Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/834 E. , 2025/745 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/834
Karar No : 2025/745
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Defterdarlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "..." ticari isimli eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemi iptal eden mahkeme kararının tebliği üzerine, mahkeme kararı gereğince katma değer vergisinin iadesi istemiyle davalı Vergi Dairesine yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211., 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 32. ve 48. maddeleri belirtilerek, olayda, vergisi eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların eksik alınmış katma değer vergileri hakkında 4458 sayılı Kanun'daki esaslara göre işlem yapılması gerektiği ve ithal edilen eşya ile ilgili olarak fazla alındığı anlaşılan katma değer vergisinin mükelleflere anılan Kanun uyarınca iade olunması gerektiği, bu kapsamda, haksız olarak fazladan tahsil edilen gümrük vergilerinin ilgilinin gümrük idaresine müracaatı üzerine gümrük idaresince geri verileceği sabit olup, ithal edilen eşyaya ilişkin olarak gümrük vergisi ve katma değer vergisi ek tahakkukunun ... Gümrük Müdürlüğü tarafından yapıldığı ve vergi dairesine ise, ithalde alınan vergiler kapsamında mahsup işlemlerinde göz önünde bulundurulmak üzere bildirimde bulunulduğu dikkate alındığında, davacı şirket tarafından, ithal edilen eşyaya ilişkin olarak Gümrük İdaresince tahakkuk ettirilerek tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemiyle yetkisiz İdareye yapılmış olan başvurunun reddine ilişkin işlemin, vergilendirme alanında hukuki sonuç doğurabilecek mahiyette olmadığı, bu haliyle ithalde alınan katma değer vergisinin iadesi istemiyle yetkili idari merciye yapılmış bir başvurunun olmadığı dolayısıyla yetkili merci tarafından kurulmuş ve idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığından davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gümrük İdaresine yapılan başvurunun, anılan idarece davalıya yönlendirilmesi üzerine tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı adına tescilli ...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "..." ticari isimli eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemi iptal eden mahkeme kararının tebliği üzerine, mahkeme kararı gereğince söz konusu vergilerin iadesi istemiyle ... Gümrük Müdürlüğüne başvurulduğu, Gümrük Müdürlüğünce vergilerin iadesi için karar alınması akabinde Gümrük Sayman Müdürlüğüne ve Vergi Dairesine gereği için bildirimde bulunulduğu, katma değer vergisi iadesinde 3065 sayılı Kanun'un 29.maddesinin göz önünde bulundurulmasının istenildiği, bunun üzerine davacının ilgili Vergi Dairesi başvuruda bulunarak katma değer vergisi iadesi talebinde bulunduğu, Dairenin daha önce söz konusu verginin katma değer vergisi indirimine konu edilmesi nedeniyle beyanların düzeltilmesi sonrasında işlemin gerçekleştirileceğini bildirmesi üzerine davacı tarafından indirimleri düzeltme zorunluluğunun olmadığı, bunu yaptığı takdirde ödenecek katma değer vergisi çıkabileceğinden faiz ödemek durumunda kalabileceği, bu işlemi Vergi Dairesinin yapması gerektiğinden bahisle düzeltme beyanı vermesinin istenilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek katma değer vergisi iadesinin yapılmaması işleminin iptali istemiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, vergi mahkemesince davacı tarafından yetkisiz idareye başvurulduğu gerekçesiyle dosya tekemmülü sağlanmadan ortada kesin ve icrai bir işlemin bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Ancak, dava konusu olayda, yukarıda belirtildiği üzere davacı tarafından ... Gümrük Müdürlüğüne başvurulmuş ve anılan Müdürlük tarafından iade işlemleri ile ilgili süreç başlatılarak iade kararı alınmış, gümrük sayman müdürlüğü ve vergi dairesine yazı yazılarak gereğinin yerine getirilmesi istenilmiştir. Bu işlemden haberdar olan davacının iade işlemlerinin gerçekleştirilmesi usulü yönünden bir itirazı bulunmadığından ... sayılı Gümrük Müdürlüğü işlemine karşı herhangi bir dava açmamıştır. Dolayısıyla davanın her iki tarafı arasında vergilerin iadesi konusunda gerek saymanlık gerekse vergi dairesinin sürece dahil olmasına karşı bir itiraz ve uyuşmazlık bulunmamaktadır. Gümrük vergilerine karşı açılan davada davalı konumunda olan ... Gümrük Müdürlüğüne karar gereği için başvuruda bulunulmuş, karar doğrultusunda iade yönünde idari karar alınmıştır. Yetkili idare tarafından yargı kararı gereğinin yerine getirilmesi konusunda ortaya konulan iradeye ve bu hususta takip edilecek prosedür açıklanmasına karşın davacının Gümrük Müdürlüğünün yönlendirmesi üzerine katma değer vergisi iadesi için Vergi Dairesine başvurmasının "yetkisiz idareye başvuruda bulunulduğu" şeklinde yorumlanması mümkün değildir. Diğer taraftan, katma değer vergisinin yansıtmalı bir vergi olması, ithalde ödenen verginin indirim konusu yapılarak hesaplanan katma değer vergisinden mahsubunun yapılması gibi uygulamalar nedeniyle olayda vergi dairesinin yetkisiz bir idare olduğundan da söz edilemez. Zira, yargı kararı gereği ithalde ödenen verginin iadesi sürecinde bu verginin daha önce indirim hesaplarına intikal ettirilmesi halinde bu hesaplarının takibi ve gerekli vergisel işlemlerin yapılması tamamen ilgili vergi dairesinin yetkisindedir.
Bu durumda, uyuşmazlık, Gümrük Müdürlüğünce iade kararı alınan katma değer vergisinin iadesi sürecinde daha önce indirime konu edilmiş olması nedeniyle verginin indirim hesaplarından çıkartılması gerekip gerekmediği, hesaplardan çıkartılacaksa bunu mükellefin mi yoksa idarenin mi gerçekleştirmesi gerektiği, bu işlemin icrası halinde ödenecek kdv çıkması halinde zamanında tahakkuk etmeyen vergi için gecikme faizi gibi borçların doğması ihtimaline binaen düzeltme beyanının davacı tarafından verilmemesi üzerine vergi dairesince işlemin re'sen gerçekleştirme zorunluluğunun bulunup bulunmadığı, davacının iade talep ettiği vergiyle ilgili indirim hesaplarını kendisinin veya idarenin düzeltmesinin hukuki sonuçlarının farklılık gösterip göstermeyeceği, iadesi talep edilen ve yargı kararı ile iadesine hükmedilen verginin daha önce indirim hesaplarına intikal ettirilmesinin bu hesaplar düzeltilmediği sürece iadesinin mümkün olup olmadığı gibi konuların tartışılması suretiyle sonuçlandırılması gereken uyuşmazlığın esas yönünden incelenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Ancak ortada gümrük vergileri itibarıyla herhangi bir ihtilaf bulunmadığından ve konu tamamen gümrük idaresi nezdinde iadesi kesinleşen ancak daha önce indirim hesaplarına intikalinden kaynaklı vergi dairesi husumetinde bir uyuşmazlık bulunduğundan, bu davanın temyizen incelenmesinde Dairemiz yetkili bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yargı kararıyla iadesine hükmedilen katma değer vergisi iadesinin yerine getirilmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada vergi mahkemesince verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusu Danıştay Dokuzuncu Dairesinin görevine girdiğinden, dosyanın anılan Daireye gönderilmesi gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına katılmıyorum.