tespit bulunmadığından, satışın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37. maddesi kapsamında ticari kazanç olarak kabulünün hukuken mümkün olmadığı, davacının itirazı 6183 sayılı Kanunun 58. maddesinde düzenlenen "borcum yoktur" kapsamında değerlendirildiğinde,uyuşmazlıkta vergiyi doğuran olayın gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından, davacı adına salınan vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin vadesinde ödenmediğinden bahisle tahsili için düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de, davacının, adına düzenlenen ödeme emrine karşı açtığı bu davada ileri sürebileceği itiraz nedenleri böyle bir borcu olmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı ile sınırlıdır.
Bu durumda, ödeme emri içeriği davacı adına yapılan tarhiyatlara yönelik inceleme ancak tarhiyatlara karşı açılacak davalarda yapılabileceğinden ve usulüne uygun tebliğ edilen söz konusu tarhiyatlar da dava açılmaksızın kesinleştiğinden, davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 04/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.