Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/1979 E. , 2025/4923 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/1979
Karar No : 2025/4923
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, dava konusu ödeme emrinin dayanağı vergi ve ceza ihbarnamelerinin davacıya elektronik ortamda tebliğ edildiği, davacı tarafından söz konusu ihbarnamelerden haberdar olmadığı ve tarafına e-tebligat şifresi verilmediğinin iddia edilmesi üzerine ara kararı ile davacının elektronik tebligat adresini nasıl edindiğinin sorulduğu, davalı idare tarafından ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerde, davacının e-tebligat aktivasyonunun interaktif vergi dairesi üzerinden oluşturulduğu, e-tebligata ilişkin yazılı olarak müracatının bulunmadığının belirtildiği görülmüş olup, olayda, davacı tarafından işlemlerin muhasebecisi tarafından yapıldığı, kendisinin haberi olmadığının belirtildiği, nitekim idarece gönderilen e-tebliğ delil kayıtlarında bildirilen e-posta adresinin muhasebeciye ait olduğu, söz konusu elektronik tebligata ilişkin internet üzerinden yapılan başvurunun bizzat davacı tarafından oluşturulduğunun ispatlanamadığı ve davacı tarafından verilmiş "elektronik tebligat talep bildirim formu" bulunmadığından, söz konusu ödeme emri dayanağı vergi ve ceza ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edilmediği sonucuna varılmış olup, usule uygun şekilde kesinleşmeyen amme alacaklarının tahsili için düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu ödeme emrinin dayanağı vergi ve ceza ihbarnamelerinin davacıya elektronik ortamda usulüne uygun tebliğ edildiği, süresinde dava açılmaması ve ödenmemesi nedeniyle kesinleşen ihbarnamelere istinaden düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz kararında yazılı gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Diğer mali tebligat" başlıklı 51. maddesinde: "Mali tebliğler, kendi kanunlarında sarahat bulunmıyan hallerde, bu kanunun umumi hükümlerine tevfikan yapılır.", 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Elektronik ortamda tebliğ" başlıklı 107/A maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabilir. Elektronik ortamda tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Maliye Bakanlığı, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükümleri düzenlenmiştir.
Bu düzenlemeyle verilen yetki uyarınca yayımlanan 456 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 5. maddesinde, elektronik tebligat sistemini kullanmak zorunda olan gelir vergisi mükelleflerinin, 01/01/2016 tarihine kadar örneği Tebliğ ekinde yer alan "Elektronik Tebligat Talep Bildirimi (Gerçek Kişiler İçin)"ni internet vergi dairesinde elektronik ortamda doldurmaları ve elektronik tebligat sisteminin kullanmaya başlamaları gerektiği, bu mükelleflerin söz konusu bildirimi, kendileri veya elektronik tebligat sistemi ile ilgili işlemleri yapmaya yönelik özel yetki içeren noterde verilmiş vekaletnameyle yetkili kılınan kişiler aracılığıyla gelir vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine bizzat vermelerinin de mümkün olduğu, internet vergi dairesini kullanarak elektronik ortamda bildirimde bulunan gelir vergisi mükelleflerine internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresinin verilmeyeceği, anılan mükelleflerin sisteme her girişlerinde sistem tarafından kimlik doğrulaması yapılmak suretiyle elektronik tebligat sistemini kullanabilecekleri, vergi dairesine bizzat veya vekili aracılığıyla başvuran gerçek kişi mükelleflerin ise başvurularının değerlendirileceği ve gerekli şartları taşıyan mükelleflere internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresinin verileceği, internet vergi dairesini kullanarak elektronik ortamda veya vergi dairesine bizzat başvurarak sistemi kullanacak olan gelir vergisi mükelleflerinin, elektronik tebligat adresi edinmiş olacakları, "Muhatabın Sorumluluğu" başlıklı 8. maddesinin ç) fıkrasında; muhatabın; sistem kullanımına ilişkin olarak kendisine verilmiş olan kullanıcı kodu, parola ve şifre gibi bilgilerini korumakla, üçüncü kişilerle paylaşmamakla ve başkasına kullandırmamakla, d) fıkrasında; sistem kullanımına ilişkin olarak kendisine verilmiş olan kullanıcı kodu, parola ve şifre gibi bilgilerin istenmeyen şekilde üçüncü kişilerin eline geçtiğini tespit ettiğinde derhal vergi dairesine bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Aynı Tebliğin “3. Tanımlar” başlıklı bölümünün birinci paragrafının (f) bendinde yer alan "İnternet Vergi Dairesi" tanımı 511 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin ikinci maddesiyle: "İnternet Vergi Dairesi: Mükellefler tarafından şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin gönderilmesi, ödeme yapılması, vergi levhası, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge alınması gibi vergisel işlemlerin yapıldığı ve Başkanlık tarafından hizmete sunulan (https://ivd.gib.gov.tr, https://intvrg.gib.gov.tr gibi) elektronik ortam veya ortamları,” ifade eder şeklinde değiştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı vergi ve ceza ihbarnamelerinin davacıya elektronik ortamda tebliğ edildiği, ihbarnamelere karşı davacı tarafından dava açılmadığı ve herhangi bir ödeme de yapılmadığından kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta Bölge İdare Mahkemesince; davacı tarafından internet vergi dairesi üzerinden veya kendisi ya da özel olarak yetkilendirdiği kişi tarafından bizzat vergi dairesine gidilerek verilen "elektronik tebligat talep bildirimi" üzerine elektronik tebligat adresi oluşturulduğu hususunun somut olarak ortaya konulamadığı, diğer bir ifadeyle davacıya ait elektronik tebligat adresinin usülüne uygun olarak oluşturulduğu kanıtlanamadığından, yapılan elektronik tebligatların
usulsüz olduğu, usulüne uygun olarak ihbarname tebliğ edilmeden ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle verilen davanın kabulüne dair Vergi Mahkemesi kararına karşı davalının istinaf başvurusu reddedilmişse de; davalı idarece sunulan belgelerden davacının e-tebligat aktivasyon kaydının 25/12/2015 tarihinde ... IP numaralı bilgisayar üzerinden internet vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda yapıldığı, aktivasyon kaydına ait veri tabanı kayıtları incelendiğinde davacıya ait TC kimlik numarası, vergi kimlik numarası gibi kişisel bilgilerin eksiksiz olarak girildiği, 511 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtildiği üzere internet vergi dairesinin mükellefler tarafından şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle işlemlerin yapıldığı elektronik bir ortam olduğu, elektronik talep bildiriminde bulunurken sisteme mükellefe ait e-devlet şifresi, dijital şifre vb. ile girilmesi gerektiğinden söz konusu elektronik tebligat adresi talep başvurusunun davacının haberi olmadan yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı tarafından, kendisinin bilgisi dışında adına elektronik tebligat adresi oluşturulmuş olduğu iddia edilmesine rağmen, bu konuda adli makamlara suç duyurusunda bulunulduğuna veya vergi dairesine bilgi verildiğine ya da bu iddiasını ispata yönelik herhangi bir bilgi-belge sunulmadığı gibi dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamelerin de 22/12/2021 ve 25/12/2021 tarihlerinde davacıya elektronik ortamda aynı tebligat adresine tebliğ edildiği ve okunduğunun görüldüğü, bu sebeple dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamelerin tebliğinin usulüne uygun olduğu anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesince diğer hususlar yönünden yapılacak incelemeye göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.